Кешенді техниканың құдіреті
Пассажирские перевозки
13.03.2018, 17:10
Шымкент белгі беру және байланыс дистанциясында вагон дөңгелегінің қызуын анықтайтын көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің енгізілгеніне де он жылға жуықтады. Содан бері байланысшылар осы кешенді техниканың құдіретін көріп келеді.
Жалпы КТСМ деп аталатын құрылғы әр 25-35 км қашықтықта орналасқан. Байланыс саласындағы №717 нұсқаулық талабына сай ел ішінде қатынайтын және транзиттік пойыздардың температуралық көрсетікіші екі бөлек. Яғни, белгіленген шақырымына қарай бір күйге келтіреді. Түлкібаста барлық пойыз техникалық қызмет көрсету пунктіне тоқтаса, транзитті пойыздар Арысқа барғанда бір-ақ аялдайды.
– Көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің екінші түрі 2011 жылы келді. 2017 жылы қойылған КТСМ 02 түрі бұрынғыға қарағанда өзгерек. Оны шығаратын зауыт бір кемшілігі дәлелденсе, келесі жолы соған сай өзгеріс енгізіп, жаңасын жасауда. Жүріп бара жатқан құрам КТСМ тұрған аумаққа 25 метр қалғанда рельс тізбегі құрылғыны іске қосады. Сосын вагон дөңгелегін таспаға алатын оптикалық құрылғылар жұмысын бастайды. Ал кеңседегі монитордан қай вагонның дөңгелегі қанша градусқа қызғаны көрсетіліп тұрады. Дөңгелектен бір зат сүйретіліп келе жатса, немесе тежегіштері қысқанда дабыл дыбысын береді. Дабылдың үш түрі бар.«0» түрі – диагностика, «1» – апаттың алдында, «2» – апаттық кез. Бұрынғы ПОНАБ құрылғысы вагон дөңгелегінің қызуын тек деңгеймен көрсететін. Ал КТСМ қызудың градусын анықтайды. Жаңа техника болғасын, жұмыс бұрынғыдан әлдеқайда жеңілдеген, – дейді аға электр механик Дінмұхаммед Әсілов.
КТСМ өндіріске келгелі он жыл ғана өткендіктен әзірге жаңа болып саналады. Әр он жылдан кейін жағдайы комиссиялық тексеруден өткен соң, әрі қарай қанша уақыт жұмыс істейтіні белгілі болмақ.
– Бұл құрылғымен жұмыс істеудің бір тиімділігі – республика бойынша әр тараптан қанша пойыз өткенін Астанадағы басшылық орталықтандырылған бақылау жүйесі арқылы монитордан көріп отырады. Мәселен, Жамбылдан шыққан пойыздың Қызылордаға қалай жеткені сияқты. Егер бізге келгенде пойыздың дөңгелегінде ақау болса, оның қай бекеттен бастап қызғанын ортақ желіге қарап білеміз. Осылай қауіпсіздіктің алдын алуға көмектеседі, – дейді аға электр-механик.
Өткен жылы Шымкент дистанциясына қарасты аумақтан 198507 пойыз өтіп, соның ішінде 112 рет бірді-екілі вагон дөңгелегі қызғаны үшін тоқтатылған. Тежегіштің қысып жібермеуі 86 рет тіркелген. Әсіресе, мұндай жағдай Түлкібас пен Састөбеде жиі қайталанады екен. Себебі, Жамбыл облысынан биіктен сайға түсіп келе жатқанда вагон дөңгелектері қызып келеді. Ол жер бұдырына байланысты болғандықтан, бұл аралықта вагон дөңгелегінің қызуын тексермеу туралы шешім қабылданған. Сондықтан келесі құрылғы пойыздар жазыққа түсіп, бір қалыпқа келгенде тексереді.
