Маңғыстау теміржолына жауын-шашын қауіп төндіруі мүмкін

Инфрақұрылым
19.04.2022, 11:04
Шахида Жұман

Маңғыстау облысы бойынша меншікті тілшісі

Маңғыстау теміржолында су тасқынынан қауіп жоқ деуге болады. Түбектің географиялық орны мен климаттық ерекшелігіне қарай өңірде қалың қар түсіп, қатты қыс болмайды. Ал теңіз суы жыл сайын тартылып барады...

Әйтсе де, теміржолды су шаю ықтималдығы бәрібір бар екен. Маңғыстау жол дистанциясының бастығы Бекберген Құрбановтың айтуынша, бұл қауіп көктемгі толассыз жауған жаңбырдан туындауы мүмкін. Маңғыстаудың жер бедері ойлы-қырлы. Сол қырқа-қыраттардың үстіне жауған нөсер жаңбыр жиналып, ойға қарай құлдилағанда алдынан не шықса да жайпап кететін күші болады екен. Оған тіпті анау-мынау бөгет, көпір-құбырлар да дес бермейтін көрінеді. Қырық жылға жуық тәжірибесі бар теміржолшы бірнеше рет мұндай жағдайдың куәсі болыпты.

– Өзім көзбен көрген бірінші су шаю оқиғасы 1988 жылы болды. 245-шақырымда үлкен көпірді ағып келген жауын суы жұлып кетті. Абырой болғанда, жолдан өтіп бара жатқан біреу көріп қалып, теміржолшыларға ескертеді. Дереу пойыздар тоқтатылып, топан судың зардабын жою жұмыстары басталды. Одан кейін 1991 жылы да ауқымды су басудан алты күн пойыз тоқтап қалды. Үш көпір мен 1,5 шақырым жолды су бұзып кеткендіктен Шетпе станциясы мен №15 бекет арасында бір апта пойыз жүрмей қалды. Қалпына келтіруге Маңғыстау теміржолындағы бүкіл техника жұмылдырылып, Құлсары, Бейнеу, Маңғыстаудан теміржолшылар келіп, мұнайшылар көмектесіп, әкімдіктің де күші тартылды.

Осы жағдай 1997 жылы тағы да қайталанып, №10 бекеттің арғы жағындағы көпірді су ағызып кетті. 2008 жылы да толассыз жауған жаңбыр суының салдары үлкен апатқа дейін жеткізді. №14-15 бекет арасындағы 332-шақырымда көпірдің астын су шайып кетіп, үстінен пойыз өткен кездежол опырылып түсіп, алты вагон құлады. 2012-2016 жылдары да сол төңіректегі екі құбырды су шайып кетті. 2016 жылғы жағдайда жолаушылар пойызы тұрып қалып, оны кейін қарай әкетуге мәжбүр болдық. Жақында тағы жолға су келді. Бірақ шаймады, жанасып ағып өтіп кетті, – деп әңгімеледі Бекберген аға.

Айтуынша, Маңғыстау жол дистанциясында ойлы-қырлы Сай-Өтес пен Шетпе, Шетпе мен Маңғыстаудың арасы су шаюға бейім келеді екен. Ал Маңғыстау мен Өзеннің, Өзен мен Болашақтың арасы тегістік болғасын аса қауіп жоқ. Шетпеде биік қыр көп, онда жауған жауын Қарақия ойпатына дейін ойға қарай ағып келеді. Сол жерлерде теміржолды шайып кету мүмкіндігі жоғары.

Оның алдын алуға бола ма, қандай қарекеттер жасалып жатыр деген сауалымызға:

– Бәрі табиғат құбылысына байланысты. Көпір-құбырлар салынған, талайы кеңейтілген. Жоғарыда аталған су тасқынынан болған апаттардан соң да көп жұмыстар қолға алынды. Бірақ бәрібір табиғатқа сенім жоқ. Бірнеше сағат таудың төбесіне жаңбыр жауса, су тасқын болып ағып, қауіп төндіреді, – деп жауап берді.

Бүгінде дистанцияда тасқын суға қарсы жасақталған пойыз бар, қойтастар, құм, шпалдар мен рельстік пакеттер толтырылған 11 вагон дайын тұр.

