Машинистен профессорға дейін: Ибрай Бисалиевтің еңбек белестері

ҚТЖ келбеті
11.12.2025, 10:28
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Жүз жылдық тарихы бар теміржолшы мамандығы ғасыр бойына ұрпақтан ұрпаққа ұласып келе жатқан кәсіп. Кейінгі буын теміржолшылар да тәуелсіз елдің тарихын жасаушылар. Оның ішінде ардагер мамандар да аз емес. Солардың бірі – Бисалиев Ибрай Жолдасұлы.

Ол 1950 жылы 9 желтоқсанда Гурьев қаласында дүниеге келді. Балалық шағы да осында өтті. Бала кезінен көрген-түйгендері, алғашқы арманы да оны теміржолға қарай бағыттады. Ақыры, мектеп қабырғасынан кейін Ташкенттегі темір жол көлігі инженерлері институтына оқуға тапсырды. Бұл 1969 жыл болатын. Арада жастық шақтың ең тамаша кезі – студенттік 5 жыл да өте шықты. Ол институтты «Тепловоздар және тепловоз шаруашылығы» мамандығы бойынша бітіріп, жол инженері-механик біліктілігін алып шықты.  

Жоғары білімді маман 1974 жылы ол кезде жұмысы қайнап тұрған Мақат локомотив депосына шебер болып орналасты. Көп ұзамай әскерге кетіп, бір жылдан соң отан алдындағы борышын өтеп, станцияға қайтып оралды. Мақат станциясынан сол кездері жүздеген пойыз өтетін. Олардың бәрін қабылдап-жөнелтудің өзі үлкен күш, ал жөндейтіні, құрастыратыны, орындарын алмастыратыны, т.б. тағы бар. Бұл жерде локомотившілерге салмақ түседі. Осы жұмыстарды үйлестіріп отыру үшін де шеберлік керек. Ибрай Жолдасұлы үнемі бұл істердің алдыңғы легінде жүретін. Өз жұмысын ұтымды ұйымдастыра білді.  

1979 жылы оған локомотив шаруашылығы бойынша ревизор қызметі ұсынылып, оны да абыроймен атқарды. Осыдан кейін өрлеу жылдары басталды. Гурьев локомотив пайдаланым депосының директоры, Гурьев жол бөлімшесі локомотив бөлімінің бастығы, Батыс Қазақстан теміржолы бойынша локомотив шаруашылығы қызметі басшысының бірінші орынбасары болып, ол Батыс аймақ темір жолының дамуына сүбелі үлес қосты. 1983-1991 жылдары Гурьев локомотив депосын басқарған кезде негізгі локомотив жөндеу  цехтары ТО-3,ТР-1 және қосымша шеберханалар, дөңгелек жөндеу станогі, депоның қолдауымен 5-қабатты 90 пәтерлік 3 үй, балабақша, теміржол дүкені, қалалық жылу М-2, М-3 закольцовка іске қосылды. 1991 жылы СМП-163 аумағында 10 үй салынып, жұмысшыларға берілді. Ганюшкин бекетінде локомотив бригадасына арналған демалыс үйі, екі қабатты 16 пәтерлік және 2 пәтерлік 36 үй салынды.

