Локомотив паркі: жаңарту мен жетілдіру жемісі
Әлемге аты мәлім GE компаниясы жиырма жылдан астам уақыт ҚТЖ-ның сенімді серіктесі болып келеді. Өзара тиімді әріптестік осы жылдар ішінде өз жемісін беріп отыр. Бүгінгі күні «ҚТЖ» ҰК» АҚ-GE Transportation-нің ең ірі клиенті болып табылады.
Қазақстан экономикасының дамуын жеделдету және қажетті заманауи, сенімді теміржол инфрақұрылымын құру мақсатында магистральдық локомотивтерді жаңарту мен жетілдіру бойынша алғашқы келісімшартқа қол қойылған 1995 жылдан бергі уақыт ішінде отандық темір жолдың машинажасау саласы бұрын-соңды болмаған тамаша жетістіктерге қол жеткізуінің көш басында атақты америкалық комания тұрғаны талас тудырмайтыны шындық.
– 2008 жылы Астанада отын шығыны аз және экологиялық тазалығы жоғары GE Evolution жаңа буын локомотивтерін өндіру бойынша «Локомотив құрастыру зауыты» АҚ құрылды. 2009 жылдың 7 желтоқсанда Қазақстанда жинақталған алғашқы бір секциялы магистральдық бесінші буын жүк тепловозы – Evolution сериялы ТЭ33А-ның тұсаукесері болды, – дейді ТМД/Ресейдегі GE Transportation-нің сервис жөніндегі өңірлік директоры Павел Семикопенко.
Оның айтуынша, локомотив паркін жаңарту ҚТЖ компаниясына аз локомотивпен көбірек жүк тасуға, сөйтіп отын мен техникалық күтім шығындарын үнемдеуге мүмкіндік берді. Кеңестік тепловоздардың 2ТЭ10М және 2ТЭ116 қозғалтқыштарына қарағанда 12-цилиндрлі GEVO отыннан 150 мың долларға дейін үнемдейді. Evolution үшін жөндеуден өткізу аралығындағы кезең 5 есе ұзақ және 92 тәулікті құрайды.Оған қоса, зауыттың іске қосылуы Қазақстанның экспорттық әлеуетінің жаңа бағытын ашып, Орталық Азия елдеріне инновациялық өнімдер жеткізуді мүмкіндігін ашты. Бүгінгі таңдаЛКЗ-да жасалған су жаңа 24 ТЭ33А тепловозы Орталық Азияда, Тәжікстан мен Әзербайжанда және Украинаға сатылып, бұл Қазақстанды машинажасау өндірісі бар ірі экпорттаушы позициясына көтерді. Бүгінгі күні Қазақстанда 410 жетілдірілген локомотив пен GEVO12 (Evolution) қозғалтқышы бар 289 локомотив қолдануға берілген. Бұл –ТМД-дағы ең жаңа және ең тиімді локомотив паркі.
GEжоғары технологиялық өнімдерді ұсынып қана қоймай, мамандарды да оқыту мүмкіндігін береді. GE Transportation машинистерді дайындау деңгейін жоғарлату мақсатында Астанадағы ҚТЖ-ның Оқу орталығына ТЭ33А жаттықтыру құрылғысын берді. Онымен жаттығудың арқасында машинистер шынайы локомотивтің кабинасына отырғандай болады, оны басқарудың негізгі машықтарын толық игеретін болады. Әрі қарай оларға алған білімдерін тәжірибе жүзінде бекіту ғана қалады, – дейді директор.
Алдағы уақытта да екі жақты ынтымақтастықты нығайту бағытында жұмыстар жалғасын табуда. Мәселен, жолаушылар тасымалының артуына байланысты GE ҚТЖ-ның жолаушылар локомотив паркін жаңарту бағытында жұмыс істеуде. «ЛКЗ» АҚ 2020 жылға дейін 110 жолаушылар локомотивін шығару жұмысына кірісті. ТЭП33А жолаушылар тепловозы жылдамдығын 160 км/сағ дейін үдете алады, бұл жолаушыларды межелі жеріне жылдамырақ жеткізуге мүмкіндік береді.Оның үстіне, тепловозда қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етудің, қуат қорын есептеудің әр түрлі озық жүйелері қолданылған. Мәселен, пойызды автожүргізу жүйесі тепловоз бен пойыздың тарту күшін және барлық тежеуіш түрлерін автоматты түрде басқаруды қамтамасыз етеді, қозғалыс кестесін нақты ұстану мақсатында қозғалыстың энергетикалық ұтымды режимін есептейді және тепловоздың басқа қауіпсіздік жүйелерімен өзара әрекеттеседі.
