Орта дәлізде жүк ағыны артты: сегіз айда 44,2 мың контейнер тасымалданды
Қазақстан Азия, Ресей және Еуропа нарықтарын байланыстыратын көлік дәліздерін дамытуды жалғастырып келеді. Ел үшін Ресеймен ынтымақтастық аясындағы Солтүстік – Оңтүстік бағыты ерекше маңызға ие. Сонымен қатар Транскаспий халықаралық көлік маршрутының (ТХКБ) мүмкіндіктері кеңейіп келеді. 2026 жылдың сегіз айында осы бағыт бойынша шамамен 44,2 мың контейнер тасымалданған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 58 пайызға көп, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Өңірдегі көлік байланысының маңыздылығын Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев атап өтті. Оның айтуынша, инфрақұрылымды дамыту экономикалық байланыстарды нығайтуға, сауда көлемін ұлғайтуға және қосылған құнның жаңа тізбектерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Мемлекет басшысы Ресеймен ынтымақтастық аясындағы Солтүстік – Оңтүстік бағытының Қазақстан үшін ерекше өзектілігін атап өтті.
Солтүстік – Оңтүстік бағыты және Орта дәліз
Қазақстан көлік бағыттарын дамытуды өңірлік ынтымақтастықты кеңейтудің негізгі бағыттарының бірі ретінде қарастырады. Бұл тек жүк тасымалдаумен шектелмейді. Сонымен қатар инвестиция, энергетика және өнеркәсіп салаларындағы өзара іс-қимылға қолайлы жағдай жасау көзделген.
Тоқаев Транскаспий халықаралық көлік маршрутына, яғни Орта немесе Ортаңғы дәлізге деген сұраныстың артып келе жатқанын да атап өтті. Бұл бағыт Қытай мен Орталық Азия елдерін Каспий өңірімен, одан әрі Еуропа нарықтарымен байланыстырады. Президенттің айтуынша, Қазақстанның көлік инфрақұрылымын жаңғырту бүкіл өңірдің транзиттік әлеуетін арттыруға тиіс.
ТХКБ арқылы контейнер тасымалы 58 пайызға өсті
Статистикалық мәліметтер Орта дәліздегі контейнер тасымалы көлемінің артқанын көрсетеді. Қазақстан темір жолдарының мәліметінше, 2026 жылғы қаңтар-тамыз айларында ТХКБ арқылы шамамен 44,2 мың TEU, яғни жиырма футтық контейнерге шаққандағы жүк бірлігі тасымалданған. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 16,2 мың TEU-ға немесе 58 пайызға көп.
Сегіз айда Қытайдан осы бағыт бойынша 419 контейнерлік пойыз жөнелтілген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 191 пойызға немесе 84 пайызға артық.
Оң динамика 2025 жылы да байқалды. Сол жылы ТХКБ арқылы шамамен 77 мың TEU контейнер тасымалданған. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 20,3 мың TEU-ға немесе 36 пайызға жуық көп.
Контейнер тасымалының өсуі Азия мен Еуропа арасындағы жүктерді жеткізу үшін осы бағыттың қолданысы кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Дегенмен дәлізді одан әрі дамыту оған қатысушы елдердің теміржол, порт және өзге де көлік инфрақұрылымының үйлесімді жұмысына байланысты.
Қазақстан көлік инфрақұрылымын кеңейтіп келеді
Қазақстан көлік жүйесінің өткізу мүмкіндігін арттыруға бағытталған бірнеше инфрақұрылымдық жобаны жүзеге асыруда.
Мемлекет басшысының мәліметінше, Мойынты – Қызылжар және Дарбаза – Мақтаарал теміржол желілерінің құрылысы аяқталуға жақын. Ал 2027 жылы Бақты – Аягөз бағыты бойынша пойыз қозғалысын ашу жоспарланып отыр. Президент бұл жобаның стратегиялық маңызы зор екенін атап өтті.
Бұдан бөлек, Қытайды Каспий теңізімен, одан әрі Еуропа нарықтарымен байланыстыруға тиіс «Арал-Каспий магистралі» атты ірі автомобиль жолы жобасы қолға алынған.
Өңір елдерінің шекара маңындағы сауда-логистикалық кешендері мен өнеркәсіптік кооперация орталықтарын дамытуға да ерекше мән беріліп отыр. Мемлекет басшысының пікірінше, болашақта бұл нысандарды бірыңғай жүйеге біріктіріп, өңірлік қосылған құн тізбектерін қалыптастыруға болады.
Осылайша, Қазақстанның көлік стратегиясы бірнеше бағытты қамтиды. Олар: Ресеймен ынтымақтастық аясындағы Солтүстік – Оңтүстік бағытын дамыту, Каспий теңізі арқылы өтетін Орта дәліздің мүмкіндіктерін кеңейту, сондай-ақ Қытаймен және басқа да нарықтармен теміржол және автомобиль байланысын нығайту.
Бұл жобалардың негізгі мақсаты – транзит пен сауда көлемін арттыру, сондай-ақ өңір елдері арасындағы экономикалық байланыстарды нығайту.