Машинистен профессорға дейін: Ибрай Бисалиевтің еңбек белестері

ҚТЖ келбеті
11.12.2025, 10:28
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Жүз жылдық тарихы бар теміржолшы мамандығы ғасыр бойына ұрпақтан ұрпаққа ұласып келе жатқан кәсіп. Кейінгі буын теміржолшылар да тәуелсіз елдің тарихын жасаушылар. Оның ішінде ардагер мамандар да аз емес. Солардың бірі – Бисалиев Ибрай Жолдасұлы.

Ол 1950 жылы 9 желтоқсанда Гурьев қаласында дүниеге келді. Балалық шағы да осында өтті. Бала кезінен көрген-түйгендері, алғашқы арманы да оны теміржолға қарай бағыттады. Ақыры, мектеп қабырғасынан кейін Ташкенттегі темір жол көлігі инженерлері институтына оқуға тапсырды. Бұл 1969 жыл болатын. Арада жастық шақтың ең тамаша кезі – студенттік 5 жыл да өте шықты. Ол институтты «Тепловоздар және тепловоз шаруашылығы» мамандығы бойынша бітіріп, жол инженері-механик біліктілігін алып шықты.  

Жоғары білімді маман 1974 жылы ол кезде жұмысы қайнап тұрған Мақат локомотив депосына шебер болып орналасты. Көп ұзамай әскерге кетіп, бір жылдан соң отан алдындағы борышын өтеп, станцияға қайтып оралды. Мақат станциясынан сол кездері жүздеген пойыз өтетін. Олардың бәрін қабылдап-жөнелтудің өзі үлкен күш, ал жөндейтіні, құрастыратыны, орындарын алмастыратыны, т.б. тағы бар. Бұл жерде локомотившілерге салмақ түседі. Осы жұмыстарды үйлестіріп отыру үшін де шеберлік керек. Ибрай Жолдасұлы үнемі бұл істердің алдыңғы легінде жүретін. Өз жұмысын ұтымды ұйымдастыра білді.  

1979 жылы оған локомотив шаруашылығы бойынша ревизор қызметі ұсынылып, оны да абыроймен атқарды. Осыдан кейін өрлеу жылдары басталды. Гурьев локомотив пайдаланым депосының директоры, Гурьев жол бөлімшесі локомотив бөлімінің бастығы, Батыс Қазақстан теміржолы бойынша локомотив шаруашылығы қызметі басшысының бірінші орынбасары болып, ол Батыс аймақ темір жолының дамуына сүбелі үлес қосты. 1983-1991 жылдары Гурьев локомотив депосын басқарған кезде негізгі локомотив жөндеу  цехтары ТО-3,ТР-1 және қосымша шеберханалар, дөңгелек жөндеу станогі, депоның қолдауымен 5-қабатты 90 пәтерлік 3 үй, балабақша, теміржол дүкені, қалалық жылу М-2, М-3 закольцовка іске қосылды. 1991 жылы СМП-163 аумағында 10 үй салынып, жұмысшыларға берілді. Ганюшкин бекетінде локомотив бригадасына арналған демалыс үйі, екі қабатты 16 пәтерлік және 2 пәтерлік 36 үй салынды.