Одан кейінгі қызметі Астанада жалғасты: «ҚТЖ» РМК локомотив шаруашылығы Департаменті бастығының орынбасары, кейін бастығы, «Локомотив» ЕМК жөндеу бөлімінің бастығы, техникалық нормалау басқармасының бастығы сынды жоғары лауазымдарды атқара жүріп, ел теміржолының еңсесін көтергендердің алдыңғы қатарынан табылды. Он жылдай уақыт «Локомотив» АҚ президентінің Батыс аймақ бойынша өкілі болып еңбек етті. Бүгінде Ибекең Ақтөбедегі Баишев атындағы университетте «Инженерия және көліктік қызметтер» кафедрасында аға оқытушы ретінде еңбек етіп келеді. Техника ғылымдарының кандидаты, профессор. 20-дан астам ғылыми-зерттеу жұмыстары мерзімді баспасөзде жарияланған. 2013 жылы «Локомотив бригадалары үшін», 2015 жылы «Тепловозы» оқу құралдарын және қазақ тілінде «Қозғалысты және локомотив паркінің жұмысын басқару», «Тасымалды ұйымдастыру және қозғалысты басқару» сынды оқулықтар шығарған. Локомотивті модернизация жасау бойынша 1994 жылы Германияда, Франция, Түркияда, 1996 жылы Америка (Эри қаласы, Пенсильвания штаты), 2001 жылы Румынияда болған. Университетте еңбек еткен жылдары ішінде «Тасымалды ұйымдастыру, көлік қозғалысы және пайдалану» мамандағы бойынша жүздеген студент жастарды біліммен сусындатты. Ибрай Жолдасұлы 2000 жылы «Құрметті теміржолшы» атағының иегері атанды, 2001 жылы Ақсу-Дегелең теміржолын игеруге атсалысқаны үшін «Ақсу-Дегелең» белгісін кеудесіне тақса, «Адал еңбегі үшін», «Еңбек ардагері» марапаттарының да иегері. Аттай зымырап өтіп жатқан өмір ғой. Ибрай аға да, міне, жетпіс беске келіп қалыпты, жаңа белеске шығуда. Осы орайда Атырау локомотив пайдалану депосының ұжымы, барлық атыраулық әріптестері мерейгерді жаңа белесімен құттықтап, берекелі де мерекелі ғұмыр тілейді.  

 

Әлемде
09.04.2026
Talgo рекордтық тапсырысқа қол жеткізді
Жаңалықтар
09.04.2026
Пойызда тәртіп бұзған жолаушылар әкімшілік қамауға алынды
Жаңалықтар
09.04.2026
ҚТЖ паркі заманауи локомотивтермен толықты
Әлемде
09.04.2026
Жапонияда панорамалық терезелері бар пойыз-мейрамхана пайда болады
Инфрақұрылым
09.04.2026
Биыл Зубовск кентіндегі теміржол вокзалын қайта жаңғырту жұмыстары аяқталады
Жаңалықтар
09.04.2026
ҚТЖ экологиялық міндеттемелері аясында Алматы облысында 100 мыңнан астам ағаш отырғызады
Әлемде
08.04.2026
Жапонияда 30 жыл ішінде 1300 шақырымнан астам теміржол жабылған
Инфрақұрылым
08.04.2026
Қазақстанда теміржол вокзалдарын жаңғырту бағдарламасы жалғасуда
Жаңалықтар
08.04.2026
Темір жолға тартылған қаражат неге керек – сарапшы түсіндірмесі
Жолаушылар тасымалы
08.04.2026
ҚТЖ-ның әйелдерге арналған вагондарымен 856 мыңға жуық жолаушы сапарлады
Жаңалықтар
08.04.2026
Отандық теміржол өнімдері еуропалық стандартқа сай сертификатталуда
Жүк тасымалы
08.04.2026
Үш айда Өзбекстаннан Қытайға 76 контейнерлік пойыз жөнелтілді
Спорт
08.04.2026
Ғасырлық тойға – спорттық тарту
Жаңалықтар
08.04.2026
Қазақстан мен Грузия: Стратегиялық серіктестік пен «Орта дәліздің» болашағы
Жаңалықтар
07.04.2026
Қазақстан мен Грузия көлік-логистика саласындағы ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылады
Жолаушылар тасымалы
07.04.2026
Астана – Омбы халықаралық бағытында RWS Wagon компаниясының жаңа 45-үлгідегі жолаушылар вагондары қатынай бастады
Жүк тасымалы / Инфографика
07.04.2026
Теміржол көлігімен жүк тасымалы көрсеткіші тұрақты өсімді көрсетуде
Әлемде
07.04.2026
Польшада көпфункционалды Combo вагондары қолданысқа берілді
Жаңалықтар
07.04.2026
«Мөлдір бұлақ»: Атыраулық теміржолшылар Жайық бойын тазартты
Трансформация
07.04.2026
Машина жасаудағы маңызды қадамдар