Биыл "көмір безгегі" болмайды

Қуаныш Қожаев

Абай облысы бойынша меншікті тілші

Семей ЖТ бөлімшесі бойынша жүк тиеу және тасымалдау ісінде қатты отынның үлесі басым. Сол себептен, өңірдегі көмір тасымалдау мәселесі қозғалғанда теміржолшылар қызметі, соның ішінде Дегелең станциясындағы техникалық процесс сөз болады. Бұл ретте биылғы жылы дегелеңдіктер көмір тасымалына жоспарлы түрде ерте кірісті.

Семей теміржолы бойынша учаскелік станция саналатын 2-ші класты Дегелең станциясында қарбалас күн сайын артып келеді.

Алдыңғы жылдан бері ұлттық компания басшылығының шешімімен көмір тасымалын жазғы маусымға ауыстыру мұнда біршама күрделілік тудырғанмен тиімділігі аса жоғары екендігін дәлелдеді.

Дегелеңдегі 4 кірме жол мен 6 қабылдап-жөнелту жолдары жүк айналымын жоспарға сай жүзеге асыруда іркіліс тудырмау үшін қолайлы.

Әйтсе де, қара суық түсісімен ел көлемінде орын алатын «көмір безгегі» дегелеңдік теміржолшыларды өндіріске біршама өзгерістер енгізуге мәжбүр етті. Міне, соның нәтижесінде болар, биылдан бастап, көрсеткіштер де күрт қарқын алды.

– Негізінде жаз мезгілі – көмір тасымалының саябырлайтын уақыты. Әйтсе де, шілде айы бойынша тұрақты түрде тәулігіне ең кемі 280 вагонға көмір тиеп жөнелтіп отырмыз. Соның нәтижесінде, Шығыс өңіріндегі көптеген жылу орталықтарын қатты отынмен қазіргі күннің өзінде қамтамасыз еттік. Сонымен қатар, Ресей мен Қырғызстанға да көмір жөнелтілуде. Алдағы айларда бұл елдердің тізімі артады. Себебі тамыз айынан бастап тапсырысқа қарай тиелетін көмір көлемін біртіндеп арттырып, тәулігіне 320 вагонға жеткіземіз. Ал, күзгі мезгілде күніне 420-490 вагонға жүк артуға шамамыз жетеді. Биылғы жылы «Қаражыра» АҚ жаңа техникалар алу арқылы өндіріс көлемін біршама ұлғайтып отыр. Сондықтан, көмір тасымалында кідіріс болмауы тиіс, – дейді Дегелең станциясы бастығының міндетін атқарушы Қайрат Ибраев.

Өткен жылы тәулігіне 490 вагон көмір тиелген кездер болғанды. Биылғы көрсеткішті бұдан да жоғарылатып, 8 млн тоннаға арттыруды жоспарлап отыр. Жоспар бойынша жыл сайын тиелетін көмір санын бір миллионға арттырып, алдағы екі жылда 10 млн тоннаға жеткізу көзделуде екен.

Қазіргі күні Дегелең станциясында құрастырылған, көмір тиелген төрт пойыз тұрақты түрде жолға шығарылады. Бұдан өзге ЖаңаСемей – Павлодар аралығында транзиттік 5 жұп пойыз өтеді. Яғни, пойыз айналымы бойынша тәуліктік жүктеме аса ауыр емес. Әйтсе де, көмір тиелетін жылжымалы құрамдардың барлығы ауыр салмақты болғандықтан пойыз құрастыру ісінде біршама күрделілік бар.

Қазіргі күні салмағы 6 200 тонналық 63 вагоннан тұратын жылжымалы құрамдар жолға шығарылуда. Күз түсе вагон жетіспеушілігі орын алған жағдайда жоспардан кешікпеу мақсатында бұл көрсеткіш әлі де ұлғайтылуы мүмкін. Оған Дегелең – ЖаңаСемей теліміндегі жолдың сапасы мүмкіндік береді.

– Көмір тиеу бойынша негізінен еліміздің оңтүстігіне жөнелтілетін пойыздардың үлесі көп. Кейінгі кезекте Защита станциясы тұр. Әуелгі кезекте жылу беру нысандары мен тұрғылықты халық үшін әлеуметтік көмір жөнелтіледі, – дейді Қайрат Ибраев.

