Шежірелі шойын жол тарихы

Темір жол тарихы
16.06.2026, 09:00
Оқуға 3 мин
Суреттерді түсірген Александр ЖАБЧУК
Райхан Рахметова

«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі

120 жылдан астам тарихы бар Қазақстан темір жолының бай тарихына шолу жасайтын болсақ, ол өткен ғасырдың басында 1901-1904 жылдары тартылған Орынбор-Ташкент магистралінен бастау алады. Қазақтың кең сахарасын тіліп өткен шойын жолдар мен түтіні будақтаған ащы дауысты паровоздар легі – кешегі тарих.

«Нұрлы жол» вокзал кешенінде ашылған мұражайды алғашқы тамашалаушылар қатарында шойын жолдың ғасырлық тарихының тамырына үңіліп, тағдырына қанықтық. Теміржол мұражайының көздеген мақсаты – заманауи музей технологиялары арқылы ел теміржолы тарихын сақтау, зерделеу және дәріптеу, мәдени-білім беру ортасын дамыту және өскелең ұрпақтың инженерлік, көліктік және техникалық мамандықтарға деген қызығушылығын қалыптастыру десек, біз көріп, куә болған шежірелі қазына ол идеяның жүзеге асқанын айғақтайды.  

Музей тарихи жәдігерлерді сақтау орны ретінде ғана емес, сонымен қатар тарихты, технологияны, ғылымды және ағартушылықты біріктіретін қаланың заманауи мәдени-білім беру алаңы ретінде де құрылған. Ол – тұрақты экспозициядан басқа балаларға, студенттерге, мамандарға және теміржол саласының тарихы мен дамуына қызығушылық танытқандарға арналған дәрістер, музей сабақтары, кәсіптік бағдар беру бағдарламалары, уақытша көрмелер, білім беру жобалары, сарапшылармен кездесулер мен тақырыптық іс-шаралар өткізілетін орын. ҚТЖ білім беру мекемелерімен, зерттеу ұйымдарымен, мәдени институттармен, туристік компаниялармен, креативті индустрия өкілдерімен және Қазақстанның қазіргі заманғы музей кеңістігін дамытуға мүдделі барлық адамдармен ынтымақтастыққа ашық.  

Атшаптырым алаңды алып жатқан мұражай классикалық формат пен заманауи цифрлық технологияларды шебер үйлестірген. Экспозицияда Ar және VR – кеңейтілген және виртуалды шынайылық технологиялары, интерактивті панельдер, мультимедиялық экрандар, тренажерлер қолданылады. Бұл келушілерге теміржол саласының тарихы мен қазіргі заманға тереңірек үңілуге мүмкіндік береді. Музейдің басты ерекшеліктерінің бірі – түпнұсқа локомотивтер мен теміржол техникасының ауқымды макеттері. Экспозицияда жылжымалы құрамның тарихи және заманауи үлгілері ұсынылған.  

Басты экспонаттар қатарында кешегі кеңес елдерінің темір жолдарында кеңінен қолданылатын және маневрлік жұмыс үшін ең танымал тепловоздардан бастап жоғары жылдамдықты және ыңғайлы теміржол тасымалының дамуын көрсететін жаңа буынның заманауи жолаушылар вагонына дейін бар.

Шынайы заттардың, ауқымды техниканың және заманауи технологиялардың үйлесімі келушілерге адамдардың тағдыры, инженерлік жетістіктері мен тарихи оқиғалары арқылы теміржол саласының дамуын көруге мүмкіндік береді. Мұнда тұрақты экспозициядан басқа көлік тарихы, инженерия, өнеркәсіп, мәдениет және заманауи технологиялар бойынша тұрақты уақытша көрмелер өткізу жоспарланып отыр. Бұл музей мазмұнын үнемі жаңартып отыруға және қала тұрғындары мен қонақтары үшін жаңа білім беру және мәдени жобаларды қалыптастыруға мүмкіндік береді.  

Мұражай қаланың ең қолайлы көлік нүктелерінің бірінде орналасқан, бұл оны Астана тұрғындары үшін де, елорда қонақтары үшін де қолжетімді етеді. Оған қоғамдық көлікпен оңай жетуге болады, сонымен қатар теміржол вокзалының LRT станциясы орналасқан. Мұражай сейсенбіден жексенбіге дейін сағат 10:00-19:00 аралығында жұмыс істейді.  

Жолаушылар тасымалы
14.10.2026
4 мыңнан астам бейнекамера ҚТЖ пойыздарында жолаушылар қауіпсіздігін қамтамасыз етуде
Жаңалықтар
14.10.2026
Астанада Translogistica Kazakhstan халықаралық көрмесі ашылды
Жүк тасымалы
14.10.2026
ҚТЖ Орталық Азия елдеріне астық тасымалдауды 33% арттырды
Жаңалықтар
14.10.2026
Қазақстан мен Бельгия порттар арасындағы серіктестікті дамытуды көздейді
Жаңалықтар
14.10.2026
Қазақстан арқылы транзиттік тасымал көлемі 13,1%-ға өсті
Жаңалықтар
13.10.2026
Теміржолшылар «Семей орманы» резерватында 3500 қарағай көшетін отырғызды
Әлемде
13.10.2026
Stadler АҚШ нарығына арналған алғашқы аккумулятордан қуат алатын пойызды таныстырды
Жаңалықтар
13.10.2026
ҚТЖ өндірістік оқыту жүйесін жетілдіруде
Сұхбат
13.10.2026
Шығыннан – тиімділікке дейін
Жаңалықтар
13.10.2026
«Жас үздік маман» байқауы мәреге жетті
Аймақтар
13.10.2026
417 теміржолшы білімін арттырды
Қауіпсіздік
13.10.2026
Теміржолда балаларды тасымалдау кезінде санитарлық талаптарды сақтау ескертілді
Жаңалықтар / Мұрағат
13.10.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №81 13 қазан 2026 жыл
Әлеумет
12.10.2026
ҚТЖ магистральдық желі қызметкерлері үшін 80 модульдік ғимарат орнатты
Жолаушылар тасымалы
12.10.2026
Мүмкіндігі шектеулі жолаушыларға пойызда қандай жағдай жасалған?
Аймақтар
12.10.2026
Кәсіподақ қызметіне баға берілді
Жаңалықтар
12.10.2026
ҚТЖ-ның 400 астам локомотивті Тrip Optimizer зияткерлік жүйесімен жарақтандырылды
Жаңалықтар
12.10.2026
«Жолаушылар тасымалы» қызметкерлері Кәсіподақ күні қарсаңында марапатталды
Жолаушылар тасымалы
12.10.2026
Пойыздағы сапарыңызды жайлы ететін бес зат
Жаңалықтар
12.10.2026
Жамбыл теміржолшылары Кәсіподақ күнін боулинг жарысымен атап өтті