Одан кейінгі қызметі Астанада жалғасты: «ҚТЖ» РМК локомотив шаруашылығы Департаменті бастығының орынбасары, кейін бастығы, «Локомотив» ЕМК жөндеу бөлімінің бастығы, техникалық нормалау басқармасының бастығы сынды жоғары лауазымдарды атқара жүріп, ел теміржолының еңсесін көтергендердің алдыңғы қатарынан табылды. Он жылдай уақыт «Локомотив» АҚ президентінің Батыс аймақ бойынша өкілі болып еңбек етті. Бүгінде Ибекең Ақтөбедегі Баишев атындағы университетте «Инженерия және көліктік қызметтер» кафедрасында аға оқытушы ретінде еңбек етіп келеді. Техника ғылымдарының кандидаты, профессор. 20-дан астам ғылыми-зерттеу жұмыстары мерзімді баспасөзде жарияланған. 2013 жылы «Локомотив бригадалары үшін», 2015 жылы «Тепловозы» оқу құралдарын және қазақ тілінде «Қозғалысты және локомотив паркінің жұмысын басқару», «Тасымалды ұйымдастыру және қозғалысты басқару» сынды оқулықтар шығарған. Локомотивті модернизация жасау бойынша 1994 жылы Германияда, Франция, Түркияда, 1996 жылы Америка (Эри қаласы, Пенсильвания штаты), 2001 жылы Румынияда болған. Университетте еңбек еткен жылдары ішінде «Тасымалды ұйымдастыру, көлік қозғалысы және пайдалану» мамандағы бойынша жүздеген студент жастарды біліммен сусындатты. Ибрай Жолдасұлы 2000 жылы «Құрметті теміржолшы» атағының иегері атанды, 2001 жылы Ақсу-Дегелең теміржолын игеруге атсалысқаны үшін «Ақсу-Дегелең» белгісін кеудесіне тақса, «Адал еңбегі үшін», «Еңбек ардагері» марапаттарының да иегері. Аттай зымырап өтіп жатқан өмір ғой. Ибрай аға да, міне, жетпіс беске келіп қалыпты, жаңа белеске шығуда. Осы орайда Атырау локомотив пайдалану депосының ұжымы, барлық атыраулық әріптестері мерейгерді жаңа белесімен құттықтап, берекелі де мерекелі ғұмыр тілейді.  

 

Қауіпсіздік
21.01.2026
Көлік полициясы теміржолда қауіпсіздік ережелерін сақтауға шақырды
Жаңалықтар
21.01.2026
Жаңа теміржол желілерінің құрылысы осы жылы аяқталады – Нұрлан Сауранбаев
Әлемде
21.01.2026
Түркия 2026 жылы теміржол жобаларына 6 миллиард доллардан астам инвестиция салмақ
Әлемде
21.01.2026
Испанияда үш күнде екі мәрте теміржол апаты болды
Жүк тасымалы
21.01.2026
Жылыту маусымы басталғалы ҚТЖ желісімен 54,3 млн тоннадан астам көмір тасымалданды
Жүк тасымалы
20.01.2026
2025 жылы Өзбекстанға астық тасымалы 32% өсті
Жаңалықтар
20.01.2026
Ақмола өңірінде түйіспесіз жолдың жай-күйін бақылау жүйесі енгізілді
Жаңалықтар / Апта саны
20.01.2026
ҚТЖ-ның әйелдерге арналған вагондарын 822 мыңға жуық жолаушы пайдаланған
ҚТЖ келбеті
20.01.2026
Түбек теміржолын түлеткен тұлға
Станция тынысы
20.01.2026
Сексеуіл теміржолшыларының жемісті жылы
Инфрақұрылым
20.01.2026
Тараз қаласында темір жол үстінен өтетін көпір құрылысы жүріп жатыр
Инфрақұрылым
20.01.2026
Астана-1 вокзалының жаңа бөлігінің реконструкциясын қазан айының соңына дейін аяқтау жоспарлануда
Аймақтар
20.01.2026
Марапатқа лайық машинистер
Қауіпсіздік
20.01.2026
Жолдағы жауапкершілік: Әр азамат нені білуі тиіс?
Жаңалықтар / Мұрағат
20.01.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №4 20 қаңтар 2026 жыл
Әлемде
19.01.2026
Talgo компаниясы Өзбекстанның жүрдек пойыздарына техникалық қызмет көрсетеді
Қауіпсіздік
19.01.2026
Темір жолдағы тәртіп пен тәуекел: Атырау өңірінде қозғалыс қауіпсіздігі қалай қамтамасыз етілуде
ҚТЖ келбеті
19.01.2026
Теміржолшы Тамара зейнетке шықты
Спорт
19.01.2026
Ақтөбе станциясында теміржолшылар арасында футболдан турнир өтті
Әлемде
19.01.2026
Испанияның оңтүстігінде екі жүрдек пойыз соқтығысып, 10 адам қаза тапты