Өндіріс бойынша станция басындағы маневрлік жұмыстардың барлығы жеделдетілген түрде жүзеге асырылады. Дегелеңдіктер қос бағытқа қызмет көрсететіндіктен вагондарды номерлеріне сәйкес желінің қос тарапына бөліп, Семей мен Павлодар бағытына пойыздар әзірленеді.

Бұл ретте станция кезекшілеріне жүктелер жауапкершілік зор. Бүгінде станциядағы жұмыстар барысында айтарлықтай проблема жоқ. Вагон жеткілікті. Дегелеңдіктер көмір тиеуде жоспарға үлгеріп жұмыс жүргізуде. Станцияның жүк цехындағы коммерциялық қатынастар барысы да қадағалауда.

Семей ЖТ бөлімшесі бойынша жүк тасымалының 50 пайызынан астамын еншілейтін Дегелең станциясы көмір тиеу бойынша биылғы жылды да жетістіктермен қорытындыламақ.

Семей ЖТ бөлімшесі басшысы Сиязбек Әлішевтің қадағалауымен тұтынушыларды көмірмен тұрақты қамтамасыз етуде вагон тапшылығын болдырмау, вагондардың кіреберіс жолдарда тұрып қалуына жол бермеу, сондай-ақ, көршілес мемлекеттерден келген вагондардың станция басында кептеліс тудырмай дер кезінде қайтарылуын қамтамасыз ету мәселелері күн тәртібіне қойылып отыр. Биыл жылдағыдай қарбалас, «көмір безгегі» болмайды деп сендірді дегелеңдік теміржолшылар. 

Цифрландыру
02.10.2026
Семейде 240 шақырымдық телімде пойыз қозғалысы цифрлық басқаруға көшті
Инфрақұрылым
02.10.2026
Шу вокзалы қайта түледі
Аймақтар
02.10.2026
Теміржолшылар қалашығында жаңа Өнер мектебі бой көтеруде
Жаңалықтар
02.10.2026
«KTZ – ALT INNOVATION»: мүмкіндіктер алаңы
Жаңалықтар
02.10.2026
Бейнет түбі – зейнет
Жүк тасымалы
02.10.2026
ҚТЖ қыркүйекте астық тасымалынан рекорд жаңартты
Аймақтар
02.10.2026
Теміржолшы ардагерлерге құрмет көрсетілді
Жаңалықтар / Мұрағат
02.10.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №78 02 қазан 2026 жыл
Жаңалықтар
01.10.2026
ҚТЖ ұсынған «Smart Диагностика» жүйесі AІ & Digital Bridge 2026-да таныстырылды
Аймақтар
01.10.2026
Жетісу облысында Үштөбе станциясының вокзалын қайта жаңарту аяқталды
Цифрландыру
01.10.2026
Алматыда бес елдің теміржол өкілдері қауіпсіздік мәселесін талқылады
Әлемде
01.10.2026
АҚШ-та Siemens-тің жаңа Airo пойыздары жолаушы тасымалдай бастады
Жолаушылар тасымалы
01.10.2026
ҚТЖ барлық бағыттағы теміржол билеттеріне 10% жеңілдік ұсынады
Аймақтар
01.10.2026
Көкшетауда теміржол вокзалын қайта жаңарту аяқталды
Жаңалықтар
01.10.2026
Қазақстанның теміржол доңғалақтары Еуропаға жол тартады
ҚТЖ келбеті
01.10.2026
67 жылын теміржолға арнаған ардагер
Жаңалықтар
01.10.2026
Алматыда 43 команда студенттік хакатонда ҚТЖ үшін цифрлық шешімдер ұсынады
Жаңалықтар
01.10.2026
БАӘ Қазақстан мен Өзбекстанмен бірге Пәкістанға баратын жаңа теміржол жобасын пысықтады
Аймақтар
30.09.2026
Жамбыл облысында Шу вокзалын қайта жаңарту аяқталды
Жаңалықтар
30.09.2026
Құрық порты мен Xi’an Free Trade Port ынтымақтастықты талқылады