Болат жолдың болашағы
Биылдың өзінде бірнеше ірі жоба қолға алынып, жыл соңына дейін қолданысқа берілуі тиіс. Олардың кейбірі күрделі жөндеуден өтсе, біразы жаңғыртылмақ, деп хабарлайды Rail-news.kz сайты 24KZ телеарнасына сілтеме жасап.
Осылайша 2030 жылға дейін еліміз арқылы өтетін транзит көлемін бірнеше есе ұлғайту көзделген. Жоспарды орындауға еліміздің қауқары жете ме? Шекара арқылы ағылған тауар көлемін қадағалай аламыз ба? Бұл қандай жобалар?
Биыл «Мойынты-Қызылжар», «Дарбаза-Мақтаарал», «Алтынкөл-Жетіген» және «Бейнеу-Маңғыстау» бағыттарындағы құрылыс пен жаңғырту жұмыстарын аяқтау жоспарланып отыр. Аталған жобалар 2024–2025 жылдары басталған. Қазір негізгі құрылыс жұмыстары жүріп жатыр. Министрлік жобалар уақытылы қолданысқа беріледі деп мәлімдеді. Себебі мұнда халықаралық қаржы ұйымдарының қаражаты тартылған.
«Қазақстан темір жолы» акционерлік қоғамы жобаларды жүзеге асыру мақсатында халықаралық банктерден қарыз алады. Оған мемлекет кепілдік береді. Бұл жобаларды уақытында және сапалы аяқтауға мүмкіндік береді. Бұл жобалар кілт тапсыру қағидатымен жүзеге асырылып отыр», - дейді ҚР Көлік министрлігі Теміржол және су көлігі комитетінің бас сарапшысы Темірхан Мұсағалиев.
Бұл жобалар жүк жеткізу уақытын қысқартып, темір жолдың өткізу қабілетін арттырмақ. Сонымен қатар, ашықтықты қамтамасыз ету үшін цифрландыру бағытындағы жобалар да қолға алынған.
«Жоспарлау мен жүк тасымалын автоматтандыру үшін заманауи IT шешімдер қолданып жатырмыз. Болашақта бұл барлық ақпараттық жүйелерді біріктіріп, ортақ экожүйе қалыптастырады. Жыл соңына дейін теміржол желісі операторының жүк вагондарын беру процесін толық автоматтандыру жоспарланған, - дейді "Қазтеміртранс" АҚ Ақпараттық жүйелер және технологиялар департаментінің директоры Серік Мұратбекұлы.
Соңғы жылдары транскаспий бағытының маңызы артып, батысқа тасымалданатын жүк еліміз арқылы көптеп өте бастады. Бұл елдегі инфрақұрылымға салмақ салып, қиындық туындатқан кездер де болған. Сондықтан сарапшылар мәселені жан-жақты қарастыру керегін айтады.
«Транзит көлемін межесіз арттыра беру де қауіпті. Себебі алдымен оған инфрақұрылым дайын болуы керек. Модернизациядан өтуі тиіс. Елдегі теміржол вагондарының басым бөлігі ескі. Жалпы көлік парктері жаңарту маңызды. Өйткені әлемде мультимодалды тасымал жүйесі дамып келеді. Яғни жолдың бір бөлігін пойызбен, қалған бөлігін автокөлікпен немесе пароммен басып өтеді. Сондықтан көліктің барлық түрін дамыту керек», - дейді экономист Бекнұр Қисықов.