IT технологиясының көшбасшысы

Цифрландыру
08.04.2025, 08:34
Суретті түсірген Александр Жабчук
Сұлугүл Бакесова

«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі

«ҚТЖ» ҰК» АҚ Бас есептеу орталығы – теміржол көлігінің тиімді жұмысын қамтамасыз ету үшін қажетті ақпараттық технологиялар мен автоматтандыру жүйелерін қолдаумен және дамытумен айналысатын компанияның негізгі құрылымдық бөлімшесі. Бас есептеу орталығына жүктелген негізгі міндет – деректерді сақтау және орталықтандырылған өңдеу. Бұл өз кезегінде компанияның әртүрлі бөлімшелерінің жұмысын оңтайландыруға, барлық ақпараттық жүйелердің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

(ГВЦ/БЕО) теміржол желісін басқару процестерін автоматтандыруға байланысты бірқатар маңызды міндеттерді шешу үшін құрылған. Бұл тасымалдауды, пойыздардың қозғалысын, жылжымалы құрамды жөндеу мен пайдалануды бақылауды және басқаруды қамтамасыз ететін IT жүйелерін әзірлеуді, енгізуді және қызмет көрсетуді қамтиды. Осы орталықтың жұмысы арқылы компанияның әртүрлі департаменттері арасындағы үйлестіру үдерісі айтарлықтай жақсарып, бұл шешім қабылдау процестерін жеделдетуге және жоспарлау дәлдігін арттыруға мүмкіндік беріп отырғанын атап өту керек. Әрине, Бас есептеу орталығының маңызды бағыттарының бірі – пойыздардың қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Орталық теміржол инфрақұрылымының жай-күйін және жылжымалы құрамды бақылауға, сондай-ақ логистикалық процестерді оңтайландыруға көмектесетін мониторинг жүйелерін белсенді дамытып, қолдау көрсетіп келеді. Мәселен, БЕО әзірлейтін және қолдайтын жүйелер вагондар мен локомотивтердің түзіктігін автоматты түрде бақылауға, төтенше жағдайлардың алдын алуға және пойыздардың қауіпсіз жұмыс істеуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.  

Бас есептеу орталығы компанияның қаржы ағынын басқаруда да маңызды рөл атқарады. Орталық әзірлеген және қызмет көрсететін жүйелер төлемдермен, бухгалтерлік операциялармен, сондай-ақ контрагенттермен және клиенттермен есеп айырысумен байланысты деректердің үлкен көлемін өңдейді. Бұл компания қаржысына қатысты жоғары ашықтық пен бақылауды қамтамасыз етеді. Бұдан басқа, орталық цифрландыру және автоматтандыру саласында жаңа технологияларды әзірлеуге және енгізуге жауапты, бұл компанияға әлемдік трендтерге ілесуге және өз жұмысында озық шешімдерді пайдалануға көмектеседі. Орталық тарапынан бұлтты технологияларды, үлкен деректерді және заманауи теміржол жүйесінің ажырамас бөлігіне айналатын жасанды интеллекті дамытуға да баса назар аударылуда. Осылайша, ҚТЖ-ның Бас есептеу орталығы ІТ-жүйелердің тұрақты жұмысын қамтамасыз ететін және теміржол тасымалын басқару процестерін жаңғыртуға ықпал ететін компания инфрақұрылымындағы маңызды буын болып табылады. Оның тиімді жұмысынсыз Қазақстан темір жолы сияқты күрделі және көпмәселелі көлік кешенін заманауи басқаруды елестету мүмкін емес.  

Бас есептеу орталығының құрылғанына биыл – 50 жыл. Алматы және Тың темір жолдарында осы бір қызметі күрделі тың саланың құрылып-қалыптасуына өлшеусіз еңбек сіңірген Михаил Каженұлы Шалабаев, Серікпай Бешенұлы Күмпейісов, Дулат Ғабдулұлы Утешов, Сәбит Нұркебайұлы Макашев сынды білімді басшылар болғанын айта кеткен жөн. Олар орталық қызметкерлері үшін Ресей мен Балтық жағалауы елдерінде біліктілікті арттыру курстарын ұйымдастырып, мамандар шоғырландыруда көп жұмыс атқарды. Ал Виктор Кунашук жетекшілік еткен жылдары БЕО ауқымы кеңейіп, қызметкерлер саны 200-ге дейін жеткен. Сол кездері Экспресс жүйесі енгізіліпті.  

