Атыраулық ардагер балалық шағын концлагерде өткізген

Әлеумет
06.05.2022, 14:22
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Ұлы Отан соғысы кезінде фашистік концлагерьлерде 20 миллионнан астам адам тұтқында болған. Олардың 2 миллионға жуығы балалар еді. Солардың бірі атыраулық Екатерина Абсатырова ол кезде небәрі он жаста екен. Биыл жасы тоқсан бірге шыққан кейуана сол бір азап пен тозақта өткен балалық шағын өкінішпен еске алады...

  Екатерина Серафимовна 1931 жылы Мордова АССР-ның Первомай деревнясында дүниеге келген екен. 1939 жылы фин соғысы басталғанда Финляндия территориясының бір бөлігі СССР-ға қарай ығысады.  

– Сол кезде финдер үйлерін тастап көшіп кетті. Жер де, тұрғын үй-жай да иесіз, қаңырап бос қалды. Осы уақытта сырттан жалдап алушылар келіп, бізді өздерімен бірге тұрып, шаруашылықпен айналысуға шақырды. Отбасында 9 бала, əке-шешем жəне əжем, барлығы оннан астам адам болатын. Сөйтіп, бүкіл отбасымызбен сол жаққа қоныс аударып, еңбек етіп, тұрмыс кешіп жатқанбыз. 1941 жылы неміс-фашист басқыншыла- ры Кеңес Одағына тұтқиылдан шабуылдап, Ұлы Отан соғысы басталғанда əлгі үй-жайларын тастай қашқан финдер кері оралды. Олар бізді отырған үйімізден қуып шықты. Бір сəтте баспанамыздан айырылып, далада қалған, біз сияқты босқындардың бəрін тұтқынға алды, – деп күрсіне есіне алды Екатерина Серафимовна. 

Басқыншылар бұларды Германияға айдап əкеткен жоқ. Үлкен-кіші демей барлығын жақын маңдағы концентрациялық лагерьлерге жөнелтті. Олардың отбасы Финляндияның астанасы Хельсинки қаласының маңындағы Юрокко лагеріне түсті. Осылайша, он жастағы Катя үшін тікенек сыммен қоршалған концлагерьдегі азапты күндер басталды. Еркіндігі мен азаттығынан айырылған тұтқын- дарға ешқандай аяушылық жоқ еді. Ересектермен бірдей балалар да ашқұрсақ жүретін, күзетшілер оларды сəт сайын ұрып-соғатын. Аяқ астынан кінə тағып, азаптап, ойларына келгенін жасайтын. Ұл-қыз деп бөлмей, қорлықтың да небір түрін көрсететін. Осындай тозақпен бірдей тірлікті біздің кейіпкеріміз де бастан кешірді. Татар дəмі, көрер жарығы таусылмағаны шығар, үш жыл үш ай дегенде концлагерьдегі тозақтан бостандыққа шықты. Кеңес əскерлері тірі қалған тұтқындарды еркіндікке жіберді. Соның алдында ғана ату жазасына кесілгендер ажалы жетпей аман қалды. Олардың ішінде 14 жасар Катя да бар болатын. 

Содан кейін асханада аспаз, ауруханада санитар, басқа да әр түрлі жұмыстар жасап, соғыс біткенше едәуір есейіп қалған Екатерина Гурьевтегі Ганюшкино жетімдер үйінде өскен, сондағы поселкеден соғысқа алынған қазақ сол- даты Абсатыров Вагаф (Уап) деген жігітпен танысып, екеуі көңілдері жарасып, қосылады. Біраз жыл Сібірде тұрып қалады. Шаңырақтарында Лидия жəне Анатолий есімді ұл мен қыз дүниеге келеді. Тек 1968 жылы, арада ширек ғасыр уақыт өткесін ғана олар отбасымен Қазақстанға, Аты- рауға оралады. Бүгінде Екатерина Серафимовна қызының қолында Атыраудағы Нұрсая ықшам ауданында тұрып жатыр. Ал Анатолий отбасымен Украинада қоныстанған. 

Күйеуінің фамилиясына көшкен Абсатырова Екатерина Атырау локомотив депосына қарасты машинистердің демалыс үйінде кезекші болып еңбек етіп, содан зейнеткерлікке шыққан. Ол фашист концлагерінің кәмелетке толмаған тұтқыны ретінде Ұлы Отан соғысы ардагеріне теңестірілгендер қатарына жатады және барлық жеңілдіктерге ие. Бүгінде Атырау өңірі бойынша теміржолшы соғыс ардагерлерінен қалған көзі тірі жалғыз адам.

Жүк тасымалы
26.11.2022
Биыл Ақтау және Құрық теңіз порты арқылы 1,5 млн тонна жүк тасымалданды
Жаңалықтар
25.11.2022
Теміржолшы Құттыбек Шархатбаевқа әріптестері ескерткіш тақта орнатты
Темір жол тарихы
25.11.2022
Оқушылар теміржолшылар мұражайындағы жәдігерлермен танысты
Қауіпсіздік
25.11.2022
Келер жылы локомотивтерге бейнетіркегіш құрылғысы орнатылады
Жүк тасымалы
25.11.2022
ТХКБ – жүк тасымалдаудың тиімді дәлізі
Инфрақұрылым
25.11.2022
Биыл 943 км жол жөндеуден өтті
Әлеумет
25.11.2022
Кадр саясатына жаңаша көзқарас
Жаңалықтар
25.11.2022
Алматыда ҚТЖ қолдауымен 5G байланыс жүйелерін дамыту бойынша құзыреттілік орталығы ашылды
Мұрағат
25.11.2022
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №92 25 қараша 2022 жыл
Жаңалықтар
24.11.2022
7 мыңнан астам жүк вагоны жөндеуден өтті
Аймақтар
24.11.2022
Ерен еңбек еленді
Әлемде
24.11.2022
Әзербайжан ел бойынша ең үлкен теміржол көпірін салып жатыр
Жүк тасымалы
24.11.2022
Алматы бөлімшесі бойынша құрылыс жүктері мен кендерді тиеу артты
Әлемде
24.11.2022
Жоғарғы орындағы жолаушыларға төменгі орында тамақтануға ресми рұқсат берілді
ҚТЖ келбеті
23.11.2022
Баба ізін басқан шөбере
Әлемде
23.11.2022
Моңғолия 2030 жылға қарай жүк тасымалын 41 млн тоннаға жеткізбек
Жаңалықтар
23.11.2022
«Тальго» пойызына отырған ресейлік блогер сапары жайлы шолу жасады
Жолаушылар тасымалы
23.11.2022
"Бригадир конверті" қызметін 150 мыңнан астам адам пайдаланған
Темір жол тарихы
23.11.2022
95 жыл бұрын Луговой станциясында Түркістан-Сібір магистралінің алғашқы рельсі төселді
ҚТЖ келбеті
22.11.2022
Дөңес кезекшісі