Шағыр бекетінің бүгінгі тынысы

Арыс қаласынан отыз-қырық шақырым жерде шағын ғана Шағыр деген ауыл бар. Ауылмен аттас станцияның іргесінде, яғни «Шағыр – Монтайтас» аралығының 3 250-ші шақырымында №3 жол өтпесі бар. Бұл – «Арыс–Монтайтас–Жылға–Сарыағаш» бағытындағы облыстық маңызы бар автомобиль жолы мен темір жолдың түйіскен тұсы.

Арыс жол дистанциясы қызмет көрсететін Шағырдағы теміржолдың қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз етуде осы өткелдің маңызы айрықша. Жүк немесе жолаушылар пойызы өткенде шлагбаумды жауып, жылжымалы құрамның қауіпсіздігін сақтау мәселенің бір қыры ғана. Өмірінің 30 жылға жуығын осында өткізіп келе жатқан Қайрат Амантаев пен Ертай Сарыпбеков (суретте) соңғы 4-5 жылда осы бекетте кезекшілік қызмет атқарып келеді. Олар осы уақыт ішінде түрлі оқиғалардың куәсі болған. Бекеттен пойыз өтер сәтте шлагбаумды жауып, автокөліктер қозғалысын тоқтату сырт қарағанда оңай көрінеді, бірақ іс жүзінде тіпті де олай емес көрінеді.  

«Өткелді жапқанша әрекет етіп үлгерем дейтіндер өте көп, кейде жанжалдасып жатады. «Пойызың қайда, көрінбейді де ғой, өткізіп жібер бізді» деп қолқа салатындар   қаншама. Көлікті кім, қандай күйде тізгіндеп келе жатқанын білмейсің. Бірде, шөп артқан жүк көлігі пойыз келгенше «өте қалам» деп рельстің дәл ортасында тұрып қалды, көлігі сөніп қалған, қозғалмайды. Жанталасып, шұғыл әрекет етіп, өзімізде дайын тұрған 4х6-лық тросымызбен өшіп қалған көлікті әрең дегенде өзге көлікпен сүйреп үлгердік. Пойыз жап-жақын қалған, тіпті жанасып өтті десек болады. Сол сияқты жүк вагондарының тежегіші немесе вагонды ажырату құрылғылары секілді қосымша тетіктері босап кетіп  сүйретіліп бара жатқанын байқап, жылжымалы құрамдарды талай тоқтатқан кезіміз де болды», – дейді Қайрат Оңғарбекұлы.  

Ал Ертай Орынбасарұлы бұл бекеттен тәулігіне орта есеппен 35-40 пойыз өтетінін айтады. «Кейде жүк вагондарының люктері мен есіктері жартылай ашылғанын көріп қаламыз. Сол сияқты габариттен тыс жүк тиеген көліктерді өткізу үшін арнайы рұқсат сұрайтын кездеріміз де аз емес. Тағы бір қызығы, шынжыртабанды ауыр көліктерді өткізудің де өзіндік тәртібі бар. Арнайы резеңке төсеп өткізбесең, қос рельстің үстіне шынжыртабанды көлік көлденең түскенде электр кернеуінің тұйықталуын туындатуы мүмкін. Мұның бәрі де қауіпсіз қозғалысты қамтамасыз ету үшін қажет қағидалар», – дейді ол.  

Осы жазда теміржолшылар мен жергілікті тұрғындар арасында: «Арыстағы теміржол өтпелері жабылады екен» деген қауесет тараған болатын. Соның анық-қанығын білмекке Шымкент магистральдық желі бөлімшесі филиалы Арыс жол дистанциясының бастығы Махмұд Рысбековке хабарласқан болатынбыз. Ол мұндай деректің жалған екендігі, қазіргі кезде Арыс өңіріндегі барлық өткелде жұмыс қалыпты жағдайда жүріп жатқандығын жеткізді.  

«№3 Шағыр жол өтпесінде 12 сағаттық ауысыммен 4 адам үздіксіз кезекшілік етеді. Бұл нысаннан әлдеқайда кіші Ақшоқат пен Қостүйіндегі өтпелер қызметі де 15 қыркүйектен бастап қайта жанданды. Теміржол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында біз кез келген күзетілетін немесе күзетілмейтін өтпелер қызметін бақылауда ұстап отыруға тиіспіз», – дейді Махмұд Ырысбекұлы.