Теміржолдағы технологиялық серпіліс

Цифрландыру
27.02.2026, 09:00
Суретті түсірген автор
Сабырхан Сейілбекұлы

Қызылорда облысы бойынша меншікті тілші

Қызылорданың солтүстігіндегі Сексеуіл-Қоскөл телімінде сигнализация мен байланыс жүйесінің ЦАБ-АЛСО-QRA заманауи жаңа құрылғысы қолданысқа енгізілді. Бұл – аймақтағы қозғалыс қауіпсіздігінің сапалы жаңа деңгейі басталды деген сөз.

Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясының жоғарыда аталған телімінде автоматты локомотивтік сигнализация құрылғысының дербес құралы ретінде ЦАБАЛСО-QRA жүйесін енгізу бойынша кешенді жұмыстар аяқталу сатысында. Аталған жүйені енгізу осы учаскедегі теміржол инфрақұрылымының жұмыс сенімділігін арттыруға, пойыз қозғалысын бақылауды күшейтуге, қозғалыс интервалдарын қысқартуға және жүк тасымалы көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

– Телім блок-учаскелерге бөлініп, автоматты локомотивтік сигнализация дербес сигнализация және байланыс құралы ретінде іске қосылды. Енді пойыз қозғалысы локомотивтік бағдаршамдардың көрсеткіштерімен реттеледі, – деп жағымды жаңалықпен бөліскен Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясының бастығы Арнұр Дінахметов жаңа құрылғылардың мінсіз қызмет етуі үшін барлық жұмыс дәлдік баптау, ретке келтіру, параметрлерді өлшеу, тексеру секілді барлық технологиялық талаптарға сай атқарылғанын білдірді.  

Сексеуіл станциясы мен №10 бекет аралығындағы бұрынғы жартылай автоматты блоктау (ПАБ) дәуірі тарих қойнауына кетті. Оның орнына заманауи, жоғары сенімді ЦАБАЛСО-QRA жүйесі енгізіліп, қозғалыс қауіпсіздігі мен өткізу қабілетінің жаңа кезеңі басталды. Бұл – Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясы теміржолшыларының кәсіби білімі мен табанды еңбегінің нақты жемісі.  

– Микропроцессорлық орталықтандыру (МПЦ-QZ) жүйесіне цифрлық модуль-ЦМ КРЦ интеграцияланып, тональді жиіліктегі рельс тізбектері арқылы жол учаскелерін кодтау ұйымдастырылды. АЛСН кодтық сигналдарын тарату, сала автоматикасы мен сигнализация жүйесінде рельс арқылы берілетін электрлік сигналдарды қабылдайтын құрылғылар мен генераторларды баптау, интерфейстік құрылғыларды микропроцессорлық орталықтандыру жүйесімен (МПЦ) дұрыс байланыстырып, олардың өзара үйлесімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету – мұның бәрі СОБ саласының жоғары дәлдікті талап ететін күрделі процестері. Бұрын ПАБ кезінде бір ғана пойызға рұқсат берілсе, енді автоблокировка бірнеше пойыздың арақашықтығын сақтай отырып қозғалуына мүмкіндік береді. Бұл – интервалдың қысқаруы, өткізгіштік қабілеттің артуы және жүк айналымының ұлғаюы деген сөз. Сонымен қатар қорғаныш блок-учаскесінің енгізілуі пойыздың соңғы вагоны толық босамайынша келесі құрамға рұқсат бермеу арқылы қауіпсіздікті еселей түседі, – деп сөзін жалғастырды дистанция бастығы Арнұр Дінахметов.  

Жобаны жүзеге асыруға Қазалы дистанциясының 42 маманы жұмылдырылған. СОБ, байланыс, радиобайланыс және КТСМ бағытындағы электромеханиктер бірлесе отырып, рельс тізбектерінің тұтастығын тексеру, кодтау параметрлерін өлшеу, АЛСН сигналдарының қателікті азайтуы үшін дәлдеп баптау жасау, релелік схемаларды оңтайландыру сынды жауапты жұмыстарды атқарылған. КТСМ құрылғылары арқылы пойыз құрамының техникалық жай-күйі бақылауға алынып, радиобайланыс арнасы тұрақтандырылған. Әрбір блок-учаскенің оқшаулау кедергісі, ток параметрлері мен сигнал деңгейі нормативке сәйкестендірілген. Бұл – тек монтаж емес, бұл – инженерлік ой мен тәжірибенің үйлесімі.  

