Кешенді техниканың құдіреті
Жолаушылар тасымалы
13.03.2018, 17:10

Шымкент белгі беру және байланыс дистанциясында вагон дөңгелегінің қызуын анықтайтын көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің енгізілгеніне де он жылға жуықтады. Содан бері байланысшылар осы кешенді техниканың құдіретін көріп келеді.
Жалпы КТСМ деп аталатын құрылғы әр 25-35 км қашықтықта орналасқан. Байланыс саласындағы №717 нұсқаулық талабына сай ел ішінде қатынайтын және транзиттік пойыздардың температуралық көрсетікіші екі бөлек. Яғни, белгіленген шақырымына қарай бір күйге келтіреді. Түлкібаста барлық пойыз техникалық қызмет көрсету пунктіне тоқтаса, транзитті пойыздар Арысқа барғанда бір-ақ аялдайды.
– Көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің екінші түрі 2011 жылы келді. 2017 жылы қойылған КТСМ 02 түрі бұрынғыға қарағанда өзгерек. Оны шығаратын зауыт бір кемшілігі дәлелденсе, келесі жолы соған сай өзгеріс енгізіп, жаңасын жасауда. Жүріп бара жатқан құрам КТСМ тұрған аумаққа 25 метр қалғанда рельс тізбегі құрылғыны іске қосады. Сосын вагон дөңгелегін таспаға алатын оптикалық құрылғылар жұмысын бастайды. Ал кеңседегі монитордан қай вагонның дөңгелегі қанша градусқа қызғаны көрсетіліп тұрады. Дөңгелектен бір зат сүйретіліп келе жатса, немесе тежегіштері қысқанда дабыл дыбысын береді. Дабылдың үш түрі бар.«0» түрі – диагностика, «1» – апаттың алдында, «2» – апаттық кез. Бұрынғы ПОНАБ құрылғысы вагон дөңгелегінің қызуын тек деңгеймен көрсететін. Ал КТСМ қызудың градусын анықтайды. Жаңа техника болғасын, жұмыс бұрынғыдан әлдеқайда жеңілдеген, – дейді аға электр механик Дінмұхаммед Әсілов.
КТСМ өндіріске келгелі он жыл ғана өткендіктен әзірге жаңа болып саналады. Әр он жылдан кейін жағдайы комиссиялық тексеруден өткен соң, әрі қарай қанша уақыт жұмыс істейтіні белгілі болмақ.
– Бұл құрылғымен жұмыс істеудің бір тиімділігі – республика бойынша әр тараптан қанша пойыз өткенін Астанадағы басшылық орталықтандырылған бақылау жүйесі арқылы монитордан көріп отырады. Мәселен, Жамбылдан шыққан пойыздың Қызылордаға қалай жеткені сияқты. Егер бізге келгенде пойыздың дөңгелегінде ақау болса, оның қай бекеттен бастап қызғанын ортақ желіге қарап білеміз. Осылай қауіпсіздіктің алдын алуға көмектеседі, – дейді аға электр-механик.
Өткен жылы Шымкент дистанциясына қарасты аумақтан 198507 пойыз өтіп, соның ішінде 112 рет бірді-екілі вагон дөңгелегі қызғаны үшін тоқтатылған. Тежегіштің қысып жібермеуі 86 рет тіркелген. Әсіресе, мұндай жағдай Түлкібас пен Састөбеде жиі қайталанады екен. Себебі, Жамбыл облысынан биіктен сайға түсіп келе жатқанда вагон дөңгелектері қызып келеді. Ол жер бұдырына байланысты болғандықтан, бұл аралықта вагон дөңгелегінің қызуын тексермеу туралы шешім қабылданған. Сондықтан келесі құрылғы пойыздар жазыққа түсіп, бір қалыпқа келгенде тексереді.
