Теміржолдан шыққан үш батыр

Темір жол тарихы
01.02.2022, 11:54
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Атырау жол бөлімшесінде мұражайдың ашылғанына биыл отыз жыл толып отыр. Дәлірек айтқанда, өлке темір жолының елу жылдығы аталып өткен 1992 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Амангелді Селбаевтың бастамасымен ашылған музей біраз жылдардан соң жабылып қалғаны да жасырын емес…

2019 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Мағауия Оразқұлов өткеннің тағылымды тарихынан сабақ алмай, бүгінді жасау мүмкін емес деген бастама көтеріп, шашылған мұраларды қайта жинақтап, жаңа мағлұматтарды енгізіп, мұражайды қайта жабдықтатуға күш салды. Бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесі ғимаратында орналасқан мұражай жергілікті теміржолшылардың мақтанышына айналған.

Мұнда не жоқ, көне вагон, цистерна, темір жол көпірі макеті өткен ғасырдың суреттерін көз алдыңызға әкеледі. Шыны әйнекті шкафтар ішінде ескі паровоз, тепловоздар макеттері сап түзейді. Байланыстың бастапқы кезін еске түсіретін радиостанциялар, коммутатор, телефон-телеграф аппараты, автодрезина, иінді кран, бұрма жабдығы макеттері де бар. Өлке теміржолының, бөлімше жұмысының әр жылдарынан сыр ақтаратын фотоальбомдар жасақталған. Ал енді бір бұрышта Социалистік Еңбек Ерлері Л.Шахатов пен Б.Кереевтің меншік заттары, жұмыс формалары қойылыпты. Барша атыраулықтардың мақтанышы болған даңқты тұлғалар.

Кешегі кеңес одағы кезінде бұл өлкеден үш бірдей Социалистік Еңбек Ері шыққанын көпшілік біле бермесе керек. Олар жоғарыда айтқан Л.Шахатов пен Б.Кереев, екеуі де атақты жол шеберлері болған. Ал үшіншісі А.Шүкіров – әзербайжан ұлтынан шыққан тепловоз машинисі.

Латип Озғанбайұлы Шахатов 1929 жылы Жылыой ауданы, Ұялы колхозында дүниеге келген. 15 жасынан еңбекке араласып, темір жолда жол жөндеуші болып жұмысын бастайды. Ұзақ жыл Мақат станциясында жол бригадирі, жол шебері, аға шебер қызметтерін абыроймен атқарады. Ерен еңбегімен ерекшеленіп 1966 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталып, 1971 жылы КСРО Құрметті теміржолшысы атанады. 1976 жылы темір жол саласына сіңірген айрықша еңбегі үшін «Социалистік Еңбек Ері» атағы беріліп, Ленин ордені омырауына қоса тағылады. 1991 жыл ел тәуелсіздік алған соң, Қазақстанның Құрметті теміржолшысы атағы да беріледі. Бүгінде Мақаттағы №26 мектепке, Восточное ауылына, жол дистанциясындағы өндірістік телімге Еңбек Ерінің есімі берілген.

Сондай-ақ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ Бас директорының орынбасары А.Исмухамбетовтің 2018 жылдың 17 тамызындағы №447 хаттамасымен Мақат локомотив пайдалану депосының №9269 тепловозына Латип Шахатовтың есімін беру жөнінде қаулы қабылданған. Бүгінде ұрпақтары түгел темір жол саласында еңбек етеді.

Бақай Кереев 1931 жылы Гурьев облысы, қазіргі Махамбет ауданы, Алға ауылында дүниеге келген. Гурьев жол дистанциясында бригадир, кейін дистанциядағы 13-айналымның жол мастері болып еңбек еткен. Жол жөндеу саласындағы ұзақ жылғы табысты еңбегі үшін Б.Кереев Еңбек Қызыл Ту, Октябрь Революциясы ордендерімен марапатталып, Социалистік Еңбек Ері атағына ие болған. Оның да ұрпақтары бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесінде еңбек етуде.

Шүкіров Али Абдуллаоглы 1924 жылы Әзербайжанда дүниеге келген екен. Ұзақ жылдар Баку қаласындағы паровоз депосында тепловоз машинисі болған. Ауыр салмақты пойыздарды жүргізуде жанар-жағармай үнемдегені үшін ерекше көзге түскен. 1959 жылы Социалистік Еңбек Ері атағын алған. 1967 жылы Маңғышлаққа келіп тепловоз машинисі болып, 1988 жылы зейнетке шыққанша еңбек еткен. Міне, мұражайда осындай ерен тұлғалар туралы мағлұмат кейінгі буын үшін тағылымды танымдық тәрбие көзі болары анық.

Жаңалықтар
21.01.2026
Жаңа теміржол желілерінің құрылысы осы жылы аяқталады – Нұрлан Сауранбаев
Әлемде
21.01.2026
Түркия 2026 жылы теміржол жобаларына 6 миллиард доллардан астам инвестиция салмақ
Әлемде
21.01.2026
Испанияда үш күнде екі мәрте теміржол апаты болды
Жүк тасымалы
21.01.2026
Жылыту маусымы басталғалы ҚТЖ желісімен 54,3 млн тоннадан астам көмір тасымалданды
Жүк тасымалы
20.01.2026
2025 жылы Өзбекстанға астық тасымалы 32% өсті
Жаңалықтар
20.01.2026
Ақмола өңірінде түйіспесіз жолдың жай-күйін бақылау жүйесі енгізілді
Жаңалықтар / Апта саны
20.01.2026
ҚТЖ-ның әйелдерге арналған вагондарын 822 мыңға жуық жолаушы пайдаланған
ҚТЖ келбеті
20.01.2026
Түбек теміржолын түлеткен тұлға
Станция тынысы
20.01.2026
Сексеуіл теміржолшыларының жемісті жылы
Инфрақұрылым
20.01.2026
Тараз қаласында темір жол үстінен өтетін көпір құрылысы жүріп жатыр
Инфрақұрылым
20.01.2026
Астана-1 вокзалының жаңа бөлігінің реконструкциясын қазан айының соңына дейін аяқтау жоспарлануда
Аймақтар
20.01.2026
Марапатқа лайық машинистер
Қауіпсіздік
20.01.2026
Жолдағы жауапкершілік: Әр азамат нені білуі тиіс?
Жаңалықтар / Мұрағат
20.01.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №4 20 қаңтар 2026 жыл
Әлемде
19.01.2026
Talgo компаниясы Өзбекстанның жүрдек пойыздарына техникалық қызмет көрсетеді
Қауіпсіздік
19.01.2026
Темір жолдағы тәртіп пен тәуекел: Атырау өңірінде қозғалыс қауіпсіздігі қалай қамтамасыз етілуде
ҚТЖ келбеті
19.01.2026
Теміржолшы Тамара зейнетке шықты
Спорт
19.01.2026
Ақтөбе станциясында теміржолшылар арасында футболдан турнир өтті
Әлемде
19.01.2026
Испанияның оңтүстігінде екі жүрдек пойыз соқтығысып, 10 адам қаза тапты
Жаңалықтар
16.01.2026
Мемлекет басшысы Талғат Алдыбергеновті қабылдады