Жобаны үйлестіруге дистанция бастығы өзі басшылық жасады. Бас инженер Ж.Досжанов техникалық шешімдердің дәлдігін қамтамасыз етіп, МПЦ интеграциясы мен рельс тізбектерін баптау жұмыстарын жеке бақылауына алған. Ал орынбасарлар О.Пазылбеков, Ж.Қартабаев және Қ.Есқараев өндірістік процестің үздіксіздігін бақылауда ұстап, еңбек қауіпсіздігін және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүйелі ұйымдастыра білген.  

СОБ электромеханиктері релелік тәуелділіктерді қысқартып, цифрлық шешімдерді енгізсе, байланыс мамандары деректерді тұрақты жеткізу арнасын қалыптастырды. Радиобайланыс қызметі диспетчерлік және локомотивтік байланыстың үздіксіздігін қамтамасыз етті. КТСМ мамандары қозғалыс қауіпсіздігін бақылауды жаңа деңгейге көтерді.  

– ЦАБ-АЛСО-QRA – бұл жай ғана жаңа құрылғы емес, бұл – қозғалыс қауіпсіздігінің сапалы жаңа деңгейі. Біз перегондағы әрбір рельс тізбегін, әрбір кодтық сигналды жауапкершілікпен тексердік. Біздің басты мақсатымыз – пойыз қозғалысының тұрақтылығы мен сенімділігін қамтамасыз ету, – деп атап өтті жобаны енгізуге атсалысқан мамандар.

Сонымен бүгіннен бастап Сексеуіл – 10-бекет аралығы заманауи автоблокировкамен жабдықталған сенімді теміржол учаскесіне айналды. Ал оның артында Қазалы дистанциясының білікті де жанкешті теміржолшыларының маңдай тері мен кәсіби шеберлігі тұр.  

Аймақтар
22.07.2026
Маңғыстау және Павлодар облыстарында теміржол вокзалдарын қайта жаңарту аяқталды
Аймақтар
22.07.2026
Жас теміржолшылар Абай еліне рухани саяхат жасады
Әлемде
22.07.2026
Ауғанстанның Пәкістан арқылы өтетін транзиттік саудасы күрт қысқарды
Әлемде
22.07.2026
Өзбекстанда «Ташкент – Хиуа» бағыты бойынша қосымша жүрдек пойыз іске қосылады
Жолаушылар тасымалы
22.07.2026
Елімізде жолаушылар пойыздарын спутниктік интернетпен қамтамасыз ету жалғасуда
Жаңалықтар
21.07.2026
ҚТЖ қызметкерлеріне арналған барлық сервис енді бір платформада
Инфрақұрылым
21.07.2026
Ақтөбе облысында вокзалдарды жаңғырту барысы тексерілді
Спорт
21.07.2026
Теміржолшы Эльбрус шыңында ҚТЖ туын көтерді
Жаңалықтар
21.07.2026
ҚТЖ-ның өрт сөндіру пойызы Алматыда өрт сөндіруге қатысты
Қауіпсіздік
21.07.2026
Теміржол өткелдерінде профилактикалық рейдтер жалғасуда
Сұхбат
21.07.2026
Теміржол тарихындағы ең ірі жаңғырту жобасы жүзеге асырылуда
Әлеумет
21.07.2026
ҚТЖ атынан хабарласатын телефон алаяқтары көбейді
Жаңалықтар
21.07.2026
Еліміздің вокзалдарында кедергісіз орта қалыптасуда
Цифрландыру
21.07.2026
Ақтөбе теміржолы цифрландырудың жаңа деңгейіне өтуде
Инфрақұрылым
21.07.2026
ҚТЖ жыл басынан бері темір жолдың 686 шақырымын жаңартты
Жаңалықтар / Мұрағат
21.07.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №55 21 шілде 2026 жыл
Аймақтар
20.07.2026
ҚТЖ компаниядағы мемлекеттік тілдің үлесін 92 пайызға жеткізуді көздеп отыр
Жолаушылар тасымалы
20.07.2026
№81/82 «Нұрлы жол – Орал» Тальго пойызында әйелдер вагоны іске қосылады
Инфрақұрылым
20.07.2026
ҚТЖ Дарбаза – Мақтаарал теміржол желісінің құрылысын жеделдетеді
Жолаушылар тасымалы
20.07.2026
«Жолаушылар тасымалы» АҚ ISO халықаралық төрт стандарты бойынша сертификаттарға ие болды