Темір жолдағы серпін: 9 айда 339 млн тонна жүк тасымалданды
2025 жылы Қазақстанның көлік саласы айтарлықтай серпінге ие болды. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, «Көлік және қоймалау» секторының нақты көлем индексі қаңтар–қыркүйек айларында өткен жылмен салыстырғанда 121,2 %-ды құрады. Бұл соңғы жылдардағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі, ел экономикасының жандануын және логистикалық белсенділіктің күшеюін көрсетеді, деп хабарлайды Rail-news.kz.
Есепті кезеңде республика бойынша 853,5 млн тонна жүк тасымалданған — былтырғыдан 9,1 % артық. Жүк айналымы 12,1 % өсіп, 421,6 млрд тонна-шақырымға жетті. Бұл өсімнің басым бөлігі теміржол көлігіне тиесілі.
Теміржол Қазақстан көлік жүйесінің өзегіне айналып отыр. Қаңтар–қыркүйек айларында 339,4 млн тонна жүк теміржолмен тасымалданған — бұл өткен жылмен салыстырғанда 10,5 % көп. Жүк айналымы 255 млрд тонна-шақырымға жетіп, 7,6 % өсім көрсетті.
Бұл көрсеткіштер теміржолдың ел экономикасындағы маңызын айқындайды. Өнеркәсіп, құрылыс және экспорт көлемінің артуы теміржол тасымалдарына сұранысты күшейтті. Көмір, астық, мұнай өнімдері және құрылыс материалдары ең көп тасымалданған жүктер қатарында.
Дегенмен, теміржолдағы жолаушы тасымалы аздап төмендеді – 14,9 млн адам, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 6,7 %-ға аз. Жолаушы айналым 2,5 %-ға қысқарып, 12,2 млрд жолаушы-шақырымды құрады. Мұндай өзгеріс ішкі бағыттарда әуе және автомобиль қатынасының артуымен түсіндіріледі.
Саладағы оң динамикаға қарамастан, теміржол инфрақұрылымын жаңарту өзекті болып отыр. 2025 жылы бірқатар аймақтарда жаңа бағыттар іске қосылды, жүк терминалдары кеңейтілді. Цифрландыру аясында пойыз қозғалысын автоматты бақылау және онлайн билет сату жүйелері жетілдірілуде.
Сарапшылардың пікірінше, келесі кезеңде жылдам жүк жеткізуді қамтамасыз ету және өңіраралық байланыстарды күшейту тұр. Бұл бағытта «ҚТЖ» ұлттық компаниясы халықаралық дәліздерді дамытуда белсенді жұмыс істеп жатыр. Еуразиялық бағыттар – «Қытай–Еуропа» және «Транскаспий халықаралық көлік бағыты» Қазақстанның логистикалық әлеуетін арттыруда шешуші рөл атқарады.
Каспий бағытында да оң өзгеріс бар – теңіз арқылы 2,8 млн тонна жүк жеткізілді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 32,8 % жоғары.
Аймақтар арасында Атырау (47,5 %), Жетісу (42,4 %) және Абай (31,2 %) облыстары алдыңғы қатарда. Бұл өңірлердегі өндіріс пен экспорт көлемінің артуы көлік саласының дамуын жеделдетті.
Жолаушы тасымалы бойынша Шымкент (26,8 %) және Алматы (25,4 %) көш бастап тұр. Бұл қалалар елдің негізгі іскерлік және туристік орталықтары ретінде көлік қызметтеріне сұранысты арттырып отыр.
2025 жыл Қазақстанның көлік жүйесі үшін кеңею мен жаңғыру жылы болды. Соның ішінде теміржол көлігі саланың ең сенімді және стратегиялық бағыты ретінде танылды.
Ол елдің экономикалық тірегі болып, өнеркәсіп пен сауданың үздіксіз қозғалысын қамтамасыз етуде. Алдағы жылдары теміржол инфрақұрылымын жаңарту, халықаралық дәліздерді кеңейту және логистиканы цифрландыру Қазақстанды Орталық Азияның басты көлік торабына айналдыра алады.
Теміржол – тек қатынау құралы емес, елдің тұрақты дамуы мен экономикалық тәуелсіздігінің кепілі.