Орта дәліздің өзегі: Қазақстан Еуразия логистикасының орталығына айналуда
16–17 маусымда Си Цзиньпин Қазақстанға келеді және «Орталық Азия – Қытай» екінші саммитіне қатысады. Бұл Қытай көшбасшысының елімізге алтыншы ресми сапары болмақ, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Естеріңізде болса, дәл 2013 жылы Астанада Си Цзиньпин «Бір белдеу, бір жол» бастамасын алғаш рет жариялаған еді.
12 жыл ішінде Қазақстан мен Қытай арасындағы ынтымақтастық сапалық жаңа деңгейге шықты:
-2024 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы рекордтық $40,07 млрд-қа жетіп, екі есеге жуық өсті.
- Қазақстан мен Қытай арасындағы теміржол тасымалы 32 млн тоннадан асты. Қытайдан Қазақстан арқылы өткен транзит 15,4 млн тоннаға жетіп, бастаманың тарихындағы ең жоғары көрсеткішке шықты.
- 2024 жылы Сиань қаласында жаңа көлік терминалы ашылып, жыл ішінде 300-ден астам контейнерлік пойыз жөнелтілді (өсім — 30 есе).
- 2025 жылғы наурызда Чэнду – Еуропа бағыты іске қосылды. Бұл бағыт Қазақстан, Түрікменстан, Иран және Түркия арқылы өтіп, Қытайды Еуропамен тіке байланыстырады.
Қазақстан халықаралық транзиттік әлеуетін арттыру үшін ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруда:
• 2028 жылға қарай — Қытаймен жаңа шекара өткелі, Семей – Ақтоғай бағытымен.
• 2026–2027 жылдары — Бақты – Аягөз және Дарбаза – Мақтаарал теміржол желілері, Бақты ауылында құрғақ порт.
• Достық – Мойынты желісінде екінші жолдардың құрылысы (өткізу қабілеті 5 есе артады), Алматыны айналып өтетін теміржол желісі.
• Транскаспий бағыты бойынша Қызылжар – Мойынты жаңа желісі, Алтынкөл – Жетіген, Бейнеу – Маңғыстау учаскелерін жаңғырту, заманауи қозғалыс басқару жүйелерін енгізу.
«Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясындағы Орта дәліздің қарқынды дамуы – Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың прагматикалық әрі нақты сыртқы саясатының жемісі.
2024 жылы Транскаспий халықаралық көлік бағытымен (ТМТМ) тасымал көлемі 3,3 млн тоннаға жетіп, контейнерлік жүк тасымалы 2,5 есеге артып, 56,5 мың TEU-ға жетті.
Дүниежүзілік банк болжамынша, 2035 жылға қарай Орта дәліз Азия мен Еуропа арасындағы сауданың 20–25%-ын қамтып, жылдық тасымал көлемі 9 млн тоннаға дейін өседі.
2025 жылы көрсеткіштер тағы 20%-ға артып, тасымал көлемі 4 млн тоннаға, ал контейнерлік жүктасымал 96 мың TEU-ға жетуі мүмкін.
Қазақстан Еуразиялық логистика картасында сенімді, баламалы бағыт ұсынатын басты түйін ретінде орнығып келеді.