Шежірелі шойын жол тарихы

Темір жол тарихы
16.06.2026, 09:00
Суреттерді түсірген Александр ЖАБЧУК
Райхан Рахметова

«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі

120 жылдан астам тарихы бар Қазақстан темір жолының бай тарихына шолу жасайтын болсақ, ол өткен ғасырдың басында 1901-1904 жылдары тартылған Орынбор-Ташкент магистралінен бастау алады. Қазақтың кең сахарасын тіліп өткен шойын жолдар мен түтіні будақтаған ащы дауысты паровоздар легі – кешегі тарих.

«Нұрлы жол» вокзал кешенінде ашылған мұражайды алғашқы тамашалаушылар қатарында шойын жолдың ғасырлық тарихының тамырына үңіліп, тағдырына қанықтық. Теміржол мұражайының көздеген мақсаты – заманауи музей технологиялары арқылы ел теміржолы тарихын сақтау, зерделеу және дәріптеу, мәдени-білім беру ортасын дамыту және өскелең ұрпақтың инженерлік, көліктік және техникалық мамандықтарға деген қызығушылығын қалыптастыру десек, біз көріп, куә болған шежірелі қазына ол идеяның жүзеге асқанын айғақтайды.  

Музей тарихи жәдігерлерді сақтау орны ретінде ғана емес, сонымен қатар тарихты, технологияны, ғылымды және ағартушылықты біріктіретін қаланың заманауи мәдени-білім беру алаңы ретінде де құрылған. Ол – тұрақты экспозициядан басқа балаларға, студенттерге, мамандарға және теміржол саласының тарихы мен дамуына қызығушылық танытқандарға арналған дәрістер, музей сабақтары, кәсіптік бағдар беру бағдарламалары, уақытша көрмелер, білім беру жобалары, сарапшылармен кездесулер мен тақырыптық іс-шаралар өткізілетін орын. ҚТЖ білім беру мекемелерімен, зерттеу ұйымдарымен, мәдени институттармен, туристік компаниялармен, креативті индустрия өкілдерімен және Қазақстанның қазіргі заманғы музей кеңістігін дамытуға мүдделі барлық адамдармен ынтымақтастыққа ашық.  

Атшаптырым алаңды алып жатқан мұражай классикалық формат пен заманауи цифрлық технологияларды шебер үйлестірген. Экспозицияда Ar және VR – кеңейтілген және виртуалды шынайылық технологиялары, интерактивті панельдер, мультимедиялық экрандар, тренажерлер қолданылады. Бұл келушілерге теміржол саласының тарихы мен қазіргі заманға тереңірек үңілуге мүмкіндік береді. Музейдің басты ерекшеліктерінің бірі – түпнұсқа локомотивтер мен теміржол техникасының ауқымды макеттері. Экспозицияда жылжымалы құрамның тарихи және заманауи үлгілері ұсынылған.  

Басты экспонаттар қатарында кешегі кеңес елдерінің темір жолдарында кеңінен қолданылатын және маневрлік жұмыс үшін ең танымал тепловоздардан бастап жоғары жылдамдықты және ыңғайлы теміржол тасымалының дамуын көрсететін жаңа буынның заманауи жолаушылар вагонына дейін бар.

Шынайы заттардың, ауқымды техниканың және заманауи технологиялардың үйлесімі келушілерге адамдардың тағдыры, инженерлік жетістіктері мен тарихи оқиғалары арқылы теміржол саласының дамуын көруге мүмкіндік береді. Мұнда тұрақты экспозициядан басқа көлік тарихы, инженерия, өнеркәсіп, мәдениет және заманауи технологиялар бойынша тұрақты уақытша көрмелер өткізу жоспарланып отыр. Бұл музей мазмұнын үнемі жаңартып отыруға және қала тұрғындары мен қонақтары үшін жаңа білім беру және мәдени жобаларды қалыптастыруға мүмкіндік береді.  

Мұражай қаланың ең қолайлы көлік нүктелерінің бірінде орналасқан, бұл оны Астана тұрғындары үшін де, елорда қонақтары үшін де қолжетімді етеді. Оған қоғамдық көлікпен оңай жетуге болады, сонымен қатар теміржол вокзалының LRT станциясы орналасқан. Мұражай сейсенбіден жексенбіге дейін сағат 10:00-19:00 аралығында жұмыс істейді.  

Аймақтар
17.07.2026
Жақсы теміржол вокзалын жаңарту жұмыстары аяқталды
Жаңалықтар
17.07.2026
Жаздың басынан бастап ҚТЖ теміржолдағы қауіпсіздік бойынша республикалық акциялар өткізуде
Жаңалықтар
17.07.2026
«Қазтеміртранс» АҚ 2032 жылға дейін 13 мың жүк вагонын сатып алады
Аймақтар
17.07.2026
Семей магистральдық желі бөлімшесі жартыжылдықты табысты қорытындылады
Аймақтар
17.07.2026
Сексеуіл теміржол торабында жүк тиеу жоспары асыра орындалды
Аймақтар
17.07.2026
Ганюшкинодағы жаңа вокзал қызметкерлерін Атырау телімінің басшылығы құттықтады
Жаңалықтар
17.07.2026
«ҚТЖ-Жүк тасымалы» ұжымына жаңа Конституцияның ережелері түсіндірілді
ҚТЖ келбеті
17.07.2026
Дарақ бір жерден көгереді
Қауіпсіздік
17.07.2026
Ақтөбе станциясында күйдіргіге қарсы оқу-жаттығу өтті
Спорт
17.07.2026
Аядай бекеттегі Азия чемпионы
Жаңалықтар / Мұрағат
17.07.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №54 17 шілде 2026 жыл
Жаңалықтар
16.07.2026
Магистральдық желі дирекциясының басшылары Арқалықта жұмыс сапарымен болды
Жаңалықтар
16.07.2026
ҚТЖ-ның өрт сөндіру пойыздары Ақмола және Павлодар облыстарындағы дала өрттерін сөндіруге қатысты
Аймақтар
16.07.2026
Еңбек процесін оңтайландырған жоба
Жолаушылар тасымалы
16.07.2026
ҚТЖ «Нұрлы жол – Арқалық» бағыты бойынша жолаушылар пойызын іске қосады
Жүк тасымалы
16.07.2026
Қазақстан мен Қытай арасындағы жүк тасымалының көлемі 9%-ға артты
Жаңалықтар
15.07.2026
ҚТЖ басшылығы Шанхайда бірқатар екіжақты кездесу өткізді
Жаңалықтар
15.07.2026
ҚТЖ Шанхайда қытайлық серіктестермен бірқатар келісімдерге қол қойды
Әлемде
15.07.2026
Үндістан теміржолы жүк тасымалын жеңілдетуде
Жаңалықтар
15.07.2026
ҚТЖ теміржол желісінің 1 056 шақырымында цифрлық автобұғаттау жүйесін енгізді