Маңғыстау теміржолына жауын-шашын қауіп төндіруі мүмкін

Инфрақұрылым
19.04.2022, 11:04
Шахида Жұман

Маңғыстау облысы бойынша меншікті тілші

Маңғыстау теміржолында су тасқынынан қауіп жоқ деуге болады. Түбектің географиялық орны мен климаттық ерекшелігіне қарай өңірде қалың қар түсіп, қатты қыс болмайды. Ал теңіз суы жыл сайын тартылып барады...

Әйтсе де, теміржолды су шаю ықтималдығы бәрібір бар екен. Маңғыстау жол дистанциясының бастығы Бекберген Құрбановтың айтуынша, бұл қауіп көктемгі толассыз жауған жаңбырдан туындауы мүмкін. Маңғыстаудың жер бедері ойлы-қырлы. Сол қырқа-қыраттардың үстіне жауған нөсер жаңбыр жиналып, ойға қарай құлдилағанда алдынан не шықса да жайпап кететін күші болады екен. Оған тіпті анау-мынау бөгет, көпір-құбырлар да дес бермейтін көрінеді. Қырық жылға жуық тәжірибесі бар теміржолшы бірнеше рет мұндай жағдайдың куәсі болыпты.

– Өзім көзбен көрген бірінші су шаю оқиғасы 1988 жылы болды. 245-шақырымда үлкен көпірді ағып келген жауын суы жұлып кетті. Абырой болғанда, жолдан өтіп бара жатқан біреу көріп қалып, теміржолшыларға ескертеді. Дереу пойыздар тоқтатылып, топан судың зардабын жою жұмыстары басталды. Одан кейін 1991 жылы да ауқымды су басудан алты күн пойыз тоқтап қалды. Үш көпір мен 1,5 шақырым жолды су бұзып кеткендіктен Шетпе станциясы мен №15 бекет арасында бір апта пойыз жүрмей қалды. Қалпына келтіруге Маңғыстау теміржолындағы бүкіл техника жұмылдырылып, Құлсары, Бейнеу, Маңғыстаудан теміржолшылар келіп, мұнайшылар көмектесіп, әкімдіктің де күші тартылды.

Осы жағдай 1997 жылы тағы да қайталанып, №10 бекеттің арғы жағындағы көпірді су ағызып кетті. 2008 жылы да толассыз жауған жаңбыр суының салдары үлкен апатқа дейін жеткізді. №14-15 бекет арасындағы 332-шақырымда көпірдің астын су шайып кетіп, үстінен пойыз өткен кездежол опырылып түсіп, алты вагон құлады. 2012-2016 жылдары да сол төңіректегі екі құбырды су шайып кетті. 2016 жылғы жағдайда жолаушылар пойызы тұрып қалып, оны кейін қарай әкетуге мәжбүр болдық. Жақында тағы жолға су келді. Бірақ шаймады, жанасып ағып өтіп кетті, – деп әңгімеледі Бекберген аға.

Айтуынша, Маңғыстау жол дистанциясында ойлы-қырлы Сай-Өтес пен Шетпе, Шетпе мен Маңғыстаудың арасы су шаюға бейім келеді екен. Ал Маңғыстау мен Өзеннің, Өзен мен Болашақтың арасы тегістік болғасын аса қауіп жоқ. Шетпеде биік қыр көп, онда жауған жауын Қарақия ойпатына дейін ойға қарай ағып келеді. Сол жерлерде теміржолды шайып кету мүмкіндігі жоғары.

Оның алдын алуға бола ма, қандай қарекеттер жасалып жатыр деген сауалымызға:

– Бәрі табиғат құбылысына байланысты. Көпір-құбырлар салынған, талайы кеңейтілген. Жоғарыда аталған су тасқынынан болған апаттардан соң да көп жұмыстар қолға алынды. Бірақ бәрібір табиғатқа сенім жоқ. Бірнеше сағат таудың төбесіне жаңбыр жауса, су тасқын болып ағып, қауіп төндіреді, – деп жауап берді.

Бүгінде дистанцияда тасқын суға қарсы жасақталған пойыз бар, қойтастар, құм, шпалдар мен рельстік пакеттер толтырылған 11 вагон дайын тұр.

