Өткел кезекшісі
Өткелдер мәселесі – бүгінгі таңда «күйіп» тұрған өткір мәселе. Теміржол мен автожол қиысатын нүктеде, өкінішке орай қауіпсіздікті сақтамаудың кесірінен жыл сайын қаншама апат орын алуда. Себеп – адам факторы. Яғни, апаттың дені адамдардың жауапсыздығы салдарынан болатыны жасырын емес.
Ал осы өткелдерде, ары-бері өткен құрамдарды қарсы алып, шығарып салып, өтпедегі қозғалысты реттеп тұратын кезекшілердің жұмысының салмағы қаншалықты ауыр екенін көпшілігіміз түсіне бермейміз. Тәулік бойы «елдің шетінде, желдің өтінде» тұрып, қызмет ететін өткел кезекшісінің міндеті – қос көлік жолы тоғысқан қиылыста қозғалыс қауіпсіздігінің сақтауын қамтамасыз ету.
Шымкент секілді үлкен қаланың іргесіндегі Бадам сынды ел тығыз орналасқан көлемді елді мекендегі өткел кезекшісі Гүлмира Махаева жұмыстың тіпті де оңай емесін айтады. Өткелден пойыз өтетін сәтте жеңіл көліктер тығыны толып қалады екен. Көлік жүргізушілері де әр түрлі, кейбірі шлагбаумға да қарамайды, кезекшінің «тоқта!» дегеніне де құлақ аспайтын көрінеді.
– Пойыз кеткен соң шлагбаумның көтерілгенін күтпей, бағдаршамға қарамай өте шығатындар жүйкеге тиіп әбден шаршатты. Заңды бұзған көліктің нөмірін жазып алып журналға тіркеп, диспетчерге хабарлаймын, басқа не келеді қолымыздан.
Бір пойыз өткен соң арасы ұзаса жақсы ғой, шлагбаум жабылар-жабылмас екінші дабыл естіледі. Жолды тағы жауып, жүргізушілермен жағаласуға тура келеді. Солардың өмірі өздерінен гөрі маған керектей, шыдамай сигнал беріп, айғайлап ұрысып, кейбірі көзді ала бере шлагбаумның көтерілгенін күтпестен өте шығатындармен алысып қатты шаршаймын, – деген өткел кезекшісінің айтуынша,
жұмыстың қиыны түнде басталатын көрінеді. Өйткені, тойдан шыққан, ішіп алғандар «жағасы жайлауда» ережені жиі бұзады екен. Адам мен көліктің «тәртібін» қадағалау аздай, күндіз жол арасындағы көкке жайылған ірі қара мен ұсақ жандықты да айдап отыру керек. Қысқасы, жан-жақты қарбалас. Оның үстіне әр бес минут, ұзағанда жарты сағат сайын естілетін дабыл даусының өзі жүйкеге әсер етпей қоймайтыны тағы рас.
Бадамда жүк көбейіп, қозғалыс жылдан жылға артып келеді. Маневр тепловозы таңертеңнен кешке дейін әрі-бері жүріп пойыздарды құрастырумен болады. Қиыны сол, маневр болған соң, оған өтпе мен жолдың айырмасы жоқ, тура ортада тоқтап біраз аялдаған соң қайта кері шегініп, ары-бері қозғалыста болады. Осындай сәттің бәрінде кезекші көлік ағынын қатты бақылайды. Кешкі алтыдан кейін Астана – Сарыағаш, Маңғышлақ – Алматы, Шымкент – Сарыағаш, Түркістан – Шымкент жолаушылар пойызы Бадамға тоқтайтын болғандықтан, әр пойыздың келіп-кеткеніне дейінгі 20 минут, тіпті жарты сағаттай өтпе жабық тұрады.
– Жолдасым Досыбай Өмірбаев екеуміз жол дистанциясында бірге жұмыс істеп жүріп таныстық. Басында екеуміз де жолшы болдық, ол кейін бригадир, шебер міндетін атқарды. 13 жыл отасқан соң, 43 жасында бақилық болды. Бүгінде жасым 56-да. Өтпеге келгенім бар, осы жылдардағы еңбек өтіліме 28 жыл толыпты. Қазір қызды ұзатып, келін түсіріп, қол ұзарды.Енді кіші ұлым мен қызымды аяқтандырып, уақытылы зейнетке шығуды армандаймын, – дейді Гүлмира Шәминқызы.
Динара БАЛҚЫБЕКОВА, Шымкент
Жүк тасымалы
09.10.2026
Теміржол көлігімен экспорттық тасымалдар көлемі 7,1%-ға артты
Жаңалықтар
09.10.2026
Атырау филиалы «ҚТЖ» жүйесіндегі үздік әскерилендірілген теміржол күзеті деп танылды
Жүк тасымалы
09.10.2026
Орта дәлізде жүк ағыны артты: сегіз айда 44,2 мың контейнер тасымалданды
Жүк тасымалы
09.10.2026
Жыл басынан бері ҚТЖ желісімен 77 млн тоннадан астам көмір тасымалданды
Жүк тасымалы
09.10.2026
«ҚТЖ – Жүк тасымалы» 40 жылдан астам еңбек еткен 12 теміржолшыны марапаттады
Цифрландыру
09.10.2026
ҚТЖ теміржол саласын цифрландыру арқылы тасымал тиімділігін арттырмақ
Жаңалықтар
09.10.2026
Кәсіподақтың араласуымен теміржолшылардың әлеуметтік мәселелері шешілуде
Инфрақұрылым
09.10.2026
Атырау теміржолында 29,7 шақырым жол күрделі жөндеуден өтті
Аймақтар
09.10.2026
Теміржол қауіпсіздігін арттырған рационализаторлық жобалар
Аймақтар
09.10.2026
Семей теміржолында ауыз су мәселесі толық шешілді
Жаңалықтар
09.10.2026
ALT университетінің студенттері ҚТЖ нысандарында геодезиялық тәжірибеден өтті
Жаңалықтар
09.10.2026
Арменияда теміржолшылар кәсіподақтарының халықаралық кеңесі өтті
Жаңалықтар / Мұрағат
09.10.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №80 09 қазан 2026 жыл
Әлемде
08.10.2026
Alstom Вьетнамда метро пойыздарын шығара бастайды
Аймақтар
08.10.2026
Үздік станция кезекшісі зейнетке шықты
Спорт
08.10.2026
Желаяқ теміржолшының жаңа жеңісі
Жаңалықтар
08.10.2026
ҚТЖ темір жол маңында мал жайғаны үшін айыппұлдарды қатаңдатуға бастамашылық етеді
Жаңалықтар
08.10.2026
Қараусыз мал пойыздардың шұғыл тежелуіне себеп болып жатыр
Станция тынысы
07.10.2026
Ғасырдан асқан Шиелі вокзалы: кеше және бүгін
Әлемде
07.10.2026
Түркияда сағатына 250 км жүретін жаңа пойыздардың өндірісі басталды