Аталған техникамен жұмыс істеуді үйрену үшін мамандар Ақтөбе жол техникалық мектебінде оқытылған. Одан бөлек КТСМ құрылғысын шығаратын зауыттың өзінде жыл сайын екі электр механикті Алматы мен Астанаға шақырып, құрылғымен жұмыс істеуді үйретеді. Былтырдан бері «КТСМ 03» түрі шығуда. Ол әзірге тек Ресейде қолданылуда екен. Аға электр механиктің айтуынша, оның қызметі бүгінгі қолданыстағыдан да бір саты жоғары көрінеді.
– Мысалы, КТСМ қондырғысындағы жылуды анықтайтын оптикалардың қызмет көрсету уақыты 3 жылға берілген. Күн ыстықта оның қызмет көрсету уақыты аз. Салқын ауа райында 4-5 жылға ұзаруы мүмкін. Сосын жаңасымен ауысады. Ал соңғы «КТСМ 03» құрылғысына қызмет көрсетпесе де болады. Тек аптасына екі рет тексерсе жеткілікті. Сосын «КТСМ 02» құрылғысы секілді онда бөлмеге арнайы қойылған аппарат жоқ. Ал ескісінде ені мен көлемі бірдей екі метр болатын белгі беретін шкаф бар.Әр бекетте екі механик шкафты кестеге сай он күн мен бір айдың ішінде ашып көріп, тазалап кетеді. Егер аяқ астынан белгі болса, ол диспетчерге, вагон операторына түседі, – деп түсіндірген аға электр-механик осындай құдіреті күшті техниканың жаңа үлгісі өндіріске қосылатын күнді асыға күтіп жүргендерін жеткізді.
Динар МЕЙІРМАН, Шымкент
Новости
12.03.2026
Парк ВЖДО пополнили 78 внедорожников Toyota Hilux
Пассажирские перевозки
12.03.2026
КТЖ обеспечивает бесперебойную работу железнодорожного транспорта в условиях экстремальной непогоды
КТЖ в лицах
12.03.2026
Экстренная ситуация в поезде: проводница Анар Адамбаева оказала помощь при родах
КТЖ в лицах
12.03.2026
Секрет успеха в деталях: история ведущего инженера-технолога Айгуль Азибаевой
Пассажирские перевозки
12.03.2026
КТЖ организовал перевозку 390 пассажиров по железной дороге из-за закрытия трасс
КТЖ в лицах
12.03.2026
Профессионализм и мгновенная реакция: обходчик пути предотвратила ЧП
Инфраструктура
11.03.2026
Темпы модернизации участка Кызылжар – Саксаульская опережают график
КТЖ в лицах
11.03.2026
Сила, выдержка и профессионализм: женщины-охранницы стрелковой команды разрушают стереотипы
Новости
11.03.2026
Итоги конкурса «Мастерицы железных дорог» подвели в Кокшетау
КТЖ в лицах
11.03.2026
Случай, который запомнится на долгие годы: дежурная по переезду предотвратила ДТП на переезде
КТЖ в лицах
11.03.2026
Осмотрщик вагонов Галина Коровина: «Люблю свою профессию»
Новости
11.03.2026
Железнодорожные администрации Казахстана, Азербайджана и Грузии обсудили развитие ТМТМ
Новости
10.03.2026
КТЖ: подготовка к паводкам - на особом контроле
Новости
10.03.2026
Объем перевозок по ТМТМ за 7 лет вырос в 5 раз
КТЖ в лицах
10.03.2026
Дежурная по выдаче справок и «цветочная фея» Уральского вокзала: трудовой путь Гульнар Нугмановой
Инфраструктура
10.03.2026
Ремонт 1 577 км железнодорожного пути запланирован в 2026 году в Казахстане
КТЖ в лицах
10.03.2026
Профессионализм и опыт в охране железнодорожных грузов: опыт Асель Исмаиловой
КТЖ в лицах
10.03.2026
Труд, ответственность и успех: история Татьяны Гончаренко
Пассажирские перевозки
09.03.2026
Поездами КТЖ вывезены 540 пассажиров из-за закрытия автодорог в Актюбинской области
Новости
08.03.2026
КТЖ внедряет автоматизированную систему планирования перевозок