– 2009 жылы Қонаев көшесіндегі қазіргі ҚТЖ ғимараты берілгеннен кейін, ГВЦ-БЕО филиалының ПЭВМ бөлімі мен Солтүстік РИВЦ филиалының ЛОИС бөлімінің қызметкерлерін біріктіру арқылы БЕО филиалы ішінен РОПК бөлімі құрылды. Осы ғимарат берілгеннен бастап толықтай оргтехника және дербес компьютерлердің тұрақты және үздіксіз бірқалыпты жұмыс жасауын қамтамасыз еттік. Бұл кезде 3000-ға жуық тұтынушы болды. Бөлім құрылғанда 15 қызметкер болды, оның төртеуі кезекте жұмыс жасады. Олар демалыс күндері және 24 сағат үздіксіз жұмыс жасайтын КТЖ-ның диспетчерлеріне, ал қалғандары күндізгі тұтынушыларға қызмет көрсетті. Уақыт өте келе бөлімнің қызмет ауқымы кеңейе бастады. Төрт байланыс орталығы қосылды. Олардың міндеттері: тұтынушыларға жедел, тұрақты кеңес беру және белгілі ережелерге байланысты есеп берудің қажетті функцияларын қосу; атап айтқанда, корпоративтік почта, интернет желісі, параграф, юрист, қашықтықта жұмыс жасау VPNRemote, ҚР бойынша Office 365 және kip сайтындағы бөлімдердің анықтамаларын қосу және т.б. Оған қоса, компанияның еншілес ұйымдарымен жұмыс істеп, көптеген тұтынушылардан өтінім қабылдап, тіркеу, – дейді орталық қызметкері Бақыт Ердібаев.  

ҚТЖ еліміздегі жұмыс беруші ірі компания болғандықтан күн сайын онлайн және офлайн жиналыстар толастаған емес. Осынау жиындар өтетін залдарда телевизорларға микрофондарды, камераларды, ноутбуктарды жалғап, слайдтар көрсету және Zoom бағдарламасы арқылы жиналыстарды өткізу, т.т. жұмыстарды осы Орталық мамандары қамтамасыз етеді. Соңғы уақытта Орталық функциясына инновациялық кабинет те қосылған. Ол жерде кең ауқымды маңызды кездесулер өтіп тұрады.  

Иә, «Елу жылда – ел жаңа» демекші, бүгінгі Орталық жарты ғасыр бұрын құрылып, жұмысын нөлден бастаған құрылымнан мүлде бөлек, жаңа заман талабына, жаңа технологиялық дамуға байланысты шарықтап өскен, білімді, дарынды мамандары IT саласына революциялық шешімдер енгізіп отырған көшбасшы.  

 

Жаңалықтар
14.05.2026
ТМД темір жолдары интеграцияны нығайтуда
Жаңалықтар / Инфрақұрылым
14.05.2026
Көлік вице-министрі «Бақты – Аягөз» теміржол желісінің іске асырылу барысын тыңдады
Жаңалықтар / Инфрақұрылым
14.05.2026
Солтүстік Қазақстандағы вокзалдарды жаңғырту жұмыстары аяқталуға жақын
Аймақтар
14.05.2026
Маңғыстау теміржолының ардагерлері бас қосты
Әлемде
14.05.2026
Швеция жануарларды анықтайтын жасанды интеллект жүйесін сынақтан өткізіп жатыр
Инфрақұрылым / Инфографика
14.05.2026
Қазақстанда темір жолдарды жаңғыртудың жоспарланған көлемінің үштен бірі орындалды
Аймақтар
14.05.2026
Ардагерге тағзым – ұрпаққа өнеге
Жаңалықтар
14.05.2026
Шу станциясында полицейлер азаматты ажалдан аман алып қалды
Жолаушылар тасымалы
14.05.2026
1 маусымнан бастап Семей – Жалаңашкөл бағыты бойынша жол жүру тарифі өседі
Жаңалықтар
13.05.2026
Үш өңірде вокзалдарды жаңғырту барысы тексерілді
Жаңалықтар
13.05.2026
Олжас Бектенов көлік саласын дамыту мәселелері бойынша кеңес өткізді
Әлемде
13.05.2026
Ресей темір жолы жаңа капсулалы вагондарды таныстырды
Аймақтар
13.05.2026
Ардагерден бата алды
Жүк тасымалы / Инфографика / Апта саны
13.05.2026
2026 жылдың алғашқы төрт айында ҚТЖ желісінде 84 млн тоннадан астам жүк тасымалданды
Жолаушылар тасымалы
13.05.2026
ҚТЖ жазда 4,2 млн жолаушыны тасымалдауды жоспарлап отыр
Спорт
13.05.2026
Маңғыстауда теміржолшылар арасында аймақтық турнир өтті
Әлемде
12.05.2026
Лондон мен Швейцария арасында тікелей пойыз қатынайтын болады
Аймақтар
12.05.2026
Маңғыстау теміржолының аңызы – Жолдас Жетібай туралы бір үзік сыр
Жаңалықтар
12.05.2026
Теміржолшылар бейнесі ҚТЖ-ның LED-экранында
Аймақтар
12.05.2026
Шиелі станциясының жұмысы жаңа деңгейге шықты