Астық тасымалы 18 пайызға артты

Астанада астық пен ұнтақталған өнімдерді тасымалдау мәселелеріне қатысты онлайн кеңес өтіп, оған «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС Бақылау кеңесінің төрағасы Бауыржан Орынбасаров жетекшілік етті. Кеңеске «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС басқарма бастығының орынбасары Нұржан Келбұғанов пен Қазақстан Астық өңдеушілер одағының өкілдері, диірменшілер, жүк жөнелтушілер және трейдерлер қатысты.

Жүк тасымалын ұйымдастырушы ұйым атынан сөз алған Нұржан Келбұғанов 2022 жылы «ҚТЖ» ҰК» АҚ желісі бойынша 10 млн тонна астық тасымалданып, соның ішінде 8 млн тонна эскпортқа шығарылғанын атап өтті. Бұл көрсеткіш 2021 жылмен салыстырғанда 18% жоғары болып отыр екен. Осы ретте қазақстандық астықтың негізгі нарығы болып әдеттегідей Орталық Азия елдері қалып отыр. Яғни, бұл бағытта экспорт 11% өсіп, 5,6 млн тоннаны құраған. Сонымен қатар Қытайға жеткізілім көлемі де анағұрлым өсіп, 134% немесе 600 мың тоннаны құраған. Мұны «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС өкілі контейнер тасымалының дамуымен байланыстырып отыр.  

Оның айтуынша, оң динамика ұнтақталған өнімдерді тасымалдауда да байқалуда. Ұнды тасымалдаудың жалпы көлемі 2022 жылы 3,1 млн тоннаны құраса, соның 2,3 млн тоннасы сыртқа жөнелтілген. Бұл 2021 жылмен салыстырғанда 53%-ке артық. Ұнның да басым бөлігі, яғни 2 млн тоннасы Орталық Азияға және 300 мың тоннасы Қытайға жөнелтілген.  

Кеңесте тасымал өсімі биыл да жалғасуда екені айтылды. Қаңтардағы жұмыс қорытындысына келсек, елімізден 138 мың тонна ұн экспортталған. Ал былтыр осы уақытта 118 мың тонна ұн сыртқа шығарылыпты.  

«Сонымен қатар жүктің басқа да түрлеріне қатысты тасымал едәуір өсті. Әсіресе кен, көмір жүктеріне, сондай-ақ оларды жеткізу ұзақтығы да ұлғайды. Бұл теміржол инфрақұрылымына жүктеменің күрт өсуіне әкелді», – дейді Нұржан Келбұғанов.  

Кеңесте локомотивтердің жетіспеушілігі, вагондардың ұзақ уақыт кідіріп қалуы сынды мәселелер сөз болды. Осы ретте ҚТЖ топ-менеджерлері локомотив паркін жаңарту және кеңейту бағытындағы мәселелер жоспарлы түрде шешіліп жатқанын мәлімдеді. Мәселен, алдағы бес жыл ішінде 306 локомотив сатып алу көзделсе, соның жүзден астамы биыл сатып алу жоспарланған. Ал вагондар кідірісі әртүрлі жағдайларға байланысты орын алып жатқаны айтылды. Бірі көрші елдерге бағытталған құрамдардың шекаралық өткелде тұрып қалуы, сол елдің теміржол инфрақұрылымының өткізу қабілетінің төмендігінен болса, екіншісі жүк жөнелтушілер тарапынан өзге елдің вагондарын көптеп тартуынан, еліміздің станциялық теміржолдарында «кептеліс» сынды ахуалдың орын алып отырған жайы бар.  

Кеңесте сондай-ақ тасымалды жоспарлаумен қатысты проблеманың бары да сөз болды. Осы ретте ҚТЖ өкілдері жүк жөнелтушілерге өздері тиеп жөнелтетін жүктің жоспарын нақтырақ жасап берсе деген өтініш-тілектерін жеткізді. Бұл өз кезегінде теміржолшыларға да, жүк жөнелтушілерге де жұмысты нақты жоспарлауға, ұйымдастыруға сеп болары анық. Кеңес соңында теміржолшылар жүк жөнелтушілермен тиелім көлемі мен жеткізу жоспарын айқындап алды. «Келісіп пішкен тонның келтесі болмас» дегендей, мұндай жиындарды жиі өткізіп, екі жақ тарапынан туындап отырған мәселелерді бірлесе талқылап, ортақ мәміле-шешімге келудің маңызы зор боларына сенім білдірді кеңеске қатысушылар.