Станция тұрғындары зауыт түтініне тұншығып отыр

Атырау қаласынан алшақ жатқан станция маңындағы ауылдардың әлеуметтік жағдайы әлі де оңалып кете қойған жоқ. Соның ішінде «Болашақ» зауытына жақын орналасқан елді мекендердің экологиялық ахуалы өте нашар, зауыттан шыққан түтін мен күкірттің иісі Таскескен, Ескене станциялары тұрғындарының денсаулығына қатты әсер етуде.

Бұл ауылдарда негізінен теміржолшылар тұрады, халықтың дені темір жол саласында жұмыс істейді. Бұған дейін Қарабатан, 496-разъезд тұрғындары қалаға көшірілген болатын. Жоспар бойынша енді Ескене және Таскескен елді мекендерінің тұрғындары да көшірілуі керек көрінеді.  

Айта кетерлігі, Қашаған мұнайы құйыла бастаған «Болашақ» зауыты жылына 22, 5 млн тонна мұнай және 6,2 млрд текше метр газ өңдейді. Мұнай өңдеу жүйесі тәулігіне 450 мың баррельге немесе жылына 22,5 млн тонна мұнай өңдеуге мүмкіндік береді. Ол мұнайды сусыздандыруды және тұрақтандыруды, меркаптанды жоюды, «Қашаған» кен орнының тәжірибелік-өнеркәсіптік әзірлеу кезеңінде сақтауды және экспортқа жөнелтуді қамтиды. Жылына қуаты 6,2 млрд текше метрге дейін газ дайындайтын жүйе, отын мен күкірт ретінде сұйытылған газды да қоса алады. Ал қышқыл газдан қарапайым күкірт өндіріледі. Күкірт сутегінің ауаға таралуы экологияны нашарлатып жатқандықтан, инфрақұрылым мен ешқандай әлеуметтік нысандардың жоқтығынан аталған ауыл тұрғындары да бірнеше жылдан бері көшуге дайын.  

Тұрғындардың айтуынша, екі ауылдың зауыттан орналасу қашықтығы әртүрлі болғанымен, проблемалары бір. Ең алдымен ауаның бүлінуі денсаулыққа үлкен зиянын тигізуде: жағымсыз иістен адамдардың қан қысымы жоғарылап, басы айналып, жүрек нашарлауда. Содан да болар, ауылда өлім-жітім көп, жап-жас шағында бұ дүниемен ерте қоштасып жатқандар саны үдеп барады. Содан соң ауылда су да, газ да, жол да жоқ, балабақша мен мектеп, емхана деген әуел бастан жоқ. Жолдың сапасы өте нашар. Мектеп жасындағы балалар Атырау қаласындағы Бесікті ауылы мен Доссордағы интернатта жатып оқиды. Оларды апта сайын тасымалдаудың өзі қиындық тудыруда. Үлкендерін айтпағанның өзінде, 5-6 жасар баланы автобусқа не пойызға қараусыз мінгізіп жіберу қауіпті, бірақ басқа амал жоқ. Дүкен деген атымен жоқ, азық-түлікті жұрт қаладан тасымалдайды. Көлігі бар жандарға жеңілдеу болғанымен, көлігі жоқтарға тіптен қиын. Ауылдан қалаға арнайы автобус қатынамайды.  

Таскескенде 10 шақты, Ескенеде 40-тың үстінде үй, төрт ауылда барлығы 600-дей тұрғын бар. Әкімшілік жағынан Мақат ауданына қарайды. Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов Мақат ауданындағы Бәйгетөбе ауылының тұрғындарымен кездесуде биыл екі елді мекеннің тұрғындары көшірілуі мүмкін екенін айтты. Екі елді мекен де Мақат ауданының аумағымен өтетін теміржол бойында орналасқан. «Бұрын NCOC компаниясымен екі елді мекеннің тұрғындарын көшіруге қатысты келісім жасалған. Қазір осыған байланысты жұмыс жүріп жатыр. Компания басшылығы тұрғындарды көшіру жұмыстарына атсалысуға дайын екенін білдірді. Бірақ тұрғындарды қайда көшіру керек? Олар не аудан орталығына, не өзге елді мекенге көшкісі келмейді. Көпшілігі Атырау қаласына қоныс аударуға сұраныс білдіріп отыр», – дейді Серік Шәпкенов. Әкімнің айтуынша, қазір Атырау қаласындағы Талқайран шағын ауданында көпқабатты 24 үй салынған. Алайда, инфрақұрылым желілері дайын болмағандықтан, тұрғын үйлер пайдалануға берілмеген. «Биыл аталған шағын ауданға инфрақұрылым желілері жүргізіледі. Содан соң Талқайран шағын ауданынан жер телімін бөліп, екі елді мекеннің тұрғындарын көшіру шараларын қарастырамыз», – деді ол. Ауыл тұрғындары болса көшу мәселесінің тезірек шешілгенін қалап отыр.