Технология шапшаң дамығанымен білікті машинистке деген сұраныс жоғары

Қазіргі кезде іс жүргізудің оңтайлы әдістері жария болып, озық үлгілі технология шапшаң дамығанымен адам қолымен жүзеге асырылатын еңбектің тәжірибесі қашан да құнды. Түркістандық локомотившілер жұмысымен танысқанда бұған тағы да көз жеткіздік.

Бүгінгі таңда Түркістан локомотив пайдалану депосы балансындағы 18 локомотивтің 15-і жаңадан шыққан отандық «Эволюшн» сериялы ТЭ-33А тепловозы. Ал қалған үшеуі маневрлік қозғалысты ұйымдастыруға жұмылдырылатын ТЭМ-2 локомотивтері. Атап өту керек, вагондарды ары бері тасымалдап, сұрыптау жұмысын атқаратын маневрлік локомотивтер бүгінгі таңда бір ғана тұлғамен басқарылады. Бұл дегеніміз, алып техниканы ешқандай көмекшісіз машинистің бір өзі жеке-дара жүргізеді деген сөз. Жаңартып-жаңғырту нәтижесінде тетіктері жетілдірілген маневрлік локомотивтер ескі болса да жарамды.  

– Жауапкершілігі зор маневр жұмысына тәжірибелі машинистер ғана қабылданады. Кемі 10 жылдық еңбек өтілі болуы керек. Себебі жалғыз өзі жылжымалы құрамның қауіпсіз қозғалысына жауапты болудың жүгі жеңіл емес. Олардың көпшілігі екінші класты машинистер. Ол пойыз құрастырушымен өзара түсінісіп, бір ырғақта жұмыс істейді. Жылжымалы құрамдардың арақашықтығы мен тұрған жерін, бәрі-бәрін алақандағыдай көріп, вагон сұрыптау ісін асықша иіру маневрлік машинистің тәжірибесі мен шеберлігіне тікелей байланысты, сондықтан олардың еңбек қауіпсіздігін қатаң сақтауына мұқият назар аударып, уақытылы тынығуы да жіті бақылауда болады, – дейді депо директорының өндіріс бойынша орынбасары Ерғазы Кенжебеков.  

Жалпы, Түркістан локомотив пайдалану депосы Арыс пен Қызылорда аралығындағы жүк және жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Әрине, осы аралықта жүрдек жолаушылар пойызының қатынауын да қамтамасыз етеді. Ол үшін кәсіпорында арнайы локомотив бригадалары бар. Жалпы, жолаушылар тасымалдайтын бригаданың өзі екіге бөлінеді. Жоғары жылдамдықтағы тальго пойызының локомотив бригадаларына талап та жоғары. Бұл жерде олардың еңбек өтілі мен біліктілік тәжірибесі маңызға ие. Сонымен қатар жылдамдығы төмен санатқа жататын жүк және жолаушылар пойызының машинистеріне қойылатын талап та төмен емес.  

– Бүгінгі таңда Түркістан локомотив пайдалану депосында 144 машинист пен машинист көмекшілері еңбек етеді. Оның 18-і бірінші класты, 54-і екінші класты машинистер. Ал қалған 70 машинист пен көмекшілері үшінші класс санатына жатады. Қазіргі кезде біздің машинистердің орташа жасы 50-де. Олар кезең-кезеңімен әрбір екі жыл сайын Астана іргесіндегі Оқу орталығында біліктіліктерін жетілдіріп тұрады. Сонымен қатар техникалық кабинетте күн сайын сағат 10:30 және 15:30-да локомотив бригадаларына техникалық дәріс өткізу дағдыға айналған. Қажет болған кезде жоспардан тыс оқу-әдістемелік дәрістер ұйымдастырылып тұрады. Қысқасы, жүк және жолаушы тасымалындағы негізгі тұлға саналатын машинистерге талап жоғары. Бізге білікті машинист керек, – дейді Ерғазы Кенжебеков.