Жол сапасымен қауіпсіз

«ҚТЖ» ҰК» АҚ жыл сайын 500-600 км жолға күрделі жөндеу жүргізеді. Оның сыртында теміржолды ағымдағы күтіп ұстау және орташа жөндеу бар. Әйтсе де, бүгінгі таңда елімізде теміржол инфрақұрылымының тозу деңгейі 57% құрайды екен. Демек, жыл сайын 2500 км жолды жөндеуге қажеттілік бар.

«ҚТЖ» ҰК» АҚ Басқарма төрағасының стратегия және цифрландыру жөніндегі орынбасары Әнуар Ахметжанов «Expert Talks» пікірталас платформасында берген сұхбатында осындай мәліметтер келтірді. Айтуынша, жыл сайынғы күрделді жөндеу телімдердің барлық көлемін түгел қамтымайды, келесі жылға қала береді. Осылайша тозу деңгейі де өсе береді.  – Осыған орай жол жөндеу жұмыстарын дер кезінде жүргізу үшін қаржыландыру көздері туралы мәселе қашан да маңызды болып саналады. Бұл ретте біріншіден ойға келетіні – тариф. Яғни жыл сайын жасалатын жөндеу жұмыстары тарифке енгізілген. Аталған мәселеде аса маңызды сала – транзит туралы да тоқтала кеткен жөн. Транзиттік тасымал – Қазақстанда монополияға қарсы орган реттемейтін қызмет түрі. Бұл бізге инфрақұрылымды күтіп ұстау, жылжымалы құрамды, локомотив тартымын жаңарту, жолаушылар тасымалын субсидиялау үшін қажет қаржы жетіспеушілігінің орнын толтыруға мүмкіндік береді, – деді Ә.Ахметжанов.  

Инвестициялық жобаларды қаржыландыру көзіне тариф жатады. Теміржол қауіпсіздікке нұқсан келетіндей шығындарға түспеуі керек. Бұған дейін компанияда жүктердің негізгі 5-6 санаттары бойынша орташа тариф есептеліп, соның нәтижесінде ҚТЖ-дағы тариф Ресейге қарағанда 3 есе төмен екеніне және Белоруссияға қарағанда 30-40% аз екеніне көз жеткізілген.  

Жөндеу жұмыстарын қаржыландырудың екінші көзі – бюджет қаржысы. Әлемдегі елдерде теміржол инфрақұрылымын дамытуда бюджеттен тікелей қаржы бөлінеді. Қазақстандық теміржолшылар қаржыландырудың барлық нұсқаларын зерттеп көруде. Мысалы, инфрақұрылымдық жобаларды дамыту үшін компанияны капитализациялау. Атап айтқанда, Достық-Мойынты теміржол желісі жобасын ҚТЖ Ұлттық қорды тарту, яғни облигациялық займ арқылы жүзеге асыруда.