Теміржол бойында күкірт қышқылы төгілгенде зиянды қалдықты жою қалай іске асады?
Экология бүгінде өндірістегі ең өзекті мәселеге айналды. Әсіресе темір жолда төгілген зиянды қалдықтарды жою немесе бүлінген жерді қалпына келтіру – даулы мәселенің бірі. Дегенмен, зиянды қалдықтарды жоюдың да өз тәртібі бар.
Теміржол көлігінде апаттар орын алғанда, мысалы күкірт қышқылы төгілген кезде ҚР Экологиялық Кодексінің 211-бабының 2-тармағына сәйкес объектіні пайдаланушы төтенше жағдай анықталған кезден бастап екі сағаттан кешіктірмей қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органға хабарлауға тиісті. Сонымен қатар ауаның ластануын болдырмау үшін барлық қажетті шараларды қабылдап, стационарлық көздерді немесе тұтас объектінің жұмысын толық немесе жартылай тоқтатуға дейін шара қолдануға құқылы. Ал енді төтенше жағдайдың қоршаған ортаға тигізетін теріс салдарын жою – бөлек әңгіме.
– Бізде жалпы жыл сайын төгілген күкірт қышқылын жою бойынша іс-шаралар жоспары жасалып, мекеме басшылығымен бекітіледі, іс-шаралар жоспарын жүзеге асыру үшін жұмыс топтарын құру және жауапты тұлғаларды тағайындау туралы филиал басшылығының бұйрығы шығарылады. Төтенше жағдай орын алған жерде тәуліктік жұмыс атқару үшін жақын станцияда жұмысшылар жататын модуль орнатылады. Бекітілген іс-шара жоспары бойынша орындалған жұмыстар жайында Магистральдық желі дирекциясының Өндірістік қауіпсіздік және экология бөліміне күнделікті ақпарат беріліп отырады. Оқиға болған жерде күкірт қышқылының қалдықтарын жою бойынша жұмыстар жүргізіледі. Негізгі жұмыс мамандандырылған арнайы мекемемен келісімшарт бойынша орындалады. Олар ластанған аумақтың бетін қайта белсендендіру және залалсыздандыру жұмыстарын жүргізеді. Ал қауіпті қалдықты арнайы техникамен полигонға тасымалдау маршруты мемлекеттік автоинспекциясымен келісіп бекітіледі, – деп түсіндірді Шымкент магистральдық желі бөлімшесінің жетекші инженері Сүйімбек Сафаров.
Айтуынша, теміржол бойындағы күкірт қышқылының қауіпті қалдықтары толығымен шығарылған жердің және жақын орналасқан елдімекеннің топырағын салыстырмалы түрде өлшеп, жоспардан тыс тексеру Экология департаментінің арнайы зертханасында жүргізіледі. Зертханалық тексеру қорытындысы оң нәтиже бергеннен кейін тазартылған жерді өңдеу жұмыстары жасалады. Ластанған учаскені рекультивациялау үшін құнарлы топырақ іздестіріліп, оған жергілікті әкімшіліктің рұқсаты алынады. Жол бойына құнарлы топырақты жеткізу шығынын азайту үшін Шымкент магистральдық желі бөлімшесі Қалпына келтіру пойызы мен Жол дистанцияларының техникаларын пайдаланады екен.
Жол бойының тазалығын анықтау үшін жыл бойы әр тоқсан сайын мамандандырылған зертханаға тапсырыс беріп, келісімшарт бойынша күкірт қышқылы төгілген жердің топырақ, ауа, су құрамын өлшеу жұмысын жүргізіп отырудың өзіміз үшін де, қоршаған орта үшін де пайдасы болмаса, зияны жоқ, – дейді маман.