Есімі бүкіл Одаққа мәлім болған өнертапқыш теміржолшы

Темір жол тарихы
20.01.2023, 11:42
Сурет отбасы архивінен
Ерман Әбдиев

Тараз қаласы бойынша меншікті тілші

Өткен ғасырда отандық теміржол көлігінің тарихын жасаған тұлғалар туралы аз жазылып жүрген жоқ. Қазақтың тұңғыш дипломды теміржол инженері Тынышпаевтан бастап шойын жолдың шежіресіне айналған даңқты теміржолшылар қатарында Жамбыл станциясының пойыз құрастырушысы болған Жолшы Сыздықов та бар.

Социалистік Еңбек Ері, «Еңбек Қызыл Ту» орденді құрметті теміржолшының есімі өткен ғасырдың ортасына қарай бүкіл кеңестер одағына мәлім болды. Отызыншы жылдардың ішінде теміржолға табан тіреген бозбала бірнеше жыл стрелка бұрушы болып тәжірибе жинап, 1938 жылы пойыз құрастырушы болып ауысады да өмірінің соңына дейін табан аудармай еңбек етеді. Осы кәсіптен береке тауып, абыройға бөленеді. Кеңестер одағының теміржол көлігін дамыту ісіндегі қол жеткізген жоғары көрсеткіштері үшін Жолшы Сыздықовқа 1959 жылы Социалистік Еңбек Ері атағы беріліп, Ленин ордені және «Орақ пен Балға» Алтын жұлдызымен марапатталады.  

Жолшының әкесі Сембек 1920- 1921 жылдары қайтыс болады. Аналары Ұлтуар екі ұлын – алты жасар Жолшы мен он-он екі жасар Қойшығараны жетектеп күнкөріс қамымен қалаға жетеді. Еті тірі әйел жергілікті қазақтар «Көнзауыт» атайтын жылқы зауытына жұмысқа тұрады. Асыл тұқымды жылқы өсіретін зауытта қора сыпырсаң да аштан өлмейсің. Өкімет сол жылдардың өзінде осы салаға әжептәуір қаржы бөлген көрінеді. Осындағы күйеуінің туысы Сыздық оларға көп қарайласады. Кейін Ұлтуар Сыздыққа тұрмысқа шығып, оған дейін ешқандай құжаты болмаған балаларға туу туралы куәлік алғанда Сыздықов болып жазылып кеткен екен.  

Жолшы бастауыш сыныпты ауылдағы төрт кластық мектепте оқып, сосын теміржол станциясындағы мектепте бітірген. Жетіншіні бітірген соң еңбекке араласады. Теміржолшыларға берілген арнайы броньмен соғысқа бармай қалғанымен сол жылдары тылдағы жұмыс та майданнан ешбір кем болмағанын Жолшы ақсақал көзі тірісінде жиі айтып отырады екен. Әскери жағдайға көшірілген теміржолда жұмыс істеу – оқ пен оттың ортасында жүрген жоқпын демесе, аса қиын, қатыгез кезең болыпты. Кейде бірнеше тәулік ұйқы көрмей, ашқұрсақ үскірік аяз бен желдің өтінде жүретін кездері аз болмаған. Жоқтан бар жасап, бір адам бес-алты теміржолшының жұмысын жасайтын болған. Жолшы Сыздықовтың пойыз құрастырушылар жұмысын жеңілдету мақсатында ойлап тапқан төбешігі жоқ станцияларда құрамды екіжақты құрастыру мен ажырату әдісі өндірісте өнертапқыш жаңалық ретінде танылып, «КСРО өнертапқышы» төсбелгісімен марапатталады. Бұл өнертапқыштық жаңалығы Түрксібтің барлық бөлімшелері арасында тиімді әдіс ретінде қолданысқа еніп, кеңінен таратылды.  

Құрметті теміржолшы Жолшы Сыздықов – Жамбыл қаласының Құрметті азаматы. Қазір Тараз қаласында даңқты теміржолшы атында көше бар. Болат жолдың бойында қырық жылдай тер төккен майталман теміржолшы әулетінің негізін қалаушы болып табылады. Үлкен ұлы Өмірбек өзінің ізімен пойыз құрастырушы болды. Салада ширек ғасыр еңбек етіп, Құрметті теміржолшы атанып, «Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталған. Өмірәлі 33 жыл тепловоз машинисі болып еңбек етті. Рысбек Өмірбекұлы Жамбыл бөлімшесінде, Алмас Рысбекұлы Өмірбеков Тараз локомотив жөндеу депосында, Ерғали Айтбекұлы Сыздықов Ақыртөбе станциясында жол шебері болып еңбек етуде. Теміржолдағы жалпы еңбек өтілі 400 жылдан асқан бұл әулеттің мүшелері биыл туғанына 110 жыл толатын даңқты аталары Жолшы Сыздықовтың ізбасарлары екенін мақтан тұтады.  

 

Жаңалықтар
31.01.2023
Мас екі жолаушы әйел пойыздан түсіріліп, айыппұл арқалады
Жаңалықтар
31.01.2023
ҚТЖ компаниясы HR-менеджерлердің құзыретін арттыруға ден қойып отыр
Әлеумет
31.01.2023
ҚТЖ қызметкерлердің жалақысын көтеруді жоспарлап отыр
Жолаушылар тасымалы
31.01.2023
"Жолаушылар тасымалы" АҚ билетсіз жүретіндерге бақылауды күшейтті
Қауіпсіздік
31.01.2023
2022 жылы теміржол өткелдерінде 26 жол-көлік оқиғасы тіркелген
Жаңалықтар
31.01.2023
Техникалық сабақ өткізудің маңызы зор
Аймақтар
31.01.2023
Шу белгі беру дистанциясы жақсы көрсеткішке қол жеткізді
Қауіпсіздік
31.01.2023
Пойыздардың қозғалысына нұқсан келтіретін жайттар 11%-ға кеміген
Мұрағат
31.01.2023
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №7 31 қантар 2023 жыл
Жаңалықтар
30.01.2023
Маңғыстау қосалқы бөлімінде кітап көрмесі ұйымдастырылды
Жаңалықтар
30.01.2023
Петропавлда отандық вагондар шығарыла бастады
Қауіпсіздік
30.01.2023
Машинистер жол бойындағы келеңсіздіктің алдын алуға барынша тырысуы керек – Прокуратура
Әлеумет
30.01.2023
«Нұрлы жол» вокзалы мүгедектігі бар жандар үшін қолайлы бола түспек
Жаңалықтар / ҚТЖ келбеті
30.01.2023
Ардагер – тоқсан жаста
Жаңалықтар
29.01.2023
Елдің мазасын алған жолаушы пойыздан түсірілді
Әлеумет
28.01.2023
Әлеуметтік жобаға қолдау көрсетілуде
Жаңалықтар
27.01.2023
ҚТЖ басшысы Президентпен кездесті
ҚТЖ келбеті
27.01.2023
Құрметті теміржолшы Алик Досанов алпыс жасқа толды
Қауіпсіздік
27.01.2023
Пойыздардың терезесін таспен атқылау әлі де кездеседі – желілік полиция
Аймақтар
27.01.2023
Қазалыдағы станция жолдарына санитарлық тазалық жүргізілді