Кешенді техниканың құдіреті    

Шымкент белгі беру және байланыс дистанциясында вагон дөңгелегінің қызуын анықтайтын көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің енгізілгеніне де он жылға жуықтады. Содан бері байланысшылар осы кешенді техниканың құдіретін көріп келеді. Жалпы КТСМ деп аталатын құрылғы әр 25-35 км қашықтықта орналасқан. Байланыс саласындағы №717 нұсқаулық талабына сай ел ішінде қатынайтын және транзиттік пойыздардың температуралық көрсетікіші екі бөлек. Яғни, белгіленген шақырымына қарай бір күйге келтіреді. Түлкібаста барлық пойыз техникалық қызмет көрсету пунктіне тоқтаса, транзитті пойыздар Арысқа барғанда бір-ақ аялдайды. – Көпфунционалды техникалық құралдар кешенінің екінші түрі 2011 жылы келді. 2017 жылы қойылған КТСМ 02 түрі бұрынғыға қарағанда өзгерек. Оны шығаратын зауыт бір кемшілігі дәлелденсе, келесі жолы соған сай өзгеріс енгізіп, жаңасын жасауда. Жүріп бара жатқан құрам КТСМ тұрған аумаққа 25 метр қалғанда рельс тізбегі құрылғыны іске қосады. Сосын вагон дөңгелегін таспаға алатын оптикалық құрылғылар жұмысын бастайды. Ал кеңседегі монитордан қай вагонның дөңгелегі қанша градусқа қызғаны көрсетіліп тұрады. Дөңгелектен бір зат сүйретіліп келе жатса, немесе тежегіштері қысқанда дабыл дыбысын береді. Дабылдың үш түрі бар.«0» түрі – диагностика, «1» – апаттың алдында, «2» – апаттық кез. Бұрынғы ПОНАБ құрылғысы вагон дөңгелегінің қызуын тек деңгеймен көрсететін. Ал КТСМ қызудың градусын анықтайды. Жаңа техника болғасын, жұмыс бұрынғыдан әлдеқайда жеңілдеген, – дейді аға электр механик Дінмұхаммед Әсілов.   КТСМ өндіріске келгелі он жыл ғана өткендіктен әзірге жаңа болып саналады. Әр он жылдан кейін жағдайы комиссиялық тексеруден өткен соң, әрі қарай қанша уақыт жұмыс істейтіні белгілі болмақ. – Бұл құрылғымен жұмыс істеудің бір тиімділігі – республика бойынша әр тараптан қанша пойыз өткенін Астанадағы басшылық орталықтандырылған бақылау жүйесі арқылы монитордан көріп отырады. Мәселен, Жамбылдан шыққан пойыздың Қызылордаға қалай жеткені сияқты. Егер бізге келгенде пойыздың дөңгелегінде ақау болса, оның қай бекеттен бастап қызғанын ортақ желіге қарап білеміз. Осылай қауіпсіздіктің алдын алуға көмектеседі, – дейді аға электр-механик.   Өткен жылы Шымкент дистанциясына қарасты аумақтан 198507 пойыз өтіп, соның ішінде 112 рет бірді-екілі вагон дөңгелегі қызғаны үшін тоқтатылған. Тежегіштің қысып жібермеуі 86 рет тіркелген. Әсіресе, мұндай жағдай Түлкібас пен  Састөбеде жиі қайталанады екен. Себебі, Жамбыл облысынан биіктен сайға түсіп келе жатқанда вагон дөңгелектері қызып келеді. Ол жер бұдырына байланысты болғандықтан, бұл аралықта вагон дөңгелегінің қызуын тексермеу туралы шешім қабылданған. Сондықтан келесі құрылғы пойыздар жазыққа түсіп, бір қалыпқа келгенде тексереді. Аталған техникамен жұмыс істеуді үйрену үшін мамандар Ақтөбе жол техникалық мектебінде оқытылған. Одан бөлек КТСМ құрылғысын шығаратын зауыттың өзінде  жыл сайын екі электр механикті Алматы мен Астанаға шақырып, құрылғымен жұмыс істеуді үйретеді. Былтырдан бері «КТСМ 03» түрі шығуда. Ол әзірге тек Ресейде қолданылуда екен. Аға электр механиктің айтуынша, оның қызметі бүгінгі қолданыстағыдан да бір саты жоғары көрінеді. – Мысалы, КТСМ қондырғысындағы жылуды анықтайтын оптикалардың қызмет көрсету уақыты 3 жылға берілген. Күн ыстықта оның қызмет көрсету уақыты аз. Салқын ауа райында 4-5 жылға ұзаруы мүмкін. Сосын жаңасымен ауысады. Ал соңғы «КТСМ 03» құрылғысына қызмет көрсетпесе де болады. Тек аптасына екі рет тексерсе жеткілікті. Сосын «КТСМ 02» құрылғысы секілді онда бөлмеге арнайы қойылған аппарат жоқ. Ал ескісінде ені мен көлемі бірдей екі метр болатын белгі беретін шкаф бар.Әр бекетте екі механик шкафты кестеге сай он күн мен бір айдың ішінде ашып көріп, тазалап кетеді. Егер аяқ астынан белгі болса, ол диспетчерге, вагон операторына түседі, – деп түсіндірген аға электр-механик осындай құдіреті күшті техниканың жаңа үлгісі өндіріске қосылатын күнді асыға күтіп жүргендерін жеткізді.    

