Қазақ транзитінің жаңа дәуірі басталды – сарапшы
Қытай-Ақтау теміржолы арқылы Қазақстан күн сайын 1 миллион тоннаға дейін жүк өткізе алады. Бұл туралы экономист Айбар Олжай айтты, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Қытай өз тауар ағындарын Ресейдің солтүстігі арқылы емес, Орта дәліз бағытына толықтай бұрды. Бұл – халықаралық логистика картасындағы ауқымды өзгеріс, ал оның басты бенефициары – Қазақстан. Экономисттің айтуынша, бұл тек көлік логистикасы ғана емес, бүкіл геосаяси және экономикалық тепе-теңдікті өзгертуі мүмкін тарихи сәт.
«Абу-Дабиде өткен маңызды кездесуде Түркия, Әзірбайжан және Армения басшылары Зангезур дәлізіне қатысты мәселелерді пысықтап, Орта дәліздің толық іске қосылуына жол ашты. Осы арқылы Қытайдың батыс қақпасы енді Ресей емес, Түркия болатыны белгілі болды. Яғни, Қытай тауарлары Еуропаға енді Ресейдің Балтық порттары емес, Каспий арқылы – Қазақстан, Әзірбайжан және Түркия бағытында жетеді», - дейді сарапшы.
Оның айтуынша, бұл бағыттың ең ұзын және негізгі бөлігі – Қазақстан аумағынан өтеді. Қытаймен шекарадағы Қорғастан басталып, Каспий теңізіндегі Ақтауға дейінгі теміржол желісі – Орта дәліздің жүрегі. Алайда қазіргі инфрақұрылым мұндай ауқымды ағынға дайын емес. Дәл осы тұста, Алматыда өткен жедел инвестициялық форумда Макао инвестициялық тобы жаңа Қорғас–Ақтау теміржолын салуға дайын екенін мәлімдеген. Бұл жаңалықты экономист «сенсациялық мәлімдеме» деп бағалап отыр.
Ма Сяньлин мен Макао капиталы – қазақ логистикасына
«Макао – Азияның ең бай өңірлерінің бірі. Казиноларымен танымал аймақтың капиталы енді Қазақстандағы стратегиялық жобаға бағытталуы мүмкін. Макао биржасының өкілі Ма Сяньлиннің айтуынша, жаңа жоба аясында Қорғостан Ақтауға дейін электрлендірілген, қосжолақты, ауыр жүкке бейімделген заманауи теміржол салынады. Сонымен бірге Ақтаудан Бакуге дейін Каспий теңізінің үстімен өтетін көпір салу да жоспарда бар», - деді А. Олжай.
Сарапшының есебінше, қазіргі жолмен бір пойызда 50-60 вагон ғана қозғалады, ал әрқайсысына 60 тонна жүк тиеледі. Ал жаңа теміржолда 300 вагоннан тұратын алып пойыздар әрқайсысы 100 тонна жүкпен қатынай алады. Бұл – бір рейспен 30 мың тонна. Күніне бірнеше рейс арқылы кемінде 1 миллион тоннадан астам жүк өткізуге болады. Жылдық өткізу қабілеті – 500 миллион тонна. Бұл көрсеткіш арқылы Қазақстан транзиттік табысынан мұнайдан түсетін пайдадан да көп табыс табуы мүмкін.
Айбар Олжай атап өткендей, бұл тек логистика емес, бұл – экономикалық дербестік пен стратегиялық ықпал құралы.
«Орта дәліз – бұл қазақ экономикасының жаңа тынысы. Енді бұл дәлізбен тек тауар емес, ақша, ықпал, бедел және геосаяси салмақ тасымалданатын болады», – дейді сарапшы.
Макао инвесторлары жобаның барлық шығындарын өз мойнына алуға дайын. Қазақстанға тек инфрақұрылымдық дайындық пен тиімді тарифтік саясат қажет.
Қазақстан – Еуразия логистикасының алтын көпіріне айналуға нақты қадам жасап отыр. Қытайдың Қорғас арқылы Ақтауға, одан әрі Каспий арқылы Бакуге бағытталуы еліміздің транзиттік әлеуетін бірнеше есеге арттырады.