Арыстық жолшылар ойлап тапқан баспалдақ

Арыс жол дистанциясы жолшыларының игілігінде 17 түрлі техника бар. Олардың 6-уы арнайы жабдықталған көлік болса, 4-уі тасымалдауға арналған ауыр жүк машиналары. Дистанцияда еңбек ететін үш жүзден астам жолшы 500 шақырымға жуық жолдың күтімін жасап отыр.

Көлік болған соң – сынбай, темір болған соң – тозбай тұрмайтыны белгілі. Десек те, сол техникалардың істен шыққанын қалыпқа келтіруде шапшаңдық пен шеберлік жүргізушілер үшін үлкен сын. Себебі, техниканы жылдам әрі сапалы жөндеу арқылы қатарға қосу біршама жауапкершілікті қажет етеді. Әрине, оның сыртында қауіпсіздік қағидасын қаперден шығаруға болмайды.  

Арыстық жолшылар осы істің орайын тапқандай. Олар ойлап тапқан ауыр жүк көлігінің дөңгелегіне арналған баспалдақ – мамандардың айтуынша, жұмыс өнімділігін арттырудағы тапқыр шешімнің бірі ретінде бағаланып отыр.  

«КамАз» көлігінің жүріс бөлігі мен қорабы да, тіпті қозғалтқышы да жүргізуші кабинасының астында орналасқаны баршамызға белгілі. Ал енді оны оңдап, жөндеу үшін немесе май, суын тексеріп күтіп-баптау үшін әлгі кабинаны көтеріп, адам астына кіруі қажет. Ал бұл әрекет қауіпсіз деп ешкім айта алмайды. Одан бөлек алдыңғы дөңгелектің үсті арқылы раманың ортасында орналасқан қозғалтқышқа қол жеткізу біршама қолайсыздықтар туындататыны өз алдына. Ол аздай нұсқаулық бойынша «КамАз»-ды күтіп-баптау мен жөндеп, оңдау жұмыстарына кемі 2 адамның қатысуы қажет. Шымкент матистралдық желі дирекциясы бастығының бірінші орынбасары Жомарт Мырзабеков бастаған бір топ жігіттер өзара ойласып, кеңесе келе дөңгелекке арналған басқыш-баспалдақ жасап шығарған. Үстіне екі адам шыққанда иіле қоймайтын металл конструкциядан жасалған басқышты тік тұрған дөңгелектің төбесіне кигізе қойғанда құдды бір баспалдақ па дерсің!.. Ал оны қолдану кезіндегі қолайлылық траекториясы мен тиімділігі өз алдына. Тіпті, екінші маманға да қажеттілік туындамай, бір адамның өзі алып жүк көлігін жөндеп-түзеуді оп-оңай жалғастыра береді. Яғни, кабина көтеріліп, биіктігі 125 сантиметрді құрайтын дөңгелекке кигізілген басқышқа адам шыққанда көлік қозғалтқышының бұлтарыс-қалтарысына дейін қол оңай жететін қолайлылық туындайды. Бұл кезде жөндеушінің жұмыс өнімділігі артады. Сонымен қатар, ыңғайсыз жағдайда еңкейіп, иілуден қорғап, жөндеушінің беліне физикалық күш түсуден сақтайды. Өз кезегінде бұл жүргізушіні шаршатпай, ұзағырақ өнімді еңбек етуге мүмкіндік береді.  

Арыс жол дистанциясының бас инженері Думан Асылханұлының айтуынша, негізінен идея авторы Жомарт Сырлыбайұлы. Ал идеяны іске асырған ПЧ-54 мекемесінің инженер-метрологы Данияр Шалқарұлы бастаған бір топ жүргізушілер мен слесарь, механик мамандар. Олардың бірі металл дәнекерлесе, енді бірі сырлап, тағы бірі сынақтан өткізіп, дөңгелекке арналған баспалдақтың кемшін тұсын жетілдірумен айналысқан.  

Жалпы, жоба туралы біршама уақыт айтылғанымен, кәсіпорында қолданысқа мамыр айынан бастап енгізілген. Оның себебі, жобаның сәуір айында Жол және құрылыс департаментіндегі техникалық кеңес мүшелерінің талқылауынан өтіп, оң бағасын алумен тікелей байланысты көрінеді. Осылайша, рационализаторлық ұсыныс оң қорытынды алып, авторға қаржылай сыйақы бөлінген және ПЧ-54 мекемесінде сәтті жүзеге асырылған.