Динар МЕЙІРМАН, Шымкент

Жаңалықтар
31.01.2023
Мас екі жолаушы әйел пойыздан түсіріліп, айыппұл арқалады
Жаңалықтар
31.01.2023
ҚТЖ компаниясы HR-менеджерлердің құзыретін арттыруға ден қойып отыр
Әлеумет
31.01.2023
ҚТЖ қызметкерлердің жалақысын көтеруді жоспарлап отыр
Жолаушылар тасымалы
31.01.2023
"Жолаушылар тасымалы" АҚ билетсіз жүретіндерге бақылауды күшейтті
Қауіпсіздік
31.01.2023
2022 жылы теміржол өткелдерінде 26 жол-көлік оқиғасы тіркелген
Жаңалықтар
31.01.2023
Техникалық сабақ өткізудің маңызы зор
Аймақтар
31.01.2023
Шу белгі беру дистанциясы жақсы көрсеткішке қол жеткізді
Қауіпсіздік
31.01.2023
Пойыздардың қозғалысына нұқсан келтіретін жайттар 11%-ға кеміген
Мұрағат
31.01.2023
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №7 31 қантар 2023 жыл
Жаңалықтар
30.01.2023
Маңғыстау қосалқы бөлімінде кітап көрмесі ұйымдастырылды
Жаңалықтар
30.01.2023
Петропавлда отандық вагондар шығарыла бастады
Қауіпсіздік
30.01.2023
Машинистер жол бойындағы келеңсіздіктің алдын алуға барынша тырысуы керек – Прокуратура
Әлеумет
30.01.2023
«Нұрлы жол» вокзалы мүгедектігі бар жандар үшін қолайлы бола түспек
Жаңалықтар / ҚТЖ келбеті
30.01.2023
Ардагер – тоқсан жаста
Жаңалықтар
29.01.2023
Елдің мазасын алған жолаушы пойыздан түсірілді
Әлеумет
28.01.2023
Әлеуметтік жобаға қолдау көрсетілуде
Жаңалықтар
27.01.2023
ҚТЖ басшысы Президентпен кездесті
ҚТЖ келбеті
27.01.2023
Құрметті теміржолшы Алик Досанов алпыс жасқа толды
Қауіпсіздік
27.01.2023
Пойыздардың терезесін таспен атқылау әлі де кездеседі – желілік полиция
Аймақтар
27.01.2023
Қазалыдағы станция жолдарына санитарлық тазалық жүргізілді