«Дарбаза – Мақтаарал» құрылысы несімен маңызды?
Қазақстанның көлік-логистика саласында соңғы жылдары қолға алынған ең маңызды бастамалардың бірі «Дарбаза – Мақтаарал» жаңа теміржол желісінің құрылысы. Орталық Азия бағытындағы жүк тасымалының күрт өсуі мен қолданыстағы магистральдарға түскен салмақтың артуы бұл инфрақұрылымдық жобаның өзектілігін одан әрі арттыра түсті, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Түркістан облысының аумағы арқылы өтетін бұл жаңа артерия елдің транзиттік әлеуетін арттырып қана қоймай, өңірлік экономиканың дамуына жаңа серпін береді.
Бұған дейін Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы негізгі жүк ағыны «Сарыағаш» шекаралық станциясы арқылы өтіп келді. Соңғы жылдары бұл торапта инфрақұрылымның өткізу мүмкіндігі шегіне жетіп, пойыздардың кептелісі жиілей түскен болатын. «Дарбаза – Мақтаарал» желісі дәл осы «Сарыағаш» станциясына түсетін жүктемені жеңілдету мақсатында қолға алынды.
Жалпы ұзындығы 150 шақырымнан асатын жаңа теміржол желісі Ташкент торабын айналып өтіп, Өзбекстан шекарасына тікелей шығуға мүмкіндік береді. Сарапшылардың есептеуінше, жоба толық іске қосылғанда жүктерді тасымалдау уақыты айтарлықтай қысқарып, өткізу қабілеті қосымша 10-15 миллион тоннаға артады. Бұл тек Қазақстан үшін емес, бүкіл Орталық Азия аймағы үшін тасымал өзіндік құнын төмендетуге жол ашады.
Жобаның тағы бір маңызды қыры — Мақтаарал және Жетісай аудандарын негізгі магистральдық теміржол желісіне қосуы. Еліміздің негізгі аграрлық өңірлерінің бірі болып табылатын бұл аймақтар үшін жаңа жол ауыл шаруашылығы өнімдерін сыртқы базарларға шығарудың ең тиімді бағдарына айналады. Егіншілер мен жергілікті кәсіпкерлер өз өнімдерін делдалсыз, арзан әрі жылдам жеткізуге мүмкіндік алады.
Сонымен қатар, құрылыс барысында отандық өндірістің материалдары рельстер, бетон шпалдар, балласт пен шпал бекіткіштері кеңінен қолданылуда. Құрылыс кезеңінде мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылып, жергілікті тұрғындарды еңбекпен қамту деңгейі артты.
«Дарбаза – Мақтаарал» жобасы тек ішкі инфрақұрылымды жаңарту емес, Өзбекстан, Тәжікстан және Ауғанстан бағыттарына өтетін халықаралық көлік дәліздерін нығайтудың негізгі тетігі. Солтүстік - Оңтүстік бағытындағы транзиттік жүк тасымалын ұлғайту арқылы Қазақстан Орталық Азиядағы басты логистикалық хаб ретіндегі орнын бекіте түсуде.
Сондықтан бұл теміржол желісі еліміздің көлік жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін арттырып, мемлекеттік бюджетке түсетін транзиттік түсімдердің тұрақты өсуін қамтамасыз ететін стратегиялық актив болып табылады.