Есімі бүкіл Одаққа мәлім болған өнертапқыш теміржолшы

Темір жол тарихы
20.01.2023, 11:42
Сурет отбасы архивінен
Ерман Әбдиев

Тараз қаласы бойынша меншікті тілші

Өткен ғасырда отандық теміржол көлігінің тарихын жасаған тұлғалар туралы аз жазылып жүрген жоқ. Қазақтың тұңғыш дипломды теміржол инженері Тынышпаевтан бастап шойын жолдың шежіресіне айналған даңқты теміржолшылар қатарында Жамбыл станциясының пойыз құрастырушысы болған Жолшы Сыздықов та бар.

Социалистік Еңбек Ері, «Еңбек Қызыл Ту» орденді құрметті теміржолшының есімі өткен ғасырдың ортасына қарай бүкіл кеңестер одағына мәлім болды. Отызыншы жылдардың ішінде теміржолға табан тіреген бозбала бірнеше жыл стрелка бұрушы болып тәжірибе жинап, 1938 жылы пойыз құрастырушы болып ауысады да өмірінің соңына дейін табан аудармай еңбек етеді. Осы кәсіптен береке тауып, абыройға бөленеді. Кеңестер одағының теміржол көлігін дамыту ісіндегі қол жеткізген жоғары көрсеткіштері үшін Жолшы Сыздықовқа 1959 жылы Социалистік Еңбек Ері атағы беріліп, Ленин ордені және «Орақ пен Балға» Алтын жұлдызымен марапатталады.  

Жолшының әкесі Сембек 1920- 1921 жылдары қайтыс болады. Аналары Ұлтуар екі ұлын – алты жасар Жолшы мен он-он екі жасар Қойшығараны жетектеп күнкөріс қамымен қалаға жетеді. Еті тірі әйел жергілікті қазақтар «Көнзауыт» атайтын жылқы зауытына жұмысқа тұрады. Асыл тұқымды жылқы өсіретін зауытта қора сыпырсаң да аштан өлмейсің. Өкімет сол жылдардың өзінде осы салаға әжептәуір қаржы бөлген көрінеді. Осындағы күйеуінің туысы Сыздық оларға көп қарайласады. Кейін Ұлтуар Сыздыққа тұрмысқа шығып, оған дейін ешқандай құжаты болмаған балаларға туу туралы куәлік алғанда Сыздықов болып жазылып кеткен екен.  

Жолшы бастауыш сыныпты ауылдағы төрт кластық мектепте оқып, сосын теміржол станциясындағы мектепте бітірген. Жетіншіні бітірген соң еңбекке араласады. Теміржолшыларға берілген арнайы броньмен соғысқа бармай қалғанымен сол жылдары тылдағы жұмыс та майданнан ешбір кем болмағанын Жолшы ақсақал көзі тірісінде жиі айтып отырады екен. Әскери жағдайға көшірілген теміржолда жұмыс істеу – оқ пен оттың ортасында жүрген жоқпын демесе, аса қиын, қатыгез кезең болыпты. Кейде бірнеше тәулік ұйқы көрмей, ашқұрсақ үскірік аяз бен желдің өтінде жүретін кездері аз болмаған. Жоқтан бар жасап, бір адам бес-алты теміржолшының жұмысын жасайтын болған. Жолшы Сыздықовтың пойыз құрастырушылар жұмысын жеңілдету мақсатында ойлап тапқан төбешігі жоқ станцияларда құрамды екіжақты құрастыру мен ажырату әдісі өндірісте өнертапқыш жаңалық ретінде танылып, «КСРО өнертапқышы» төсбелгісімен марапатталады. Бұл өнертапқыштық жаңалығы Түрксібтің барлық бөлімшелері арасында тиімді әдіс ретінде қолданысқа еніп, кеңінен таратылды.  

Құрметті теміржолшы Жолшы Сыздықов – Жамбыл қаласының Құрметті азаматы. Қазір Тараз қаласында даңқты теміржолшы атында көше бар. Болат жолдың бойында қырық жылдай тер төккен майталман теміржолшы әулетінің негізін қалаушы болып табылады. Үлкен ұлы Өмірбек өзінің ізімен пойыз құрастырушы болды. Салада ширек ғасыр еңбек етіп, Құрметті теміржолшы атанып, «Еңбек Қызыл Ту» орденімен марапатталған. Өмірәлі 33 жыл тепловоз машинисі болып еңбек етті. Рысбек Өмірбекұлы Жамбыл бөлімшесінде, Алмас Рысбекұлы Өмірбеков Тараз локомотив жөндеу депосында, Ерғали Айтбекұлы Сыздықов Ақыртөбе станциясында жол шебері болып еңбек етуде. Теміржолдағы жалпы еңбек өтілі 400 жылдан асқан бұл әулеттің мүшелері биыл туғанына 110 жыл толатын даңқты аталары Жолшы Сыздықовтың ізбасарлары екенін мақтан тұтады.  

 

Аймақтар
20.06.2024
Семейде қалаішілік жаңа желінің құрылысы басталды
Әлемде
20.06.2024
Hyundai Rotem Өзбекстанға алты жүрдек пойыз жеткізеді
Қауіпсіздік
20.06.2024
Түркістан түлеп келеді, ал өткелдің жайы өзекті
Қауіпсіздік
19.06.2024
Өндірісте еңбек қауіпсіздігін сақтау маңызды
Темір жол тарихы
19.06.2024
Теміржол тарихы: Әулиеатаға теміржол қалай келді?
Спорт
19.06.2024
Атырауда теміржолшылардың жазғы спорт алаңы ашылды (Фото)
Жаңалықтар
19.06.2024
ҚТЖ-да "Үздіктер алаңы" корпоративтік даму бағдарламасы басталды
Әлеумет
19.06.2024
Ақмолалық дәрігер жүрдек пойызда толғағы қысқан әйелді босандырды
Әлемде
19.06.2024
Euro-2024 жанкүйерлері үшін Германия жаңа жүрдек пойызды іске қосты
Әлемде
18.06.2024
Мамырда Қытай-Еуропа бағытындағы жүк пойыздар рекордтық көрсеткішке жетті
Инфрақұрылым
18.06.2024
Шымкенттің вокзалы жаңа келбетке ие болды
Жолаушылар тасымалы
18.06.2024
Елдің батысына су жаңа вагонмен қамтылған пойыздар жүре бастады
Жаңалықтар
18.06.2024
Теміржолда киіктердің қоныс аудару жолдарын қамтамасыз ету жұмыстары жүргізілуде
Жаңалықтар / Мұрағат
18.06.2024
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №51 18 маусым 2024 жыл
Әлемде
17.06.2024
Үндістанда екі пойыз соқтығысып, 15 адам қаза тапты
Жаңалықтар
17.06.2024
Қазақстанның екі қаласындағы теміржол бекеттерінде жөндеу жұмыстары толығымен аяқталды
Жаңалықтар
17.06.2024
Пойыздағы адамдардың мазасын алған мас жолаушы айыппұл арқалады
Қауіпсіздік
17.06.2024
Маңғыстауда биыл 12 мал пойыздың астына түскен
Жүк тасымалы
17.06.2024
Жіңішке жүк станциясының бүгінгі жай-күйі
Әлеумет
17.06.2024
Теміржолшылар Құрбан айтта қайырымдылық жасады