Аталған техникамен жұмыс істеуді үйрену үшін мамандар Ақтөбе жол техникалық мектебінде оқытылған. Одан бөлек КТСМ құрылғысын шығаратын зауыттың өзінде жыл сайын екі электр механикті Алматы мен Астанаға шақырып, құрылғымен жұмыс істеуді үйретеді. Былтырдан бері «КТСМ 03» түрі шығуда. Ол әзірге тек Ресейде қолданылуда екен. Аға электр механиктің айтуынша, оның қызметі бүгінгі қолданыстағыдан да бір саты жоғары көрінеді.
– Мысалы, КТСМ қондырғысындағы жылуды анықтайтын оптикалардың қызмет көрсету уақыты 3 жылға берілген. Күн ыстықта оның қызмет көрсету уақыты аз. Салқын ауа райында 4-5 жылға ұзаруы мүмкін. Сосын жаңасымен ауысады. Ал соңғы «КТСМ 03» құрылғысына қызмет көрсетпесе де болады. Тек аптасына екі рет тексерсе жеткілікті. Сосын «КТСМ 02» құрылғысы секілді онда бөлмеге арнайы қойылған аппарат жоқ. Ал ескісінде ені мен көлемі бірдей екі метр болатын белгі беретін шкаф бар.Әр бекетте екі механик шкафты кестеге сай он күн мен бір айдың ішінде ашып көріп, тазалап кетеді. Егер аяқ астынан белгі болса, ол диспетчерге, вагон операторына түседі, – деп түсіндірген аға электр-механик осындай құдіреті күшті техниканың жаңа үлгісі өндіріске қосылатын күнді асыға күтіп жүргендерін жеткізді.
Динар МЕЙІРМАН, Шымкент
Жаңалықтар
14.03.2025
ЕАЭО темір жол көлігі саласындағы интеграциялық процестерді тереңдетуде
Жаңалықтар
14.03.2025
ҚТЖ басшылығы Атырау – Орал учаскесін тексерді
Аймақтар
14.03.2025
Мақсат Қалиақпаров Павлодар өңірінің тұрғындарымен кездесті
Аймақтар
14.03.2025
Маңғыстаулық теміржолшылар Амал мейрамын атап өтті (Фото)
Жаңалықтар
14.03.2025
Достық - Мойынтының тағы бір учаскесінде екінші жол бойынша пойыздар қозғалысы ашылды
Спорт
14.03.2025
Шахмат – тамаша ойын
Жаңалықтар
14.03.2025
Теміржолшылар «Наурызнама» жалпыұлттық онкүндігіне қосылды
Трансформация
14.03.2025
Техникалар паркі кезең-кезеңмен жаңаруда
Цифрландыру
14.03.2025
Кадрдың қадірі артуда
Инфрақұрылым
14.03.2025
Вокзалдар – үкімет назарында
Жаңалықтар / Мұрағат
14.03.2025
Қазақстан теміржолшысы газеті, №19 14 наурыз 2025 жыл
Жүк тасымалы
13.03.2025
Транскаспий дәлізі бойынша контейнерлік тасымал 2,7 есе өсті
Жаңалықтар
13.03.2025
Қазақстан мен Ресей «Солтүстік – Оңтүстік» көлік дәлізін дамыту мәселесін талқылады
Инфрақұрылым
13.03.2025
Қызылорда өңірінде 50 шақырым темір жолы күрделі жөндеуден өтеді
Жаңалықтар
13.03.2025
ҚТЖ-да өткен "Сенімді тұлға"форумына 200-ден астам адам қатысты
Аймақтар
13.03.2025
Маңғыстаулық нәзікжандылар марапатталды
Аймақтар
13.03.2025
Әйелдер қауымына құрмет көрсетілді
Аймақтар
13.03.2025
Ерекше форматтағы мереке
Аймақтар
13.03.2025
Мереке иелеріне құрмет көрсетілді
Жаңалықтар
13.03.2025
Джип көлігі Медеу – Жетісу аралығында жолаушылар пойызының жолын жауып тастады