Теміржолдағы технологиялық серпіліс

Цифрландыру
27.02.2026, 09:00
Суретті түсірген автор
Сабырхан Сейілбекұлы

Қызылорда облысы бойынша меншікті тілші

Қызылорданың солтүстігіндегі Сексеуіл-Қоскөл телімінде сигнализация мен байланыс жүйесінің ЦАБ-АЛСО-QRA заманауи жаңа құрылғысы қолданысқа енгізілді. Бұл – аймақтағы қозғалыс қауіпсіздігінің сапалы жаңа деңгейі басталды деген сөз.

Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясының жоғарыда аталған телімінде автоматты локомотивтік сигнализация құрылғысының дербес құралы ретінде ЦАБАЛСО-QRA жүйесін енгізу бойынша кешенді жұмыстар аяқталу сатысында. Аталған жүйені енгізу осы учаскедегі теміржол инфрақұрылымының жұмыс сенімділігін арттыруға, пойыз қозғалысын бақылауды күшейтуге, қозғалыс интервалдарын қысқартуға және жүк тасымалы көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

– Телім блок-учаскелерге бөлініп, автоматты локомотивтік сигнализация дербес сигнализация және байланыс құралы ретінде іске қосылды. Енді пойыз қозғалысы локомотивтік бағдаршамдардың көрсеткіштерімен реттеледі, – деп жағымды жаңалықпен бөліскен Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясының бастығы Арнұр Дінахметов жаңа құрылғылардың мінсіз қызмет етуі үшін барлық жұмыс дәлдік баптау, ретке келтіру, параметрлерді өлшеу, тексеру секілді барлық технологиялық талаптарға сай атқарылғанын білдірді.  

Сексеуіл станциясы мен №10 бекет аралығындағы бұрынғы жартылай автоматты блоктау (ПАБ) дәуірі тарих қойнауына кетті. Оның орнына заманауи, жоғары сенімді ЦАБАЛСО-QRA жүйесі енгізіліп, қозғалыс қауіпсіздігі мен өткізу қабілетінің жаңа кезеңі басталды. Бұл – Қазалы сигнализация және байланыс дистанциясы теміржолшыларының кәсіби білімі мен табанды еңбегінің нақты жемісі.  

– Микропроцессорлық орталықтандыру (МПЦ-QZ) жүйесіне цифрлық модуль-ЦМ КРЦ интеграцияланып, тональді жиіліктегі рельс тізбектері арқылы жол учаскелерін кодтау ұйымдастырылды. АЛСН кодтық сигналдарын тарату, сала автоматикасы мен сигнализация жүйесінде рельс арқылы берілетін электрлік сигналдарды қабылдайтын құрылғылар мен генераторларды баптау, интерфейстік құрылғыларды микропроцессорлық орталықтандыру жүйесімен (МПЦ) дұрыс байланыстырып, олардың өзара үйлесімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету – мұның бәрі СОБ саласының жоғары дәлдікті талап ететін күрделі процестері. Бұрын ПАБ кезінде бір ғана пойызға рұқсат берілсе, енді автоблокировка бірнеше пойыздың арақашықтығын сақтай отырып қозғалуына мүмкіндік береді. Бұл – интервалдың қысқаруы, өткізгіштік қабілеттің артуы және жүк айналымының ұлғаюы деген сөз. Сонымен қатар қорғаныш блок-учаскесінің енгізілуі пойыздың соңғы вагоны толық босамайынша келесі құрамға рұқсат бермеу арқылы қауіпсіздікті еселей түседі, – деп сөзін жалғастырды дистанция бастығы Арнұр Дінахметов.  

Жобаны жүзеге асыруға Қазалы дистанциясының 42 маманы жұмылдырылған. СОБ, байланыс, радиобайланыс және КТСМ бағытындағы электромеханиктер бірлесе отырып, рельс тізбектерінің тұтастығын тексеру, кодтау параметрлерін өлшеу, АЛСН сигналдарының қателікті азайтуы үшін дәлдеп баптау жасау, релелік схемаларды оңтайландыру сынды жауапты жұмыстарды атқарылған. КТСМ құрылғылары арқылы пойыз құрамының техникалық жай-күйі бақылауға алынып, радиобайланыс арнасы тұрақтандырылған. Әрбір блок-учаскенің оқшаулау кедергісі, ток параметрлері мен сигнал деңгейі нормативке сәйкестендірілген. Бұл – тек монтаж емес, бұл – инженерлік ой мен тәжірибенің үйлесімі.  

