Өткел қауіпсіздігі – сенімді қолда

Аса қауіпті аймақ саналатын теміржол бойындағы өте жауапты қызметтердің бірі – өткел кезекшісі. Елордалық теміржолшы Жамбыл Құрманов Астана станциясындағы теміржол өткелінде он жылдан бері кезекшілік қызмет атқарады.

Ақмола облысы Ерейментау ауданының Жаңажол ауылында дүниеге келген Жамбыл Бейбітұлы осыдан жиырма жыл бұрын елордаға көшіп келіп, Астана жол дистанциясына жолшы болып жұмысқа тұрады. Қысы-жазы далада жүрсе де жолдың бойында жұмыс оған ұнайды, әрі тұрақты табыс пен еңбек жағдайы жасалған жерге тастай батып, судай сіңді. Темір жолдың ішкі тәртібіне бейімделіп, қауіпсіздік ережелері мен нұсқаулықтарды жаттап алды. 2015 жылдан бастап өткел кезекшісі қызметіне ауысты.  

– Өткел кезекшісі – сырттай қарағанда жол бойындағы будканың ішінде отырып, пойыз келсе шлагбаумды ашып-жауып тұратын жеңіл жұмыс сияқты көрінгенімен, моральдық және қауіпсіздік тұрғысынан жауапкершілігі өте жоғары жұмыс. Себебі автокөлік жүргізушілерінің де, жаяу жүргіншілердің де тәртіпке бағынбай, жол-көлік ережесін өрескел бұзатындары көп. Пойыздың жақындап қалғанына, шлагбаумның жабық тұрғанына қарамай зулап өтіп кететін көліктер бар. Алайда сондай асығыстықтың соңы не болатынын кейде болжаудың өзі қорқынышты. Өткелде камера орнатылмаған, оларды аяқ асты телефон камерасына түсіріп те үлгермейсің, тек көлік нөмірін жазып алып, желілік полицияға хабарлап отырамыз. Жауапқа тарту мәселесімен солар айналысады. Одан бөлек, құлаққап киіп алып, келе жатқан пойыз дауысын естімей, көрмей жолдан өтетін жастар көп. Болмаса ішімдіктің буымен жүретіндер, тіпті қарттықпен есін білмей жол бойына тұрып алатын қариялар да кездеседі. Әуелі ысқырықпен белгі беріп, назарын аудартуға тырысамыз, болмаған соң өзіміз жүгіріп барамыз. Қаншама рет өз өмірімді қауіпке тігіп, келе жатқан пойыздың алдынан оларды жолдың арғы бетіне алып өткен кездерім болды. Кейбір көліктер пойыз жоқта тура жол ортасына келгенде тұрып қалады, ондайда тросс апарып, басқа көліктермен сүйреп әкетуге көмектесеміз. Станция диспетчеріне хабар беріп, бері қарай әзірге пойыздарды жібермеуін ескертеміз. Жалпы өзім тұрған жерден темір жолдың екі жағына 50 метрге дейінгі аумақта бөгде заттар мен адамдардың болмауын кезекшілігімде қырағылықпен қадағалап, қайта-қайта тексеріп отырамын. Себебі сан мыңдаған тонна ауыр жүк құрамдары жүретін рельс бойында жатқан кез келген көлденең зат оған қауіп төндіреді, – дейді өткел кезекшісі.  

Төрт баланың әкесі темір жолдағы осындай қиын да жауапты жұмысымен отбасын асырап отыр. Адал еңбегі бағаланып, басшылықтың алғыс хатын алды, төсіне «Темір жолдағы 10 жылдық қызметі үшін» белгісін тақты. Алдағы жылдары оған 20 жылдық та қосылады.  

Жамбыл Бейбітұлы ауысымға таңертең 8.00-де түсіп, кешкі 20.00-ге дейін, ал түнгі ауысымда әрі қарай таңға дейін қауіпсіздік күзетінде отырады. Өткелден күніне орта есеппен 30 шақты пойыз өтеді. Өткел кезекшісі өткен-кеткен сол құрамдарға шлагбаумды ашып, сары жалау көрсетіп шығарып салса, пойыздарға жол ашық деп белгі бергені. Ал жолда бір қиындық не кедергі болса, қызыл жалау көрсетеді.  

– Будка ішінде не қажеттің бәрі бар, қысқатолқынды пеш, тоңазытқыш, киім ауыстыратын шкаф және жан-жақпен байланысып отыратын екі телефон бар. Сол арқылы керек кезінде диспетчерлерге хабар береміз. Дистанция жыл сайын жұмыс киімімен қамтамасыз етіп отырады. Жылына 4 рет сыйақы беріледі. Жалпы маңдай термен адал еңбек етемін деген адамға табыстың көзі қай жерде де бар дегенмен, соның ішінде темір жолда жұмысшыларға қолайлы жағдай жасалған деп айтар едім, – дейді өткел кезекшісі Жамбыл Құрманов.