– Жалпы, Маңғыстау жол дистанциясы №9 бекеттен Маңғыстау, Маңғыстау-Өзен, Өзен-Болашақ аралығын қамтиды. Бас жолы – 552 шақырым. Осы жол аралығында 319 құбыр мен көпір бар. Түбекте теміржолды қар суы еш уақытта да шаймаған, шаймаса да керек. Қар көп түспейді. Жауған қардың ерігенін құбырлар емін-еркін өткізе алады. Біздегі қиындық – мамыр, маусым, шілде айларындағы таудың басына түсетін нөсер жаңбырға байланысты ағын су. Сол жауын-шашынның шамадан тыс көп болуынан су төменге қарай күшті қарқынмен аққанда бетондардың өзін де ағызып кететін қуаты бар. Су құбырларға сыймай қалып, шайып кететін кездер болады. Сол үшін машинистерден, жол шеберлерінен үнемі сұрап, ескертіп, қадағалап отырамыз. Барынша қырағылықты сақтаймыз. Қайбір жылғы үлкен су шаюдан кейін көпірлерді, құбырларды түгел қайта тексеруден өткізіп, кеңейту, үлкейту, бір құбырдың орнына бірнешесін салу сияқты жұмыстарды жүргіздік. Екі жылда бір рет көпір тексерушілер келіп қарап тұрады. Олардың да қорытындысы ескеріледі. Алдағы уақытта, мысалы, 10-20 метрлік 348, 299, 329-шақырымдардың көпірін үлкейту қажет. Қазір көпірлеріміздің ең үлкені – №14-15 бекеттер арасында ұзындығы 105-106 метр. Судың бассейніне қарай үлкен, орташа, кіші көпірлерді қоямыз. Құбырлар да сондай. Дөңгелек, шаршы пішінде біреу немесе бірнешеуі салынады. Біздегі құбырдың ең үлкен биіктігі 3 метрге, ені 6 метрге дейін жетеді, – деп түсіндірді жолшылар жетекшісі.

Жаңалықтар / Мұрағат
21.05.2024
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №43 21 мамыр 2024 жыл
Жаңалықтар
20.05.2024
14 бағыт бойынша билеттерді «Саяхатшы» дисконттық картасы арқылы жеңілдікпен сатып алуға болады
Жаңалықтар
20.05.2024
Биыл 140 жаңа вагон жолаушыларға пайдалануға берілмек - Көлік министрлігі
Аймақтар
20.05.2024
Теміржол саласындағы терминдер мемлекеттік тілде «сөйлей» бастады
Спорт
20.05.2024
Иорданияда үстел теннисінен өткен жарыста маңғыстаулық теміржолшы топ жарды
Жаңалықтар
20.05.2024
Қазақстаннан Қытайға темір жол арқылы жүк экспорты 21 ға өсті%
Аймақтар
20.05.2024
Семей орманында оқу-жаттығу өтті
Жаңалықтар
20.05.2024
Атырау станциясына жаңа басшы тағайындалды
Аймақтар
20.05.2024
Белгі беру-байланыс құрылғыларына күнделікті күтім жасалады
Жүк тасымалы
17.05.2024
Транскаспий дәлізі арқылы теңіз порттарында жүктерді ауыстырып тиеу көлемі артты
Спорт
17.05.2024
Маңғыстау темір жолының 60 жылдығына орай шағын футболдан жарыс өтті
Қауіпсіздік
17.05.2024
Тілсіз жаудан сақтануда тәжірибе маңызды
Жүк тасымалы / Инфографика
17.05.2024
Биыл 4 айда теміржол көлігімен 81 млн тоннадан астам жүк тасымалданды
Қауіпсіздік
17.05.2024
Жолаушылар эвакуацияланды
Жаңалықтар
17.05.2024
Мектеп түлектері ҚТЖ мүмкіндіктерімен танысты
Қауіпсіздік
17.05.2024
Жол картасы: қауіпсіздік деңгейі артуда
Жаңалықтар / Мұрағат
17.05.2024
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №42 17 мамыр 2024 жыл
Жаңалықтар
16.05.2024
Қазақстан мен Латвия Транскаспий дәлізін дамыту туралы меморандумға қол қойды
Жолаушылар тасымалы
16.05.2024
ҚТЖ жазда 4,2 млн-нан астам жолаушыны тасымалдамақ
Жаңалықтар
16.05.2024
Қазақстанның iшкi су жолдарында жүк кемелері жүре бастады