Цифрландырудан – жасанды интеллектке дейін

Бүгінде Семей ЖТ бөлімшесінде «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның «Цифрлық трансформация» бағдарламасы нәтижелі түрде жүзеге асырылуда. Бұл өз кезегінде өндіріс барысына тың бағдарламалық өнімдер мен жаңа ақпараттық технологиялар енгізіліп, көрсеткіштерінің артуына да себеп болуда.

Бөлімше бастығының АСУ бойынша орынбасары Ерғазы Жұмаділовтің айтуынша, өндірістегі құжаттандыру ісін цифрлық форматқа ауыстыру, техникалық процесс барысын толықтай автоматтандыру осыдан біраз жыл бұрын басталған. Желі бойындағы барлық мекемелер бойынша қолға алынған шаралар бүгінде 100 пайыз тиімді нәтиже беруде. Атап айтсақ, жүк тасымалын басқарудан бастап, станция жұмысындағы сыбайлас жемқорлықты болдырмау, локомотив шаруашылығындағы жанармай мен уақыт үнемділігін арттыру және техникалық кітапханада «Электронды цифрлы кітапхана» қалыптастыруға дейінгі аралықта елеулі іс-шаралар бар. Осы орайда бөлімшенің ІТ-құрылымы да жыл санап кеңеюде. Ақпараттық технология аймақтағы теміржолшылар жұмысын жеңілдетті.  

Жалпы, Семей теміржолы цифрландыру ісі бойынша ел көлемінде алдыңғы орында екенін айта кеткен жөн. Мәселен, алғаш қолға алынған «қанатқақты» жоба – локомотивтерді пайдалану уақытын бөлек есепке алудың автоматтандырылған ақпа раттық жүйесін енгізу бөлімшедегі бірінші класты Жаңа-Семей жүк станциясынан бастау алған болатын. Жаңашыл шаралар станцияның жүк айналымын реттеудегі әлеуетін біршама арттыра түсті.  

Десекте, ендігі мәселе теміржол саласында жасанды интеллект игілігіне сүйену болып отыр. Бөлімше бойынша бұл бағытта да айтарлықтай жұмыстар жүргізілуде. Мәселен, осыдан біраз бұрын НОД-ЖТ Еңбекті қорғау және өндірістік қауіпсіздік бөлімі инженерлерінің ұйымдастыруымен еңбек қауіпсіздігі мен гигиенасын сақтауда жұмыс орындарындағы жасанды интеллектінің рөлі және цифрлық сауаттылықтың маңыздылығы атты семинар-тренинг сайыс түрінде өткен. Соның нәтижесінде, қазіргі таңда бөлімшедегі қозғалыс саласының мамандары үйренген іскерлік дағдыларын нақты тәжірибеде пайдалануда.  

– Ел шығысында да теміржол саласын цифрландыру жұмысы белсенді жүргізілуде. Автоматтандырылған басқару жүйелерін енгізу, цифрлық диспетчерлік қызметті дамыту, әртүрлі ақпараттық платформаларды біріктіру, маневрлік локомотивтердің нақты жүктемесін цифрлық негізде бағалау, деректерді өңдеу, жалпы өнімділікті арттыру бойынша жұмыстар бар. Әсіресе тасымал бойынша ақпараттық жүйені автоматтандыру маңызды орын алуда. Осы орайда күнделікті қызметте өзекті болуы себепті өндіріс барысында жасанды интеллектіні қолдану ісі де бастау алды, – дейді ұзақ жылдар бойы НОД-ЖТ АСУ бөлімінің бастығы болған, теміржолдағы цифрландыру саласының ардагері Лаура Әлібекова.  

Жалпы, мамандардың айтуынша, теміржолда жасанды интеллект технологияларын қолдану жолдың тозу деңгейін, вагондар мен локомотивтердің жай-күйін алдын ала бағалап, тіпті, апат қаупін анықтап, оны болдырмау бойынша нақты шешімдер де ұсына алады. Яғни, күн тақырыбынан түспейтін еңбек және қозғалыс қауіпсіздігін сақтау мәселелерінің бір шешімі осында жатыр.  

Бұл орайда қазіргі таңда бөлімшеде өткізіліп жатқан техникалық дәрістердің тақырып ауаны өндіріске жасанды интеллектіні енгізу мәселелерін де қамтиды. Яғни, бұл бағыттағы қалыптасып жатқан білім мен біліктілік дағдылары көп ұзамай өндірістік көрсеткіштің артуына да ықпал етері анық.