Еңбеккер мүддесі – бірінші орында
«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі
Астанада «Қазкөліккәсіп» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен Қазақстандағы теміржолшылар кәсіподағы қозғалысының 120 жылдығына арналған «Бірлікте – күш, тарихта – мақтаныш» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті.
Конференцияға ҚТЖ басшылығы, ҚР ЖОО қауымдастығының жетекші көлік және техникалық жоғары оқу орны жетекшілері, халықаралық және отандық кәсіподақ ұйымдарының басшылары, мемлекеттік органдар өкілдері, сала ардагерлері қатысты.
Қазақстанда теміржолшылар кәсіподағы қозғалысының тарихы тереңде екенін дәлелдейтін құжаттарды іздеуде кәсіподақ көп жұмыс атқарып, еліміздің ғана емес, шетелдердің архивтеріне хатпен сұрау салды. Табанды еңбек нәтижесінде және Ресей тәуелсіз кәсіподақтар федерациясы мен Ресей теміржолы және көлік құрылысшылары кәсіподағы, Теміржолшылар кәсіподағы халықаралық конфедерациясындағы әріптестердің көмегімен Қазақстанда 1905 жылы көктемде бұрынғы Перовск, қазіргі Қызылорда, Қазалы, Түркістан, Ақтөбеде кәсіподақ қозғалысының бастау алғаны туралы архив анықтамасы табылды. Конференцияда осы мерейтойға орай елдегі кәсіподақ жұмысының даму тарихы, кезеңдері мен өркендеу жолдары сөз болды.
– 2025 жыл – еліміздің кәсіподақ қозғалысы үшін мерейтой жылы. 120 жыл бұрын әртүрлі еңбек ұжымдарының кәсіподақ мүшелерінің мүдделерін қорғауға, жұмысшылар мен қызметкерлер қатарында бірлікті сақтауға, мемлекет, жұмыс беруші, жұмысшылар мен қызметкерлер арасындағы тұрақты және үйлесімді қарым-қатынасты сақтауға мүмкіндік беретін процестің негізі қаланды. Кәсіподақтың даму тарихына кейін орала отырып ұйымның ең алғашқы жұмысы басталған сәттен бері адамдардың еңбек жағдайы бойынша маңызды мәселелерді шешу үшін кәсіподақ атқарушы органдар және жұмыс берушілермен конструктивті диалог жүргізгенін атап өту керек. Қазақстанның болат магистралі сияқты кәсіподақ атауы да, құрылымы да түрлі өзгерістерге ұшырады. Соған қарамастан кәсіподақ мақсатты және жоспарлы түрде саланың мыңдаған еңбеккерлерінің мүддесін қорғады. 120 жыл бұрын қалыптасқан дәстүрлі құндылықтарды, сындарлы диалогқа деген ұмтылысты сақтай отырып, кәсіподақ еңбек дауларын реттеуге атсалысып, теміржол жұмысын тоқтатуға жол бермеді. Кез келген жағдайда нақты мүмкіндіктер мен еңбек ұжымдарында қалыпты психологиялық климат құру әрқашан бірінші орынға қойылды, – деді конференцияның ашылу салтанатында «Қазкөліккәсіп» ҚБ төрағасы Оразғали Ахметбаев.
Жиында кәсіподақтың қалыптасуы мен даму жылдарында пайда болған мықты көшбасшылар мен белсенділердің есімдері атап өтілді, олардың кәсібилігі, жауапты еңбегінің арқасында кәсіподақ ұйымы нығайып, дамығаны сөз болды. Салалық кәсіподақ пен теміржол тарихын жасауға ардагерлер, кәсіподақ басшылары мен мамандары Борис Шубин, Сермұхамбет Есеекев, Иван Лашин, Амангелді Байжұманов, Людмила Закина, Әділкерім Байшапанов, Амангелді Исин, Галина Саятова, Кенжехан Өсімбеков, Балтасапар Ибрагимов, Қазбек Рахметов, Кеңесбай Әбенов, Дулат Серіков, Евгений Мелихов, Талғатбек Спанов, Валерий Сидельников, көптеген басқа кәсіподақ жетекшілері мен белсенділері атсалысты.
– Жылдар өтіп жатыр, бірақ салалық кәсіподақ жұмысының негізгі қағидаттары мен бағыттары өзгеріссіз қалды. Қазіргі таңда да қызметкерлердің, сала ардагерлерінің еңбек құқықтары мен әлеуметтік-экономикалық мүдделерін қорғау, заң шығару қызметі, ұйымдық, консультациялық, құқықтық және материалдық көмек көрсету, еңбекті қорғау мәселелерін шешу, еңбек жанжалдарын шешу, қайырымдылық, спортты дамыту, оқыту, жастар саясаты, халықаралық ынтымақтастық және тағы басқа жұмыстар жалғасын табуда. Кәсіподақтың салмақты, объективті ұстанымы өз жемісін берді. Бүгінде Қазақстандық салалық теміржол, автомобиль, әуе және су көлігі қызметкерлерінің кәсіподағы экономиканың ең стратегиялық маңызды салаларының бірі – темір жолдың 100 мың қызметкерін біріктіретін ірі, беделді ұйымға айналды, – деді Оразғали Ахметбаев.
Бүгінгі таңда бірлестік құрылымына 12 филиал, 5 өкілдік, 15 жергілікті кәсіподақ, үш жүзден астам бастауыш кәсіподақ ұйымдары кіреді. Салалық келісімде және ұжымдық шарттарда белгіленген міндеттемелер мен кепілдіктерді дәйекті іске асыру теміржол көлігінің тұрақты жұмысын сақтауға мүмкіндік береді. Кәсіподақтың «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ басшылығымен, оның еншілес ұйымдарымен және құрылымдық бөлімшелерімен өзара қарым-қатынасы тең құқылы әлеуметтік әріптестік қағидаты бойынша құрылады. Бүгінде «Қазкөліккәсіп» ҚБ Халықаралық теміржолшылар кәсіподақтары конфедерациясының, ҚР Кәсіподақтар федерациясы құрылтайшыларының бірі болып табылады, ал 2016 жылдан бастап Халықаралық көлік федерациясының (ITF) мүшелік ұйымына айналды.
Конференцияда одан әрі ҚР Кәсіподақтар федерациясы төрағасының бірінші орынбасары Мұхтар Тінекеев, ҚР Көлік министрлігі темір жол және су көлігі комитетінің төрағасы Жәнібек Тайжанов, «ҚТЖ» ҰК» АҚ аппарат басшысы Серік Кеулімжаев, Лондоннан келген Халықаралық көлік федерациясы және Чехия, Ресей, Грузия, Қырғызстан теміржол салалық кәсіподақтарының өкілдері сөз сөйлеп, «Қазкөліккәсіп» ҚБ-ның және жалпы кәсіподақтың теміржол саласын дамытудағы маңызды рөлін атап өтті.