Машинист болуды армандамайтын бала жоқ

Сұхбат
01.03.2022, 14:22
Сұлугүл Бакесова

«Қазақстан темір жолшысы» газетінің тілшісі

«ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС филиалы – Ақмола жүк тасымалы бөлімшесінің жылжымалы құрам бөлімінің бастығы Мұхтар Балғоженов көктемнің алғашқы күні асқаралы 60 жасқа толып отыр. Мерейтой иесін туған күнімен құттықтап, аз-кем әңгімеге тарттық.

– Мұхтар Еренғайыпұлы, мерейлі жасыңыз құтты болсын! Туып-өскен ортаңыз, мамандық таңдаудағы шешіміңіз жайлы айтып берсеңіз.

– Мен Алтай аймағының Бөрлі ауданы Бигелді ауылында дүниеге келдім. Әке-шешем мектепте жұмыс істеді. Мұғалімдер болғасын ата-анамыз мені және екі қарындасымды кітаппен дос қылып өсірді. Қазақ тіліндегі кітап, журнал, оқулықтарды Алматыдан жаздыртып алдыратын. Қазақ эпостарын тыңдап, асық ойнап өстік. Жазғы каникулда далада шөп шабу, қой қырқу сияқты жұмыстармен айналыстық. Бала кезден теміржолшы болсам, оның ішінде пойыз жүргізетін машинист болсам деген арманым болды. Шынымды айтсам, біздің кезімізде машинист болуды армандамайтын бала жоқ еді. Соңғы сыныптарда жүргенде механизаторлар курсын бітіріп, техниканың ішкі «кухнясын» да білетін болдым. 1980 жылы Алматы теміржол көлігі инженерлері институтының механикалық факультетіне оқуға түсіп, бес жылдан соң «инженер-электромеханик» мамандығы бойынша Тың теміржолының бастығы Н.Исингариннің қолынан диплом алған мені Көкшетау бөлімшесіне жұмысқа жіберді. Ол кезде табақтай диплом алсаң да жұмысты ең төменгі сатыдан бастайсың, мен де машинист көмекшісі, машинист болып бірнеше жыл еңбек еттім. Тепловоз бен электровозды басқару құқығын беретін екі куәлігім бар. Локомотив бригадаларының машинист-нұсқаушысы болып, отын-энергетикалық ресурстарды үнемдеу бойынша пойыздарды басқарудың озық әдістерін үйреттім, депоның жылу-техникалық жұмысын бақыладым. Қысқасы, өз салам бойынша барлық қызметті игеріп шықтым десем болады.

– Естуімізше, сіз рационализатор ретінде де танылған мамансыз. Бұл салаға қызығушылық қалай пайда болды?
– Қоғамдық белсенділік қасиеті бойымда жас кезімнен қалыптасса керек. Студент кезімде де спорттық жарыстарға қатысып, шаңғы теуіп, волейбол, футбол ойнайтынмын. Ал рационализаторлық ұсыныстармен машинист-нұсқаушы қызметінде жүргенде айналыса бастадым. Сол кездері пойыз- дарды тартуға кететін электр энергиясы мен дизель отынын үнемдеу бойынша экономикалық тиімділігі бар ұсыныстар бердім. Үздік техникалық шешім және үздік рационализаторлық ұсыныс аталымдары бойынша марапатталдым да. Қазір пайдалану жұмысын және компанияның кірісін арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеп жатырмын.

– «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның құрылғанына биыл 25 жыл толып отыр, локомотив саласы үшін ең үлкен жетістік не деп ойлайсыз?
– Біздің буын ұлттық компанияның құрылып, қалыптасу сатысында сан түрлі реформаларға куә болдық. Мені локомотивші ретінде локомотив паркінің жаңаруы қуантады. Қазіргідей жаңа буын локомотивтер туралы біз машинист болып жұмыс істегенде армандап та көрмеппіз. Қазір KZ 8А сериялы электровозда машинистер автожүргізу бағдарламасы арқылы жүк пойызын қалай жүргізіп келе жатқанын бақылап отырады. Және ең маңыздысы, автожүргізу пойыздар қозғалысының кестесін сақтай отырып, пойызды тартуға кететін электр энергиясын үнемдей отырып жүргізудің оңтайлы режимін өзі таңдайды. Бұл – локомотив саласындағы кереметтің бірі, басқа да жетістіктер аз емес.

