Түрксіб жауынгерлерінің жорық жолы
Абай облысы бойынша меншікті тілші
Семей теміржол вокзалында орналасқан «Түрксіб-Семей» мұражайында соғыс жылдарына қатысты жәдігер аз емес. Биылғы Жеңістің 80 жылдық мерейтойы қарсаңында семейліктер мен қала қонақтары соғыс жылдарындағы жауынгер-теміржолшылар ерлігін еске түсіретін деректермен танысуда.
Атап айтсақ, бүгінде мұражай төріне Ресейден, Алексин қаласынан арнайы капсулаға салынған топырақ әкелініп қойылған. Себебі сол осы елді мекенде 1941 жылдың желтоқсан айының басында өткен кескілескен ұрыста Семейде жасақталған, құрамында семейлік теміржолшылар бар 238-гвардиялық атқыштар дивизиясының жауынгерлері қаза тауып, сол топырақта жерленген. Осыдан біраз жыл бұрын Абай облыстық ардагерлер ұйымының төрағасы Мұратқазы Алин Ресейдің Алексин қаласының Даңқ қорғанынан алынған бір уыс топырақ салынған капсуланы «Түрксіб-Семей» мұражайының құрметті-директоры, Құрметті теміржолшы, қоғам белсендісі Мақсұт Көшжанов пен «Қазкөліккәсіп» ҚБ Семей өңірі бойынша өкілі Есен Қажығұловқа салтанатты түрде табыс еткен. Бұл бір есептен салалық кәсіподақтың аймақтағы әскери-патриоттық сипаттағы түрлі іс-шаралар мен қазақстандық патриотизмді насихаттаудағы еңбектері үшін берілген ерекше құрмет болатын.
Қазіргі таңда «Түрксіб-Семей» мұражайындағы экспозициялардың ішінде Семей облысында құрылған екі дивизияның, бірнеше әскери бөлім мен бөлімшенің ерлік жолын сипаттайтын тарихи еңбектер, сарғайған газет тігінділері бар.
– Сұрапыл соғыс жылдарында Семейде құрылған әскери құрамалардан алғашқылардың бірі болып, 238-атқыштар дивизиясы Алексин қаласын неміс-фашист басқыншыларынан азат етіп, Тула бағытындағы Мәскеу үшін шайқасқа қатысқан болатын. 238-атқыштар дивизиясы Мәскеуді 35 тәулік бойы қасық қаны қалғанша қорғады. Олардың сапында Түрксіб теміржолшылары болғанын көпшілік біле бермейді. Мәселен, Мәскеу түбіндегі шайқаста ерлік көрсеткені үшін Семейде құрылған дивизия Қызыл Ту орденімен марапатталған. Оны біз тарихтан білеміз. Олардың қатарындағы кеңес одағының батыры атанған теміржолшы Сергей Рубусин атында Семейде көше бар, – дейді «Түрксіб-Семей» мұражайының қызметкері Әсем Досанова.