Қазақстан үшін теміржол көлігі астық экспортын қамтамасыз ететін негізгі логистикалық құралдардың бірі саналады. Елдің солтүстік өңірлерінде өндірілген астықты ішкі нарыққа жеткізу, Орталық Азия елдеріне жөнелту және Қытайға экспорттау кезінде теміржолдың маңызы ерекше. Мұның бірнеше себебі бар, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Біріншіден, теміржол үлкен көлемдегі жүкті бір мезетте тасымалдауға мүмкіндік береді. Астықты вагондарға тиеп, мыңдаған шақырымға жеткізуге болады. Бұл әсіресе Қазақстан сияқты аумағы кең, негізгі өндіріс орындары мен экспорттық нарықтары бір-бірінен алыс орналасқан мемлекет үшін тиімді. Автомобиль көлігі қысқа қашықтыққа жеткізуге ыңғайлы болса, теміржол ірі партиялармен тасымалдауда басымдыққа ие.
Екіншіден, теміржол экспорттық бағыттарды әртараптандыруға жол ашады. Қазақстан астығы Орталық Азия елдеріне, Қытайға және Ақтау порты арқылы Каспий теңізі бағытындағы нарықтарға жөнелтіледі. Теміржол желісі осы бағыттарды байланыстырып, экспорттаушыларға өнімді әртүрлі нарыққа жеткізуге мүмкіндік береді.
Үшіншіден, теміржол астықты тасымалдау шығынын оңтайландыруға көмектеседі. Әсіресе алыс қашықтыққа көп көлемде жүк жеткізгенде, вагондарды пайдалану логистиканы тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Сонымен бірге арнайы астық таситын вагондар өнімді сыртқы орта әсерінен қорғап, тасымалдау кезіндегі шығынды азайтуға жағдай жасайды.
Ресми деректер де теміржолдың рөлі айтарлықтай жоғары екенін көрсетеді. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының мәліметінше, 2025 жылдың қорытындысында желі арқылы 14,3 миллион тоннадан астам астық тасымалданған. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 31 пайызға көп. Оның ішінде 11 миллион тоннасы экспортқа жөнелтілген.
Алайда теміржолдың мүмкіндігі шексіз емес. Астықты тасымалдау көлемі артқан сайын вагон тапшылығы, өткізу қабілеті және шекарадағы рәсімдер секілді мәселелердің маңызы артады. Сондықтан теміржол инфрақұрылымын жаңарту, өткізу бекеттерінің жұмысын үйлестіру және порттардың мүмкіндігін кеңейту экспорт тұрақтылығы үшін қажет.
Қорыта айтқанда, Қазақстанда астықтың басым бөлігін теміржолмен тасымалдаудың басты себебі түсінікті: бұл көлік түрі үлкен көлемдегі өнімді алыс қашықтыққа жеткізуге және экспорттық нарықтармен байланысты қамтамасыз етуге қолайлы. Ал оның тиімділігі тек вагон санына емес, бүкіл логистикалық тізбектің қаншалықты үйлесімді жұмыс істейтініне байланысты.
