М. Тынышпаев пен Т. Рысқұловқа ескерткіш орнатылды

Темір жол тарихы
30.09.2021, 12:33
Жансая Сыдықбай

Шымкент қаласы бойынша меншікті тілшісі

Осыдан үш жыл бұрын Түлкібас ауданының 90 жылдық мерейтойына орай станциядағы теміржол вокзалының алдында қазақ халқының қос арысы Мұхамеджан Тынышпаев пен Тұрар Рысқұловтың ескерткіштері ашылды. Ескерткіш демеушілер мен ұлы тұлғалардың бүгінгі ұрпақтары, жергілікті әкімдік көмегімен салынған және ескерткіштің Түлкібаста бой көтеруі заңдылық дер едік. Себебі, екі тұлғаның қазақ теміржолы, оның ішінде Түлкібас өңірімен байланысты өз тарихы бар. Тарихқа көз жүгіртсек, 1915 жылы Арыстан Түлкібасқа дейін темір жол құрылысын басқарған қазақтың тұңғыш теміржол инженері М.Тынышпаев пен жас Т.Рысқұлов алғаш рет осында кездесіп, танысқан екен. Тынышпаев оқуға жағдайы жоқ, бірақ білімге құштар жас жігітке қаражат тауып беріп, болашағына жол сілтеген деседі. Ал Түркістан-Сібір темір жолының құрылысы басталмай тұрып жобаға тәжірибелі инженер және жергілікті жердің ой-шұңқырын, ерекшеліктерін жақсы білетін маман ретінде Тынышпаевты тартқан Тұрар Рысқұлов екені де белгілі. Қазақтың қос арысы Түрксіб құрылысында Шоқпар жобасын қалай қорғағаны, Алматы станциясының орнын таңдаудағы еңбектерімен тарихтан таныспыз. Жалпы Түлкібас өңірі Шілмембет руынан тарайтын Тұрар Рысқұловтың ата-бабасының қонысы екені де белгілі. Түлкібас вокзалының алдында тұрған қос арыстың ескерткіші, әрине, биік сәулет өнері болып табылмас, бірақ жергілікті халықтың арыстар рухына деген құрметі мен тағзымы деп білген жөн.

Спорт
09.02.2026
Спорт комитеті құрылды
Жаңалықтар
09.02.2026
ҚТЖ мен Эстония темір жолы басшылары логистика мәселелерін талқылады
Қауіпсіздік
09.02.2026
Шұғыл тежеу көбейген
Әлемде
09.02.2026
Әйгілі Big Boy паровозы АҚШ-тың 250 жылдығына орай турға шығады
Жолаушылар тасымалы
09.02.2026
«Астана – Талдықорған» бағытында жаңа теміржол маршруты іске қосылады
Жүк тасымалы
09.02.2026
2025 жылы теміржолмен жүк тасымалдау көлемі 320 млн тоннаға жетті
Жаңалықтар
06.02.2026
ҚТЖ көктемгі су тасқынына дайындықты бастады
Жаңалықтар
06.02.2026
ҚТЖ қалпына келтіру пойыздарын заманауи техникамен толықтырды
Станция тынысы / Қауіпсіздік
06.02.2026
Қауіпсіздікті қадағалаудың қандыағаштық үлгісі
Жаңалықтар
06.02.2026
Корея жастары ҚТЖ-ға келді
Сұхбат
06.02.2026
Қанат Әлмағамбетов: «Өтініш-шағымдарды екі есе төмендетуге қол жеткіздік»
Қауіпсіздік
06.02.2026
Алматыда арнайы сабақ ұйымдастырылды
Жаңалықтар
06.02.2026
Мұқағали мұрасы – ұлт қазынасы
Аймақтар
06.02.2026
Атырау теміржол музейі жаңа есіммен толықты
Жаңалықтар
06.02.2026
2025 жылы Khorgos Gateway-дың транзиттік әлеуеті артты
Жаңалықтар / Мұрағат
06.02.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №9 06 ақпан 2026 жыл
Жаңалықтар
05.02.2026
Өзбекстан Түркия арқылы теңізге шығудың жаңа жолын тапты
Қауіпсіздік
05.02.2026
Сексеуілде теміржол қауіпсіздігіне арналған тораптық жиын өтті
Жаңалықтар
05.02.2026
«Нұрлы жол» вокзалында «Құқықтық дәріхана» профилактикалық акциясы өтті
Әлемде
05.02.2026
Ұлыбританияда алғашқы аккумуляторлы пойыз жолаушы тасымалдауды бастады