Қырғызстан «Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан» теміржол жобасының қатысушыларын ҚҚС-тан босатты

Орталық Азия аймағындағы ең ірі логистикалық бастамалардың бірі «Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан» (ҚҚӨ) теміржол құрылысы жаңа деңгейге шықты. Қырғызстан үкіметі жобаның тартымдылығын арттыру және құрылыс қарқынын жеделдету мақсатында стратегиялық шешім қабылдады. Соңғы мәліметтерге сәйкес, жобаның қырғызстандық бөлігіне қатысатын 49 компания қосылған құн салығынан (ҚҚС) босатылды, деп хабарлайды Rail-news.kz.

Қырғызстан үкіметі «Торугарт – Жалал-Абад» теміржол желісінің құрылысына қатысатын жеткізушілер мен мердігерлердің жаңа тізімін бекітті. Бұл тізімге енген 49 қатысушыға салықтық преференциялар беріледі. Ресми Бішкектің пайымдауынша, ҚҚС-тан босату — жобаның экономикалық тиімділігін арттырып, әлеуетті халықаралық серіктестер мен мердігерлер үшін қолайлы инвестициялық орта қалыптастырады.

Мұндай қадам құрылыс материалдарының, техникалар мен жабдықтардың құнын едәуір арзандатуға мүмкіндік береді. Бұл, өз кезегінде, жобаның жалпы сметасын оңтайландырып, бюджеттік жүктемені жеңілдетпек.

«Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан» теміржолының жалпы ұзындығы 532,5 шақырымды құрайды. Оның негізгі жүгі мен қиын бөлігі Қырғызстан аумағына тиесілі. Мұндағы магистральдің ұзындығы 304,9 шақырым болады.

Жобаның ең қызықты әрі күрделі тұсы — теміржол табанының әртүрлілігінде: «Торугарт – Макмал» учаскесі (160 км): Мұнда қытайлық стандартқа сай, ені 1435 мм болатын тар табанды рельс төселеді. «Макмал – Жалал-Абад» учаскесі (145 км): Бұл бөлікте посткеңестік елдерге тән, ені 1520 мм болатын кең табанды теміржол салынады.

Бұл ерекшелік Макмал станциясында жүктерді қайта тиеу немесе вагондардың дөңгелек арбаларын ауыстыру қажеттілігін тудырады, бұл аймақта үлкен логистикалық хабтың пайда болуына негіз болмақ.

Жобаның ресми құрылысы 2024 жылғы 27 желтоқсанда басталды. Инженерлік-техникалық қиындықтар мен таулы аймақтың ерекшеліктерін ескере отырып, құрылысты 2030 жылға қарай толық аяқтау жоспарланған.

Бұл теміржол желісі тек Қырғызстан үшін емес, бүкіл Еуразия кеңістігі үшін маңызды. Ол Қытайдан Еуропаға баратын жолды 15-20 күнге қысқартып, Оңтүстік дәліздің баламасыз бағытына айналады. Қырғызстан үшін бұл — транзиттік әлеуетті іске асырудың және «тұйықталған» мемлекеттен аймақтық көпірге айналудың тарихи мүмкіндігі.

Ал, 49 қатысушыға берілген салықтық жеңілдіктер — мемлекет тарапынан жасалған нақты қолдау. Бұл шешім «ғасыр жобасының» уақытылы аяқталуына және Орталық Азияның көлік картасының қайта сызылуына тікелей әсер етпек.