«GE сервис саласындағы сараптаманы оқшаулауы арқасында біздің клиенттерімізге локомотивтер паркінің техникалық күйі туралы қам жемеуге болады. Құрал-жабдық бойынша барлық қызмет көрсету жұмыстарын жоғары санатты мамандар атқарып, машиналар жоғары деңгейде дайын болуын қамтамасыз етеді, дейді П. Семикопенко. 2009 жылы «Локомотив» АҚ-мен Ресей/ТМД өңіріндегі жетілдірілген тепловоздар бойынша сервистік қызмет көрсету туралы 15 жылға алғашқы шарт жасалыпты. 2011 жылы GE ТЭ33А тепловоздары бойынша қызмет көрсету туралы сервистік келісімшартты да 15 жылға жасаған, ал үстіміздегі жылы ол тағы үш жылға ұзартылыпты. Қазіргі таңда GE Transportation сервистік командасы бүкіл локомотивтік паркті Ақтөбе қаласындағы дистрибьюторлық орталықтан таратылатын қосалқы бөлшектермен қамтамасыз етеді және Қазақстан мен Ресейдің 12 локомотив жөндейтін депода тепловоздарға кепілдік мерзіміндегі және кепілдік мерзімінен кейінгі сервистік қызмет көрсетеді.
Райхан РАХМЕТОВА
Әлеумет
12.10.2026
ҚТЖ магистральдық желі қызметкерлері үшін 80 модульдік ғимарат орнатты
Жолаушылар тасымалы
12.10.2026
Мүмкіндігі шектеулі жолаушыларға пойызда қандай жағдай жасалған?
Аймақтар
12.10.2026
Кәсіподақ қызметіне баға берілді
Жаңалықтар
12.10.2026
ҚТЖ-ның 400 астам локомотивті Тrip Optimizer зияткерлік жүйесімен жарақтандырылды
Жаңалықтар
12.10.2026
«Жолаушылар тасымалы» қызметкерлері Кәсіподақ күні қарсаңында марапатталды
Жолаушылар тасымалы
12.10.2026
Пойыздағы сапарыңызды жайлы ететін бес зат
Жаңалықтар
12.10.2026
Жамбыл теміржолшылары Кәсіподақ күнін боулинг жарысымен атап өтті
Инфрақұрылым
12.10.2026
Немістің логистикалық компаниясы Орта дәліз бойында 14 терминал салуды жоспарлап отыр
Инфрақұрылым
12.10.2026
Астана-1 вокзалындағы негізгі құрылыс жұмыстары аяқталды
Жүк тасымалы
09.10.2026
Теміржол көлігімен экспорттық тасымалдар көлемі 7,1%-ға артты
Жаңалықтар
09.10.2026
Атырау филиалы «ҚТЖ» жүйесіндегі үздік әскерилендірілген теміржол күзеті деп танылды
Жүк тасымалы
09.10.2026
Орта дәлізде жүк ағыны артты: сегіз айда 44,2 мың контейнер тасымалданды
Жүк тасымалы
09.10.2026
Жыл басынан бері ҚТЖ желісімен 77 млн тоннадан астам көмір тасымалданды
Жүк тасымалы
09.10.2026
«ҚТЖ – Жүк тасымалы» 40 жылдан астам еңбек еткен 12 теміржолшыны марапаттады
Цифрландыру
09.10.2026
ҚТЖ теміржол саласын цифрландыру арқылы тасымал тиімділігін арттырмақ
Жаңалықтар
09.10.2026
Кәсіподақтың араласуымен теміржолшылардың әлеуметтік мәселелері шешілуде
Инфрақұрылым
09.10.2026
Атырау теміржолында 29,7 шақырым жол күрделі жөндеуден өтті
Аймақтар
09.10.2026
Теміржол қауіпсіздігін арттырған рационализаторлық жобалар
Аймақтар
09.10.2026
Семей теміржолында ауыз су мәселесі толық шешілді
Жаңалықтар
09.10.2026
ALT университетінің студенттері ҚТЖ нысандарында геодезиялық тәжірибеден өтті