– Отбасыңыз туралы білсек және бос уақытыңызды қалай өткізесіз?
– Жұбайым Ардақ екеуіміз Әлия және Ернияз деген ұл-қыз өсірдік. Екеуі де мұнай саласының қызметкерлері. Қызым елордада тұрады, ал ұлым мен келінім Румынияда мұнай компаниясында жұмыс істейді. Жұбайым Ардақ теміржолшы отбасынан шыққан. Атам КСРО-ның Құрметті теміржолшысы, жолшы болып жұмыс істеген. Қазір 92 жаста. Бос уақытымды қыста шаңғы теуіп, жазда тауға шығып, көлде шомылғанды ұнатамын. Мүмкіндік болса, ел-жер көргенге не жетсін. Өткен жылы ұлым іссапармен Украинаға келді, біз оның астанасы Киевте кездестік. Украина астанасы маған өзінің тарихымен, әдемі архитектурасымен және мәдени-тарихи ескерткіштерімен таң қалдырды. Теміржолшы болған соң мен станцияны және вокзалын аралап көріп, ерекше әсер алдым.

– Әңгімеңізге рахмет!

Әлеумет
24.06.2022
Қызылордада теміржолшылардың 75 баласы лагерге аттанды
Әлеумет
24.06.2022
Ақтөбеде теміржолшылардың балалары қауіпсіздік туралы сурет салудан бақ сынады
Аймақтар
24.06.2022
Сай-Өтесте полицейлер мен теміржолшылар қылмысқа бірлесе қарсы тұруға уағдаласты
Жаңалықтар
24.06.2022
Семейде рационализаторлық қызметке арналған тренинг өтті
Аймақтар
24.06.2022
Ақтөбелік электрик жасаған трасформаторларды қозғау құралы кеңінен қолданыста
Инфрақұрылым
24.06.2022
Белкөлде бағыттамалық бұрмалар қалпына келтіріліп жатыр
Аймақтар
24.06.2022
Атырауда мұнай экспортының бәсеңдеуі тасымал қарқынына әсер етті
Жаңалықтар
24.06.2022
«ҚТЖ 100 жаңа есім» жобасының қатысушылары астанада бас қосты
Жаңалықтар
24.06.2022
Литва делегациясы еліміздегі құрлық портының жұмысымен танысты
Жолаушылар тасымалы
24.06.2022
Дисконттық карталардың жолаушылар үшін тиімділігі зор
Мұрағат
24.06.2022
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №47 24 маусым 2022 жыл
Жаңалықтар
22.06.2022
Ақтауда пойыыздағы жолаушының жоғалған заты табылды
Спорт
22.06.2022
Nur-Sultan Half Marathon: астанада 24 теміржолшы марафонға қатысты
Жаңалықтар
21.06.2022
Ақтөбедегі өрт сөндірушілер қатерлі мезгілде қырағылықты күшейтті
Жаңалықтар
21.06.2022
Нұрлы жол вокзалында есірткіге қарсы акция ұйымдастырылды
Жаңалықтар
21.06.2022
Атырау машинистері отын үндемдеу тәсілдерін үйренуге кірісті
Инфрақұрылым
21.06.2022
Төретам менДиірментөбе станциялары арасындағы телімдерде реле ауыстырылып жатыр
Аймақтар
21.06.2022
Семейде теміржол тұйықтарын салу өзекті мәселе
Мұрағат
21.06.2022
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №46 21 маусым 2022 жыл
Жүк тасымалы
20.06.2022
Қазақстан мен Ресей арасында жүк пойыздары штаттық режимде жүріп жатыр