Теміржолдан шыққан үш батыр

Темір жол тарихы
01.02.2022, 11:54
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Атырау жол бөлімшесінде мұражайдың ашылғанына биыл отыз жыл толып отыр. Дәлірек айтқанда, өлке темір жолының елу жылдығы аталып өткен 1992 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Амангелді Селбаевтың бастамасымен ашылған музей біраз жылдардан соң жабылып қалғаны да жасырын емес…

2019 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Мағауия Оразқұлов өткеннің тағылымды тарихынан сабақ алмай, бүгінді жасау мүмкін емес деген бастама көтеріп, шашылған мұраларды қайта жинақтап, жаңа мағлұматтарды енгізіп, мұражайды қайта жабдықтатуға күш салды. Бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесі ғимаратында орналасқан мұражай жергілікті теміржолшылардың мақтанышына айналған.

Мұнда не жоқ, көне вагон, цистерна, темір жол көпірі макеті өткен ғасырдың суреттерін көз алдыңызға әкеледі. Шыны әйнекті шкафтар ішінде ескі паровоз, тепловоздар макеттері сап түзейді. Байланыстың бастапқы кезін еске түсіретін радиостанциялар, коммутатор, телефон-телеграф аппараты, автодрезина, иінді кран, бұрма жабдығы макеттері де бар. Өлке теміржолының, бөлімше жұмысының әр жылдарынан сыр ақтаратын фотоальбомдар жасақталған. Ал енді бір бұрышта Социалистік Еңбек Ерлері Л.Шахатов пен Б.Кереевтің меншік заттары, жұмыс формалары қойылыпты. Барша атыраулықтардың мақтанышы болған даңқты тұлғалар.

Кешегі кеңес одағы кезінде бұл өлкеден үш бірдей Социалистік Еңбек Ері шыққанын көпшілік біле бермесе керек. Олар жоғарыда айтқан Л.Шахатов пен Б.Кереев, екеуі де атақты жол шеберлері болған. Ал үшіншісі А.Шүкіров – әзербайжан ұлтынан шыққан тепловоз машинисі.

Латип Озғанбайұлы Шахатов 1929 жылы Жылыой ауданы, Ұялы колхозында дүниеге келген. 15 жасынан еңбекке араласып, темір жолда жол жөндеуші болып жұмысын бастайды. Ұзақ жыл Мақат станциясында жол бригадирі, жол шебері, аға шебер қызметтерін абыроймен атқарады. Ерен еңбегімен ерекшеленіп 1966 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталып, 1971 жылы КСРО Құрметті теміржолшысы атанады. 1976 жылы темір жол саласына сіңірген айрықша еңбегі үшін «Социалистік Еңбек Ері» атағы беріліп, Ленин ордені омырауына қоса тағылады. 1991 жыл ел тәуелсіздік алған соң, Қазақстанның Құрметті теміржолшысы атағы да беріледі. Бүгінде Мақаттағы №26 мектепке, Восточное ауылына, жол дистанциясындағы өндірістік телімге Еңбек Ерінің есімі берілген.

Сондай-ақ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ Бас директорының орынбасары А.Исмухамбетовтің 2018 жылдың 17 тамызындағы №447 хаттамасымен Мақат локомотив пайдалану депосының №9269 тепловозына Латип Шахатовтың есімін беру жөнінде қаулы қабылданған. Бүгінде ұрпақтары түгел темір жол саласында еңбек етеді.

Бақай Кереев 1931 жылы Гурьев облысы, қазіргі Махамбет ауданы, Алға ауылында дүниеге келген. Гурьев жол дистанциясында бригадир, кейін дистанциядағы 13-айналымның жол мастері болып еңбек еткен. Жол жөндеу саласындағы ұзақ жылғы табысты еңбегі үшін Б.Кереев Еңбек Қызыл Ту, Октябрь Революциясы ордендерімен марапатталып, Социалистік Еңбек Ері атағына ие болған. Оның да ұрпақтары бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесінде еңбек етуде.

Шүкіров Али Абдуллаоглы 1924 жылы Әзербайжанда дүниеге келген екен. Ұзақ жылдар Баку қаласындағы паровоз депосында тепловоз машинисі болған. Ауыр салмақты пойыздарды жүргізуде жанар-жағармай үнемдегені үшін ерекше көзге түскен. 1959 жылы Социалистік Еңбек Ері атағын алған. 1967 жылы Маңғышлаққа келіп тепловоз машинисі болып, 1988 жылы зейнетке шыққанша еңбек еткен. Міне, мұражайда осындай ерен тұлғалар туралы мағлұмат кейінгі буын үшін тағылымды танымдық тәрбие көзі болары анық.

Аймақтар
02.07.2026
Жаңа вокзал. Атыраулық теміржолшы жаңа вокзалдың ашылуына өлең арнады
Аймақтар
02.07.2026
Шыңғырлау теміржол вокзалы қайта жаңғыртудан кейін пайдалануға берілді
Жаңалықтар
02.07.2026
Локомотив машинистері жыл басынан бері 30 жол апатының алдын алды
Аймақтар
02.07.2026
ҚТЖ мен Wabtec Қызылорда облысындағы Оқушылар шығармашылығы сарайының 30%-ын салып үлгерді
Жаңалықтар
01.07.2026
ҚТЖ мен Citi ынтымақтастықты талқылады
Жаңалықтар
01.07.2026
ҚТЖ мен Wabtec стратегиялық серіктестікті кеңейтуді талқылады
Жаңалықтар
01.07.2026
Елімізде 124 теміржол вокзалы жаңғыртылуда
Жаңалықтар
01.07.2026
Тоқаев: көлік-логистика саласы ел дамуының негізгі бағыттарының бірі
Қауіпсіздік
01.07.2026
Жарты жылда 640 шұғыл тежелу: теміржолдағы мал мәселесі өзекті болып тұр
Жаңалықтар
01.07.2026
Қытайдан Достық арқылы өтетін контейнерлік пойыздар саны 26,6%-ға артты
Аймақтар
30.06.2026
Батыс Қазақстан және Алматы облыстарында теміржол вокзалдарын қайта жаңарту аяқталды
Аймақтар
30.06.2026
Ақмола облысында үш теміржол вокзалы жаңғыртылды
Инфрақұрылым
30.06.2026
Вокзалдардың бағын ашқан бағдарлама
Сұхбат
30.06.2026
Ақтау порты – халықаралық логистика жүйесіндегі маңызды буын
Станция тынысы
30.06.2026
Ірі теміржол торабын бағындырған нәзік жандылар
Аймақтар
30.06.2026
Сыр өңірінде теміржол инфрақұрылымы жаңарып, қауіпсіздік шаралары күшейтілді
Аймақтар
30.06.2026
Мақсат – өзгерістерге бейімделу
Жаңалықтар
30.06.2026
Сала дамуына үлес қосқан теміржолшылар құрметті демалысқа шықты
Жаңалықтар
30.06.2026
Үздік аудармашы
Жаңалықтар
30.06.2026
ҚТЖ мен Эстон темір жолдары Азия мен Еуропа арасындағы жаңа көлік маршруттарының дамуын талқылады