Теміржолшылар елдегі ең көне деполардың бірінің шежіресін жасады

Темір жол тарихы
01.04.2024, 12:53

Қазақстан темір жолының 120 жылдығы аясындаАқмола облысының алғашқы паровоз депосының, елорданың Тұңғыш және ірі кәсіпорнының пайда болуы мен қалыптасу шежіресіне арналған   "Үлкен жолдың кезеңдері. Астана локомотив пайдалану  депосының тарихы мен тағдырлар" кітабын жарыққа шығаруға дайындауда.

Кітап жазудың бастамашысы-Құрметті теміржолшы, депо бастығы Дулат Ахмадиев. Авторлары мен құрастырушылары – депо мұражайының қамқоршысы, Құрметті теміржолшы, бұрынғы машинист-нұсқаушы Владимир Ульяненко, депо ардагері, педагогика ғылымдарының кандидаты Далабай Байғожин, локомотивтерді жөндеуді бақылау бөлімінің инженер - технологы Лейла Ғабдулина.

Кітаптың бас құрастырушысы Далабай Байғожин бұл істі ынтамен қолға алды. Ол бұрынғы әріптестерінен және олардың туыстарынан, әртүрлі мемлекеттік органдардан көмек сұрады, жарты жыл ішінде ақпарат жинады. Материалдарды жинай отырып, ол қызықты мұрағаттық фактілер мен фотосуреттерді тапты.    

"Маған кітап жазу жұмысына қосылу ұсынылғанда,  балаша қатты қуандым. Дулат Тілегенұлы оқырманды қызықтыруы үшін кітапты түсінікті, қолжетімді және қарапайым тілде жазуға кеңес берді. Біз бұл жұмысқа жан-тәнімізбен кірістік. Кітап қазақстандықтарға пайдалы болады. Онда бір кәсіпорынның призмасы арқылы темір жол мен тәуелсіз Қазақстанның даму тарихы баяндалады. Осы жылдар ішінде көптеген ұрпақтардың еңбегінің арқасында темір жол мен депо өзгерді", - дейді Далабай Байғожин.  

Депо қызметкерлерінің 80% - і династия өкілдері, 20% - і бір кездері теміржолға келіп, өмір бойға қалып қойған кездейсоқ адамдар. Ардагер өзін кездейсоқ адамдарға жатқызады. Ол өзінің еңбек жолын теміржолдан бастады. Бірақ содан кейін мен өмірімді өзгертуді шештім, дейді ол.  

"Әкем: "Ешқашан теміржолдан шықпа", - деді, бірақ мен өзіме сеніп, басқа салаға кетіп қалам деп шештім. Оқытушы болып жұмыс істедім, кандидаттық диссертациямды қорғадым. 90-шы жылдары депоға машинисттің көмекшісі болып оралдым, өйткені темір жолы барлық уақытта да жұмыс істейді.  2005 жылы 59 жасында ол өзінің туған кәсіпорны төлейтін салалық жәрдемақыға кетті, содан кейін зейнеткерлік жасқа жеткенде лайықты демалысқа шықты. Бүгін мен заманауи локомотивтермен сапарға шығатын жас локомотившілерге қараймын да қызғаныш пайда болады екен, ұқыпты және әдемі теміржол формасында", - дейді ардагер.  

Кітап жазу кезінде депо мұражайының мұрағаттық материалдары пайдаланылды. Мұнда серігім болып мұражай күтушісі Владимир Ульяненко болды, ол үшін 40 жылдан астам уақыт жұмыс істеген депо, асыра сілтеусіз-туған үйіндей. Ол машинистер әулетінің өкілі.   Алғаш рет Владимир Ульяненко тепловозды 4 жасында көрді, содан кейін ол бірден мен машинист боламын деген  шешімді бірден қабылдады. Ол машинист болып жұмыс істеді, зейнетке шыққанға дейін машинист-нұсқаушы болды.    

Кітап 130 беттен және 9 тараудан тұрады. Депо құрылғаннан бері жолаушылар мен жүк пойыздарын паровозбен, содан кейін локомотивпен, соғыс жылдарында майданмен тасымалдауды қамтамасыз етті. Кітаптың жеке бөлімі бұрынғы депо қызметкері, Кеңес Одағының батыры Дмитрий Степановқа арналған. Оны паровоз депосының мақтанышы деп атайды. Ұлы Отан соғысы жарияланғанға дейін ол слесарь болып жұмыс істеді. Висла өзенінен ерлікпен шайқасып өткені үшін сержант Степановқа Батыр атағы берілді. Дмитрий Степанов бастапқыда Воздвиженка ауылынан (Астананың жанында орналасқан), қазір орталық көшелердің бірі батырдың есімімен аталады.  

Кітапта деповтықтардың соғыстан кейінгі батылдығы мен адалдығы туралы айтылады. Теміржолшылар еңбек ерліктерін жасады, депода Стаханов-Кривоносовтық қозғалыс дамыды.  

Кітаптың тағы бір бөлімі депоның заманауи дамуына арналған, теміржолшылардың белсенді қоғамдық өмірі бейнеленген. Депо машинистері алғашқылардың бірі болып Тальго жүрдек пойыздары мен пойыздарды енгізудің озық жүйелерін сынақтан өткізді.  

Бүгін елордалық депо ҚТЖ желісіндегі жетекші кәсіпорындардың бірі болып табылады, ол Елордадан Көкшетау, Есіл, Қарағанды, Екібастұз және кері бағытта жүретін жүк және жолаушылар пойыздарына қызмет көрсетеді.

 

Аймақтар
03.04.2025
Жаңа тепловоздар қызмет көрсетуде
ҚТЖ келбеті
03.04.2025
Аягөздік ардагерге құрмет көрсетілді
Әлемде
03.04.2025
Қырғызстан Ыстықкөлді айналып өтетін теміржол жобасын әзірлеуде
Жолаушылар тасымалы
03.04.2025
ҚТЖ ревизорлары пойызда билетсіз жолаушыларды анықтады
Аймақтар
02.04.2025
Жұмысшы мамандар ұстаханасы
Әлемде
02.04.2025
Өзбекстанда жаңа жолаушылар вагондары таныстырылды
Қауіпсіздік
02.04.2025
Шымкентте жасөспірімдер пойыз вагонына жармаспақ болды
Жаңалықтар
02.04.2025
ҚТЖ-да Словения компанияларымен кездесу өтті
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
Jibek Joly туристік пойызы төртінші рет сапарға аттанады
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
«Астана-Алматы» бағытындағы «Тальго» пойызы енді Шу станциясына тоқтамайды
Жүк тасымалы
01.04.2025
Қаңтар-наурыз айларында темір жол көлігімен 3,6 млн тонна астық тасымалданды
Жаңалықтар
01.04.2025
Асаның ақеділ азаматы еді
Жүк тасымалы
01.04.2025
Көмір тасымалы жалғасуда
ҚТЖ келбеті
01.04.2025
Техникалық білім мен тәжірибе қажет
Жаңалықтар / Мұрағат
01.04.2025
Қазақстан теміржолшысы газеті, №24 01 сәуір 2025 жыл
Жаңалықтар
31.03.2025
Транскаспий дәлізіне Словенияның «Лука Копер» теңіз порты қатысады
Қауіпсіздік
31.03.2025
Өрт сөндіру пойызы дайындықтарын шыңдады
Жаңалықтар
31.03.2025
Аягөз қалпына келтіру пойызы үшін жаңа кран сатып алынды
Аймақтар
31.03.2025
Экология айлығы аясында сенбілік өтті
ҚТЖ келбеті
31.03.2025
Тыл ардагері – тоқсан жаста