ҚТЖ теміржол саласын цифрландыру арқылы тасымал тиімділігін арттырмақ
«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі
Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысының күн тәртібінде «Digital Qazaqstan» жалпыұлттық стратегиясын жүзеге асыру мәселесі талқыланды. Отырысқа көлік министрі Нұрлан Сауранбаев пен «ҚТЖ» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Елжас Отыншиев қатысты.
Министр Digital Qazaqstan стратегиясы шеңберінде цифрлық жобалардың жүзеге асырылғаны туралы айтса, ҚТЖ басшысы компанияда жүк және жолаушылар тасымалын толық қамтитын бірыңғай цифрлық жүйені қалыптастыру бағытындағы жұмыстар туралы баяндады.
– Негізгі міндет – жүк тасымалының тиімділігін арттыру, жолдардың сақталуын қамтамасыз ету және азаматтар мен бизнеске мемлекеттік қызмет көрсету мерзімін қысқарту. Негізгі жобалардың бірі – 58 дереккөзді біріктіретін және халықаралық жүктерді бүкіл маршрут бойынша қадағалауды қамтамасыз ететін Smart Cargo платформасы. «Нұр Жолы» өткізу пунктінде тасымалдың цифрлық паспорты іске қосылды. Қағаз талонның орнына бірыңғай QR-код қолданылады, – деді министр.
ҚТЖ басшысы компаниядағы цифрлық жүйе жүк және жолаушылар тасымалын ұйымдастырудан бастап пойыз қозғалысын басқару, жүкті жеткізу және жолаушыларға қызмет көрсетуге дейінгі барлық процестерді қамтитынын атап өтті.
– Негізгі мақсат – жекелеген процестерді цифрландырумен шектелмей, барлық тасымалдау процесін өзара байланысқан бірыңғай цифрлық жүйеге біріктіру. Оның тұрақты әрі үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету үшін магистральдық теміржол желісінде LTE-R технологиясы негізінде ҚТЖ-ның жеке 4G байланыс желісі құрылады. LTE-R пойыз қозғалысын басқару, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және техникалық қызмет көрсету үшін деректерді тұрақты жеткізуге мүмкіндік береді. Жоба 16 мың шақырымнан астам магистральдық теміржол желісін қамтиды, екі кезеңде шамамен 2800 базалық станция орнатылады. Бірінші кезең – Трансқазақстан теміржол желісі мен Астана – Алматы бағыты 2027 жылы аяқталады. Бұл тасымалдау процесінің тиімділігін 10 пайыздан 15 пайызға дейін арттыруға мүмкіндік береді, – деді Е. Отыншиев.
Компанияда іске асырылып жатқан тағы бір маңызды жобалардың бірі – Smart-диагностика. Бұл жүйе теміржолдағы ақаулар мен тәуекелді алдын ала анықтап, дер кезінде қажетті шаралар қабылдауға септік етеді. Диагностикалық кешендер қозғалыс кезінде теміржолды автоматты түрде сканерден өткізеді, жиналған деректер спутниктік байланыс арқылы бірыңғай жүйеге түсіп, автоматты түрде талданады. Ақауларды алдын ала анықтау – қауіпсіздікті арттырып, жылдамдық шектеулерін азайтуға және 2029 жылға дейін 11 мың шақырым жолды жаңарту аясындағы жөндеу жұмыстарын тиімді жоспарлауға мүмкіндік береді.
– Бүгінде вагондардың техникалық жағдайы негізінен мамандардың қолымен тексеріледі. Енді бұл жұмысты автоматты жүйеге көшірудеміз. Осы мақсатта Wabtec компаниясымен бірлесіп, KinetiX интеллектуалды диагностика жүйесі енгізілуде. Астанада жұмыс істеп тұрған осы жүйенің нәтижесі бойынша 8 айда 1 млн-нан астам вагон диагностикадан өткізілді, 17 мыңнан астам ақау анықталды. Алынған нәтижелерді ескере отырып, технология 2027 жылдың 1 жартыжылдығының соңына қарай тағы 6 теміржол торабына енгізіледі. Соның нәтижесінде пойыздарды техникалық тексеру уақыты 30 пайызға қысқарады, қол еңбегі 70 пайызға азаяды, ал вагондардың тоқтаусыз жүру қашықтығы 600 шақырымнан 1500 шақырымға дейін артады, – деді басқарма басшысы.
Жолаушыларға көрсетілетін қызмет сапасы мен жайлылықты арттыру үшін пойыздарда интернет енгізу жұмысы аяқталды. Бүгінде 51 бағыттағы 108 пойыздың 1500-ден астам вагоны Starlink спутниктік интернетіне қосылған. Бұл қызметті жыл сайын 11 млн-нан астам жолаушы пайдаланады. Қазіргі уақытта Транстелеком компаниясымен бірлесіп жолаушыларға интернет қызметін ұсыну шарттары пысықталуда.