Атырау темір жолына – 80 жыл

Темір жол тарихы
04.11.2022, 10:05
Суретті түсірген автор
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Биыл Атырау темір жолына 80 жыл толып отыр. Осы аптада Атырау жүк тасымалы бөлімшесінде айтулы датаға орай салтанатты жиын өтіп, оған өлке теміржолына еңбегі сіңген ардагерлер мен бүгінгі күні әр салада тер төгіп жүрген теміржолшылар қатысты.

Жиынды ашқан бөлімше басшысы Аслан Базарғалиев көпшілікті атаулы күнмен құттықтап, бөлімше тарихына қысқаша тоқталып өтті. Тарихқа көз салсақ, 1925-26 жылдары салынған Гурьев–Доссор тартабанды темір жолы – өлкеге тартылған алғашқы шойынжол. Ұзындығы 92 километрлік бұл жол Жайық–Ембі өңірінің мұнайын жөнелту үшін қажет еді. Бұдан кейін мұнай өндірісін дамыту үшін Ескене сияқты құю станциялары бар тағы да екі тартабанды жол салынды. Тартабанды темір жолдар мұнай кәсіпшіліктерін Гурьевпен, Каспий теңізімен байланыстырды, сол арқылы мұнай еліміздің орталық аудандарына жеткізілді. 1936 жылы ұзындығы 517 шақырымдық Гурьев-Қандыағаш темір жолының құрылысы басталып, кейін ол Орскіге дейін жеткізілді. Гурьев–Қандыағаш теміржол желісі Ұлы Отан соғысы жүріп жатқан кезде, яғни 1942 жылы пайдалануға берілді және ол Орынбор темір жол жүйесінің құрамына енгізілді. Жүк тасымалдау қабілетінің шек - теулі болуына қарамастан бөлімше Ұлы Отан соғысын мұнай өнімдерімен жабдықтауда елеулі роль атқарды.  

Атырауда теміржол саласының қауырт өркендеу кезеңін 1960 жылдардың ортасы деуге болады. 1966 жылы ұзындығы 700 километрлік Мақат–Маңғышлақ, келесі жылы 180 километрлік Маңғышлақ–Өзен телімдері салынып, іске қосылды. 1970 жылы Орта Азия мен Қазақстанды Закавказьемен бұрынғы Кеңес Одағының орталық аудандарын төте жолмен жалғастыратын 333 километрлік Гурьев–Астрахань желісі қатарға қосылды. Сонымен Атыраудағы болат магистральдің жалпы ұзындығы 1735 километрге жеткен еді.  

Қандыағаш–Гурьев темір жолы 1939 жылғы 12 ақпанда салынып бітті. 1939 жылы 26 ақпан күні 40 вагон тіркелген бірінші пойыз Гурьевке келді. 1939 жылы желтоқсанда уақытша, 1942 жылы тұрақты іске қосылды. Міне, сол жылдан бастап Гурьев теміржол бөлімшесінің тарихы басталады. Бүгінде құрамында 18 станция, 31 разъезд, екі локомотив депосы, 1 электрмен қамту, 1 вагон шаруашылығы, үш байланыс және сигнализация, 2 жол дистанциясы, 3 өрт сөндіру, 2 қалпына келтіру пойызы бар бөлімше Қазақстанның көлік әлеуетін дамытуда стратегиялық маңызға ие, атқаратын жұмыс көлемі бойынша 1-категорияға жататын, жұмыс көлемі де үлкен әрі күрделі бөлімше.  

– Қазіргі уақытта Атырау теміржолында 5412 адам еңбек етеді және салаға еңбегі сіңген 1966 зейнеткеріміз бар. Баршаңызды мерейлі датамен құттықтап, зор денсаулық, еңбекте табыс тілеймін, – деп сөзін аяқтады бөлімше басшысы. Келесі кезекте еңбек ардагерлері сөз алып, өткен жылдардан естелік айтты.  

Салтанатты шара марапаттау рәсіміне жалғасты. «Адал еңбегі үшін» кеуде белгісімен Құлсары станциясы бастығының орынбасары Ш.Бақтыбаев, Мақат локомотив пайдалану депосының тепловоз машинисі С.Нәбишев, «Кәсібі бойынша үздік» төсбелгісімен Мақат станциясының диспетчері Қ.Сейдағалиев пен Атырау локомотив пайдалану депосының машинисі Ж.Құлахметов, «Үздік маман» атағымен Атырау вагон пайдалану депосының бастығы Ә.Бейсеев марапатталды. Тағы бір топ маман «ҚТЖ» ҰК» АҚ Басқарма төрағасының Құрмет грамотасы мен Алғыс хатымен, Кәсіподақтың 30 жылдығы төсбелгісімен және осы датаға арнап шығарылған «Атырау темір жолына 80 жыл» медалімен 200-ге жуық теміржолшы марапатталды.  

 

Жаңалықтар
16.01.2026
Мемлекет басшысы Талғат Алдыбергеновті қабылдады
Аймақтар
16.01.2026
Шиелі өрт сөндіру пойызы жаңа орынға көшірілді
Инфрақұрылым
16.01.2026
Атырау темір жолында инфрақұрылым жаңарып жатыр
Инфрақұрылым
16.01.2026
Түбектің басты теміржол қақпасы жаңарады: құрылыс жұмыстары қарқын алды
Аймақтар
16.01.2026
Ақтөбеде пойыздар жылдамдығы артты
Қауіпсіздік
16.01.2026
«Қауіпсіздік күні»: Сексеуіл депосының басшылығы нысандарды тексерді
Қауіпсіздік
16.01.2026
Арыс өрт сөндіру пойызы 5 гектар аумақты шарпыған өртті сөндірді
Жаңалықтар / Мұрағат
16.01.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №3 16 қаңтар 2026 жыл
Жаңалықтар
15.01.2026
ҚТЖ-дағы сөйлеу клубы Қадыр Мырза Әліні еске алды
Жүк тасымалы
15.01.2026
2025 жылы теміржол көлігімен 320 млн тонна жүк тасымалданды
Жаңалықтар
15.01.2026
ҚТЖ-да Армения Республикасының Елшісімен кездесу өтті
Қауіпсіздік
15.01.2026
Алғашқы көмек маңызды
Жүк тасымалы
15.01.2026
Ел шығысында көмір тасымалы қайта жанданды
Аймақтар
15.01.2026
Сексеуіл локомотив депосы жылды табыспен қорытындылады
Жаңалықтар
15.01.2026
Теміржолшылар 80 мың оқушыға қауіпсіздік бойынша дәрістер өткізді
Әлемде
14.01.2026
Таиландта пойызға кран құлап, 20-дан астам адам қаза тапты
Жаңалықтар
14.01.2026
Арыс станциясының өрт сөндіру пойызы мұнай базасындағы өртті сөндіруге көмек көрсетті
Жаңалықтар
14.01.2026
Пойызда қандай заттарды алып жүруге болмайды?
Жүк тасымалы
14.01.2026
Алтынкөл-Қорғас өткелі арқылы 2025 жылы жүк тасымалдау жоспары асыра орындалды
Әлемде
14.01.2026
Қытай темір жолдары 2025 жылы 4,6 млрд жолаушы тасымалдаған