Вагон құрастыру кластерін дамыту қажет

Астанада өткен Қазақстан машина жасаушыларының Х форумы аясында 12 секцияның бірі – вагон құрастыру саласын дамытуға арналды. Отандық вагонжасау өндірісінің бүгінгі ахуалы мен болашағы сөз болған секция отырысында вагон құрастыру бойынша бірнеше кәсіпорын басшылары өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Отырысқа «ҚТЖ» ҰК» АҚ бас инженері Батыр Котырев модераторлық етті. Компанияның техникалық саясат департаментінің бас менеджері, бас инженердің орынбасары Талғат Қанатбаев баяндама жасады.  

– Соңғы жылдары жүк тасымалының артуынан паркте вагон жетіспеушілігі туындады. Осыған орай вагон құрастыру бойынша арнайы мемлекеттік бағдарлама қажет. Оператордың жылжымалы құрамға қажеттілігі 2027 жылға дейін 24 мыңға жуық вагонды құрайды. Соның ішінде ҚТЖ кәсіпорындары бойынша 16,5 мыңдай вагон. Вагон құрастыру кәсіпорындарының өндірістік қуаты жылына 5800 вагонға бағаланады. Қосалқы бөлшектер жасаумен 40 шақты кәсіпорын айналысады. Оларда 6 мыңдай адам еңбек етеді. Отандық вагон құрастыру саласының негізгі проблемасы – өндірістің импорттық қосалқы бөлшектер қолдануға тәуелділігінің жоғары болуы. Шетелдік инвесторлармен келісімшарттарда өндірісті локализациялау тармағы болса да іс жүзінде қазақстандық үлес әлі де аз болып отыр. Осыны міндеттеу керек. Тежегіш бөлігі бойынша бөлшектердің бәрі толығымен Ресейден әкелінеді. Қазақстандық вагон құрастырушы кәсіпорындар техникалық параметрлері жағынан ресейлік әріптестерінен артта қалып отыр, – деген   Талғат Қанатбаев вагон құрастыру кластерін дамытуға қажетті алғышарттарды атап, осы саладағы өзекті деген мәселелерді тізіп шықты.  

Сөз соңында баяндамашы Қазақстанның вагон құрастыру саласындағы кедергілерді шешу жолдарын ұсынды. Атап айтқанда, кәсіпорындардың инновациялық қызметін қолдау, жүк вагондары операторлары мен ұлттық өндірушілерге салықтық және басқа да жеңілдіктер қарастыру, локализациялау деңгейін арттыра отырып вагонның құрамдас бөлшектері өндірісін кеңейту, зерттеу және жобалық жұмыстарды қаржыландыру, мемлекеттік қолдау және тағы басқа ұсыныстарды ортаға салды. Вагон құрастыру саласындағы мемлекеттік бағдарлама аясында перспективалы вагондар модельдерін жасауда мақсатты, ғылыми зерттеу және тәжірибелік конструкторлық жұмыстар жүргізу қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар барлық конструкторлық құжаттамаларды цифрландыру арқылы толыққанды вагон құрастыру кластерін құруға және саланы тұрақты дамытуға мүмкіндікті арттыруға болатынын жеткізді. Осылайша мемлекеттік қолдаудың кешенді шараларын жасау қажеттілігіне назар аудартты.  

Секция отырысында «Қазақстандық вагон құрастыру компаниясы» ЖШС, «ЗИКСТО» АҚ, «Cool Infinity» ЖШС сынды жүк вагондарын жасаумен айналысатын ірі кәсіпорын басшылары сөз алып, өндірістің жай-күйі, кездесіп отырған қиындық-кедергілерді жеткізді.