– Жалпы, Маңғыстау жол дистанциясы №9 бекеттен Маңғыстау, Маңғыстау-Өзен, Өзен-Болашақ аралығын қамтиды. Бас жолы – 552 шақырым. Осы жол аралығында 319 құбыр мен көпір бар. Түбекте теміржолды қар суы еш уақытта да шаймаған, шаймаса да керек. Қар көп түспейді. Жауған қардың ерігенін құбырлар емін-еркін өткізе алады. Біздегі қиындық – мамыр, маусым, шілде айларындағы таудың басына түсетін нөсер жаңбырға байланысты ағын су. Сол жауын-шашынның шамадан тыс көп болуынан су төменге қарай күшті қарқынмен аққанда бетондардың өзін де ағызып кететін қуаты бар. Су құбырларға сыймай қалып, шайып кететін кездер болады. Сол үшін машинистерден, жол шеберлерінен үнемі сұрап, ескертіп, қадағалап отырамыз. Барынша қырағылықты сақтаймыз. Қайбір жылғы үлкен су шаюдан кейін көпірлерді, құбырларды түгел қайта тексеруден өткізіп, кеңейту, үлкейту, бір құбырдың орнына бірнешесін салу сияқты жұмыстарды жүргіздік. Екі жылда бір рет көпір тексерушілер келіп қарап тұрады. Олардың да қорытындысы ескеріледі. Алдағы уақытта, мысалы, 10-20 метрлік 348, 299, 329-шақырымдардың көпірін үлкейту қажет. Қазір көпірлеріміздің ең үлкені – №14-15 бекеттер арасында ұзындығы 105-106 метр. Судың бассейніне қарай үлкен, орташа, кіші көпірлерді қоямыз. Құбырлар да сондай. Дөңгелек, шаршы пішінде біреу немесе бірнешеуі салынады. Біздегі құбырдың ең үлкен биіктігі 3 метрге, ені 6 метрге дейін жетеді, – деп түсіндірді жолшылар жетекшісі.

Әлеумет
27.05.2022
Қызылордада оқушыларға қауіпсіздік ережелері түсіндірілді
Спорт
27.05.2022
Шалқар станциясында шағын футболдан жарыс ұйымдастырылды
Әлеумет
27.05.2022
Қызылордалықтар еңбек ардагерін 80 жылдығымен құттықтады
Жаңалықтар
27.05.2022
Шалқарда жұқпалы індеттерге қарсы оқу-жаттығу өтті
Аймақтар
27.05.2022
Семейде жаз шыға балалар қауіпсіздігі алаңдатады
Жаңалықтар
27.05.2022
Атырау вокзалына лифт орнатылады
Аймақтар
27.05.2022
Шар станциясында күрмеуі қиын мәселелер ұжымдық жиында талқыланады
Жүк тасымалы
27.05.2022
Құрық порты паром кешенінде 4 айда жарты миллионға жуық жүк өңделген
Мұрағат
27.05.2022
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №39 27 мамыр 2022 жыл
Жаңалықтар
25.05.2022
Жыл басынан бері жол бойында 25 қайғылы жағдай болды
Спорт
24.05.2022
Қызылордада шағын футболдан жарыс ұйымдастырылды
Спорт
24.05.2022
Маңғыстауда «Мерейтойлық старт» эстафетасы өтті
Аймақтар
24.05.2022
Семей ЖТ бөлімшесінде заңдылықты сақтау мәселесі талқыланды
Жаңалықтар
24.05.2022
«Батыс» филиалында көктемгі комиссиялық тексеру қорытындыланды
Әлеумет
24.05.2022
Ақтөбеде оқушыларға қауіпсіздік ережелері түсіндірілді
Инфрақұрылым
24.05.2022
Жаңа технологиялар Атыраудағы жұмыс тиімділігін артырды
Аймақтар
24.05.2022
Семейде Мәжіліс депутаты референдум бойынша үгіт-насихат жүргізді
Аймақтар
24.05.2022
Маңғыстаудағы тепловоздардың дені жазғы тасымалға дайын
Жолаушылар тасымалы
24.05.2022
Ресейге пойыздар қайтадан қатынай бастады
Жаңалықтар
24.05.2022
ҚТЖ дарынды жастарды баулуға ынталы