Жобаны үйлестіруге дистанция бастығы өзі басшылық жасады. Бас инженер Ж.Досжанов техникалық шешімдердің дәлдігін қамтамасыз етіп, МПЦ интеграциясы мен рельс тізбектерін баптау жұмыстарын жеке бақылауына алған. Ал орынбасарлар О.Пазылбеков, Ж.Қартабаев және Қ.Есқараев өндірістік процестің үздіксіздігін бақылауда ұстап, еңбек қауіпсіздігін және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүйелі ұйымдастыра білген.  

СОБ электромеханиктері релелік тәуелділіктерді қысқартып, цифрлық шешімдерді енгізсе, байланыс мамандары деректерді тұрақты жеткізу арнасын қалыптастырды. Радиобайланыс қызметі диспетчерлік және локомотивтік байланыстың үздіксіздігін қамтамасыз етті. КТСМ мамандары қозғалыс қауіпсіздігін бақылауды жаңа деңгейге көтерді.  

– ЦАБ-АЛСО-QRA – бұл жай ғана жаңа құрылғы емес, бұл – қозғалыс қауіпсіздігінің сапалы жаңа деңгейі. Біз перегондағы әрбір рельс тізбегін, әрбір кодтық сигналды жауапкершілікпен тексердік. Біздің басты мақсатымыз – пойыз қозғалысының тұрақтылығы мен сенімділігін қамтамасыз ету, – деп атап өтті жобаны енгізуге атсалысқан мамандар.

Сонымен бүгіннен бастап Сексеуіл – 10-бекет аралығы заманауи автоблокировкамен жабдықталған сенімді теміржол учаскесіне айналды. Ал оның артында Қазалы дистанциясының білікті де жанкешті теміржолшыларының маңдай тері мен кәсіби шеберлігі тұр.  

Әлемде
08.04.2026
Жапонияда 30 жыл ішінде 1300 шақырымнан астам теміржол жабылған
Инфрақұрылым
08.04.2026
Қазақстанда теміржол вокзалдарын жаңғырту бағдарламасы жалғасуда
Жаңалықтар
08.04.2026
Темір жолға тартылған қаражат неге керек – сарапшы түсіндірмесі
Жолаушылар тасымалы
08.04.2026
ҚТЖ-ның әйелдерге арналған вагондарымен 856 мыңға жуық жолаушы сапарлады
Жаңалықтар
08.04.2026
Отандық теміржол өнімдері еуропалық стандартқа сай сертификатталуда
Жүк тасымалы
08.04.2026
Үш айда Өзбекстаннан Қытайға 76 контейнерлік пойыз жөнелтілді
Спорт
08.04.2026
Ғасырлық тойға – спорттық тарту
Жаңалықтар
08.04.2026
Қазақстан мен Грузия: Стратегиялық серіктестік пен «Орта дәліздің» болашағы
Жаңалықтар
07.04.2026
Қазақстан мен Грузия көлік-логистика саласындағы ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылады
Жолаушылар тасымалы
07.04.2026
Астана – Омбы халықаралық бағытында RWS Wagon компаниясының жаңа 45-үлгідегі жолаушылар вагондары қатынай бастады
Жүк тасымалы / Инфографика
07.04.2026
Теміржол көлігімен жүк тасымалы көрсеткіші тұрақты өсімді көрсетуде
Әлемде
07.04.2026
Польшада көпфункционалды Combo вагондары қолданысқа берілді
Жаңалықтар
07.04.2026
«Мөлдір бұлақ»: Атыраулық теміржолшылар Жайық бойын тазартты
Трансформация
07.04.2026
Машина жасаудағы маңызды қадамдар
Жолаушылар тасымалы
07.04.2026
Бес облысты басып өтетін жаңа маршрут
Аймақтар
07.04.2026
Бұлақ көрсең көзін аш
ҚТЖ келбеті
07.04.2026
Қырық жыл – қас-қағым сәт
Спорт
07.04.2026
Теміржолшылар шаршы алаңда
Аймақтар
07.04.2026
Ертіс жағалауындағы сенбілік
Жаңалықтар / Мұрағат
07.04.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №26 07 сәуір 2026 жыл