Өнертапқыш инженердің жеңісі

ҚТЖ үздік өнертапқыштарды анықтады. Ақтөбелік инженер Бақытнұр Ермекованың жобасы екінші орын алды. Рационализатордың габариттен тыс орындарда жұмысшылардың қауіпсіздігін арттыруға арналған қозғалыс датчигі сәтті шыққан жобалар қатарында аталды.

Бақытнұр Ермекова еңбек қорғау саласында он жылға жуық қызмет етіп келеді. Оның соңғы жобасы – адам өмірін сақтауға бағытталған жарық пен дыбыстық сигнал беретін құрылғы. Өнертапқыштың бұл жобасы ел теміржолшыларының арасында бақ сынап, жүлделі орын алды. Алдағы уақытта қолданысқа енгізіледі деп күтілуде. Жас маман жаңа идеяны қайғылы оқиғадан кейін ойлап тапқан.  

«Теміржолда қауіпсіздікке басты басымдық береді. Әсіресе, пойыз құрастырушылар үшін габариттен тыс орындардағы тәуекел деңгейі өте жоғары. Өкінішке орай, 2023 жылы Орал станциясында қайғылы оқиға орын алды. Пойыз құрастырушы әріптесімізді жоғалттық. Осыған байланысты көп ізденіс пен құрылғылар қызметін зерттеу, жетілдіру мақсатында «Габариттен тыс орындарда жұмысшылардың қауіпсіздігін арттыруға арналған қозғалыс датчигін» енгізуге ұсыныс жасадым», – деді Бақытнұр.  

Жас өнертапқыш ойлап тапқан қозғалыс датчигінің негізгі мақсаты – қауіпті аймаққа жақындаған қызметкерлерді дер кезінде ескерту. Машинистер мен пойыз құрастырушыларын ықтимал қауіп туралы алдын ала хабардар ету арқылы габариттен тыс орындарда қауіпсіздікті күшейту.  

Бұл датчиктерді орнатудың артықшылықтары аз емес. Ең бірінші, қызметкерлердің қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі. Датчиктер қауіпті аймақта адамның немесе жылжымалы құрамның бар-жоғын анықтап, тиісті ескерту сигналын береді. Бұл қызметкерлерге дер кезінде қауіпті аймақтан шығып, жарақат алу қаупін болдырмауға мүмкіндік береді. Осылайша, қауіпсіздік шараларын автоматтандыру арқылы адам факторының ықпалын азайтып, қауіпсіздік талаптарының сақталуын күшейтеді. Жедел ескерту жүйесі қызметкерлердің өмірін қорғауға көмектеседі. Өндірістік жарақаттану қаупін төмендету мүмкіндігі мол. Қауіпті аймақта датчиктерді қолдану арқылы жазатайым оқиғалардың алдын алуға болады.  

Бақытнұр Сәкенқызы еңбек жолын 2013 жылы Ақтөбе станциясында жүк қабылдап-тапсырушы болып бастаған. Бүгінде жүк бөлімінде еңбек қорғау инженері. Қауіпсіздік – оның өмірлік ұстанымына айналған тақырып. Жаңа жобасы да үлкен ізденістің жемісі. Ол сенсор арқылы жанатын жарықты көрген сәтте ойға алған идеясын жетілдіруді ойлады. Қауіптің алдын ертерек ескертетін жарық және дыбыстық белгі беретін құрылғы жасауға бел буды. Қарапайым сенсордан бастап, қажетті LED шамдарды, қажетті жағдайларды зерттеп, жүйенің қалай жұмыс істеуі керектігін тиянақты жоспарлады. Қазір оның жобасы Ақтөбе станциясында тәжірибеден де өтті. Құрылғы қауіпті аймаққа жақындаған сәтте жарық пен дыбыс арқылы ескерту береді. Бұл – тек инженерлік жетістік емес, адам өміріне деген жауапкершілік пен жанашырлықтың көрінісі.  

«Егер бұл құрылғы бір адамның өмірін сақтап қалуға көмектесе алса, менің еңбегімнің зая кетпегені», – дейді Бақытнұр Сакенқызы.  

Ол мұнымен шектелмей, еңбек қауіпсіздігі саласын цифрландыру бағытында ізденіс үстінде. Қазіргі уақытта жаңадан келген қызметкерлерге арналған интерактивті чатбот құрастырып жүр. Бұл жүйе жас маманға сұрақ қою, бейнематериалдар көру және қажетті нұсқаулықтарды жылдам алу мүмкіндігін береді. Жақын арада бұл жобамен де бөлісуді жоспарлап отыр.