Шежірелі шойын жол тарихы

Темір жол тарихы
16.06.2026, 09:00
Суреттерді түсірген Александр ЖАБЧУК
Райхан Рахметова

«Қазақстан теміржолшысы» газетінің тілшісі

120 жылдан астам тарихы бар Қазақстан темір жолының бай тарихына шолу жасайтын болсақ, ол өткен ғасырдың басында 1901-1904 жылдары тартылған Орынбор-Ташкент магистралінен бастау алады. Қазақтың кең сахарасын тіліп өткен шойын жолдар мен түтіні будақтаған ащы дауысты паровоздар легі – кешегі тарих.

«Нұрлы жол» вокзал кешенінде ашылған мұражайды алғашқы тамашалаушылар қатарында шойын жолдың ғасырлық тарихының тамырына үңіліп, тағдырына қанықтық. Теміржол мұражайының көздеген мақсаты – заманауи музей технологиялары арқылы ел теміржолы тарихын сақтау, зерделеу және дәріптеу, мәдени-білім беру ортасын дамыту және өскелең ұрпақтың инженерлік, көліктік және техникалық мамандықтарға деген қызығушылығын қалыптастыру десек, біз көріп, куә болған шежірелі қазына ол идеяның жүзеге асқанын айғақтайды.  

Музей тарихи жәдігерлерді сақтау орны ретінде ғана емес, сонымен қатар тарихты, технологияны, ғылымды және ағартушылықты біріктіретін қаланың заманауи мәдени-білім беру алаңы ретінде де құрылған. Ол – тұрақты экспозициядан басқа балаларға, студенттерге, мамандарға және теміржол саласының тарихы мен дамуына қызығушылық танытқандарға арналған дәрістер, музей сабақтары, кәсіптік бағдар беру бағдарламалары, уақытша көрмелер, білім беру жобалары, сарапшылармен кездесулер мен тақырыптық іс-шаралар өткізілетін орын. ҚТЖ білім беру мекемелерімен, зерттеу ұйымдарымен, мәдени институттармен, туристік компаниялармен, креативті индустрия өкілдерімен және Қазақстанның қазіргі заманғы музей кеңістігін дамытуға мүдделі барлық адамдармен ынтымақтастыққа ашық.  

Атшаптырым алаңды алып жатқан мұражай классикалық формат пен заманауи цифрлық технологияларды шебер үйлестірген. Экспозицияда Ar және VR – кеңейтілген және виртуалды шынайылық технологиялары, интерактивті панельдер, мультимедиялық экрандар, тренажерлер қолданылады. Бұл келушілерге теміржол саласының тарихы мен қазіргі заманға тереңірек үңілуге мүмкіндік береді. Музейдің басты ерекшеліктерінің бірі – түпнұсқа локомотивтер мен теміржол техникасының ауқымды макеттері. Экспозицияда жылжымалы құрамның тарихи және заманауи үлгілері ұсынылған.  

Басты экспонаттар қатарында кешегі кеңес елдерінің темір жолдарында кеңінен қолданылатын және маневрлік жұмыс үшін ең танымал тепловоздардан бастап жоғары жылдамдықты және ыңғайлы теміржол тасымалының дамуын көрсететін жаңа буынның заманауи жолаушылар вагонына дейін бар.

Шынайы заттардың, ауқымды техниканың және заманауи технологиялардың үйлесімі келушілерге адамдардың тағдыры, инженерлік жетістіктері мен тарихи оқиғалары арқылы теміржол саласының дамуын көруге мүмкіндік береді. Мұнда тұрақты экспозициядан басқа көлік тарихы, инженерия, өнеркәсіп, мәдениет және заманауи технологиялар бойынша тұрақты уақытша көрмелер өткізу жоспарланып отыр. Бұл музей мазмұнын үнемі жаңартып отыруға және қала тұрғындары мен қонақтары үшін жаңа білім беру және мәдени жобаларды қалыптастыруға мүмкіндік береді.  

Мұражай қаланың ең қолайлы көлік нүктелерінің бірінде орналасқан, бұл оны Астана тұрғындары үшін де, елорда қонақтары үшін де қолжетімді етеді. Оған қоғамдық көлікпен оңай жетуге болады, сонымен қатар теміржол вокзалының LRT станциясы орналасқан. Мұражай сейсенбіден жексенбіге дейін сағат 10:00-19:00 аралығында жұмыс істейді.  

Жаңалықтар
15.08.2026
ҚТЖ Басқарма төрағасы Алматы өңірінің темір жол инфрақұрылымының негізгі нысандарын аралады
Қауіпсіздік
14.08.2026
Сексеуіл мен Аралда ауқымды рейд өтті
Жаңалықтар
14.08.2026
Теміржолшылар Құрылтай сайлауының маңызын талқылады
ҚТЖ келбеті
14.08.2026
«Алтын кітапқа» арқау болған теміржолшы
Инфрақұрылым
14.08.2026
Орта дәліз кәсіподағын дамыту – ортақ міндет
Жаңалықтар
14.08.2026
Арнайы пойыз жолға шықты
Әлеумет
14.08.2026
Жаз қызығы жалғасуда
Спорт
14.08.2026
Маңғыстауда аңызға айналған теміржолшы Сағынай Қошқарбаевтың мерейтойына орай турнир өтті
Спорт
14.08.2026
Шу станциясында теміржолшылар арасында тораптық жарыс өтті
Жаңалықтар
14.08.2026
ҚТЖ Басқарма төрағасы электр орталықтандыру маневрлік бекетінде болып, Астана-1 вокзалының құрылыс барысымен танысты
Жаңалықтар / Мұрағат
14.08.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №64 14 тамыз 2026 жыл
Жаңалықтар
13.08.2026
Жыл басынан бері ҚТЖ-ның локомотив паркі 146 заманауи локомотивпен толықты
Әлемде
13.08.2026
Қытай теңіз бағыттары үшін контейнерлерді екі қабатпен таситын алғашқы пойызды іске қосты
Жаңалықтар
13.08.2026
Теміржол өткелінде көлік істен шығып, жүк пойызы шұғыл тоқтауға мәжбүр болды
Аймақтар
13.08.2026
Абай облысында 8 теміржол вокзалы жаңғыртылуда
Жаңалықтар
13.08.2026
Қазақстан мен Өзбекстан жүк тасымалы көлемін арттыру шараларын пысықтауда
Жаңалықтар
13.08.2026
Қазақстан мен Өзбекстан көлік және логистика саласындағы ынтымақтастықты дамытуда
Аймақтар
12.08.2026
Түлкібас теміржол вокзалы қайта жаңартудан кейін ашылды
Әлемде
12.08.2026
Бавария алғашқы сутекті пойызын желтоқсанда іске қосады
Жаңалықтар
12.08.2026
ҚТЖ Басқарма төрағасы локомотив және жолаушылар паркімен танысты