Орталық дәліздің экономикалық пәрмені
Бүгінгі таңда әлемдік геосаясат пен экономикада логистикалық бағыттардың маңызы бұрын-соңды болмаған деңгейге көтерілді. Ескі сауда жолдарының тиімділігі азайып, балама іздеу қажеттілігі туындаған сәтте, Орталық Азия мен Еуропаны жалғайтын Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ немесе Орталық дәліз) алдыңғы шепке шықты. Қазақстан үшін бұл жай ғана транзиттік жол емес, елдің экономикалық тәуелсіздігі мен геоэкономикалық әлеуетін арттыратын стратегиялық жоба, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Шығыс пен Батысты байланыстыратын бұл дәліз Қытай, Қазақстан, Каспий теңізі, Әзербайжан, Грузия арқылы өтіп, бұдан әрі Еуропа елдеріне созылады. Оның басты артықшылығы – уақытты үнемдеу. Мұхит арқылы өтетін дәстүрлі теңіз жолдарымен салыстырғанда, ТХКБ жүкті жеткізу мерзімін екі есеге жуық қысқартуға мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта Қазақстан бұл бағыттың өткізу қабілетін арттыру үшін инфрақұрылымды дамытуға барынша күш салуда. Достық – Мойынты теміржол учаскесінде екінші жолдардың салынуы, Ақтау және Құрық теңіз порттарының жаңғыртылуы, контейнерлік хабтардың іске қосылуы – осы ауқымды жұмыстың айғағы. Сонымен қатар, цифрландыру үдерісі де шет қалған жоқ: кедендік рәсімдерді жеңілдету және жүк тасымалын онлайн бақылау үшін бірыңғай цифрлық платформалар енгізілуде.
Дегенмен, дәлізді толық қуатында пайдалану үшін әлі де шешілуі тиіс мәселелер бар. Каспий теңізіндегі кемелер мен паромдардың тапшылығы, порттардың техникалық мүмкіндіктері және бағытқа қатысушы елдер арасындағы тарифтік саясатты үйлестіру әлі де жүйелі жұмысты талап етеді.
Қорыта айтқанда, Транскаспий дәлізі – Қазақстанды құрлыққа қысылған мемлекеттен әлемдік логистикалық хабқа айналдыратын бірегей мүмкіндік. Бұл бағыттың сәтті жұмыс істеуі еліміздің халықаралық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін арттырып, ұзақ мерзімді экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етері сөзсіз.