Отын шығыны кірісті еселеді

Семей бөлімшесі бойынша, әсіресе қозғалыс саласында оң өзгерістер орын алуда. Атап айтсақ, соңғы айларда пойыз тартымының артуы байқалады. Оған бірінші кезекте ықпал ететін жайт отын-энергетикалық қор екені белгілі. Аталмыш тарапта бөлімше бойынша жанармай қолданысына жүргізілген сараптама қорытындысына жүгінсек, біршама елеулі жаңалықтар бар екен. Баса тоқталатын жайт, соңғы 6 ай бойынша дизельдік шығынның нақты жоспарлы  нормасы 24,93 кг/10 мың т. шқ. брутто болса, іс жүзінде орындалуы 27,0 кг/10 мың т. шқ. бруттоны құраған. Бұл көрсеткіш қозғалыс шаруашылығы үшін қомақты қаржы саналатын 1 799,94 тонна жанармай артық жұмсалды деген сөз. Алайда, осынау мәселеге сараптама жүргізген өндірістік-техникалық бөлім мамандарының сөзіне сүйенсек, отын шығынының асып кетуі алаңдатарлықтай маңызды проблема емес. Себебі, осынау шығындардың нәтижесі көптеген жетістіктерге, кіріске бастап әкелген. Оның ең бастысы бруттодағы жүк айналымының 8,3%-ға өсуі болып отыр. Ал, соның арқасында бөлімше бойынша орындалған тонна километрлік жұмыс көлемі 107,15 пайызға ұлғайыпты. Десек те, өндіріс барысында үнем мәселесі ұдайы қатар жүреді. Яғни, басы артық, орынсыз шығынға жол жоқ деген сөз. Осы ретте ЖТ бөлімшесі бойынша пойыз тартымына дизель отынын нақты тұтынуды азайту бойынша бірқатар жоспарлы, ілкімді шаралар қабылданған-ды. Атап айтсақ, тепловоздарды пайдалану паркінің жүк түріндегі қозғалысын азайту, станциялардағы негізгі және айналым уақытын 2,1 пайызға төмендету сынды шаралар тиімділік әкелді. Сол себепті де жарты жыл ішіндегі жанармай үнемділігі бойынша 471,55 тоннаның, яғни, 80 млн-нан көп қаражаттың таза пайдасы орын алып отыр. Бөлімшедегі қозғалыс саласы бойынша мұндай оң сипаттағы мысалдарға көптеп тоқталуға болады. Мысалы, жүк айналымының артуына байланысты 1,2-ші класты тораптық станциялардағы маневрлік локомотивтер саны да артқан. Жалпы, отын-энергетикалық қор бойынша қол сұғу мәселесі де тіркелмеген. Тоқтала кетер болсақ, қауіпсіздік шаралары мақсатында барлық тепловоздар энергетикалық отын тартымын автоматтандырылған басқару жүйесі сынды жаңашыл аспаппен жабдықталған. Локомотивтердегі энергодиспетчерлік тартымды анықтайтын АСУ ЭДТ құралдары да жанармай жұмсаудың есебіне қызметкерлердің рұқсатсыз кірісуіне жол бермейтін бірегей мүмкіндік саналады. Қазіргі таңда осынау көрсеткіштер бойынша бөлімшеде арнайы мамандар жұмыс жасап жатыр. Басты мақсат сол, пойыздар тартымына дизель отынын нақты тұтынуды азайту, үнемдеу арқылы шығынды азайта отырып жылдық қосымша кірісті еселеу негізгі меже ретінде алынды.   Қуаныш Қожаев, Семей