Локомотивтер эволюциясы: паровоз алыптарынан қазіргі жүрдек пойыздарға дейін

Әлемде
17.04.2024, 11:58
Қазақстан теміржолшысы

Адамзат тарихындағы ең маңызды көлік құралдарының бірі болып табылатын локомотивтер ғасырлар бойы үлкен эволюциядан өтті. Паровоздардың алғашқы өнертабысынан электровоздарға және одан да заманауи локомотивтерге дейін бұл көліктер көлік индустриясында төңкеріс жасады.

Локомотивтер алғаш пайда болғаннан бері айтарлықтай эволюциядан өтті. Бұл эволюция паровоздардан дизельдік және электровоздарға дейінгі бірқатар технологиялық жетістіктерді қамтиды.

Паровоздар

Алғашқы локомотивтерді 1800 жылдардың басында Ричард Тревитик жасаған. Паровоздар көмір немесе ағаш отынымен жұмыс істейді. Паровоздар 20 ғасырдың ортасына дейін теміржол көлігінде басымдыққа ие болды.

Паровоздар қолданысқа енгелі бері бірқатар жаңалықтар мен жетілдірулер енгізілді. Локомотивтердің жылдамдығы, қауіпсіздігі және тиімділігі үнемі жақсарып отырды. Бу қазандықтарының, поршеньдердің және доңғалақтардың конструкциясын жетілдіру локомотивтердің қауіпсіз және тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. Атап айтқанда, паровоздар 19 ғасырда теміржол желілерін кеңейтуде шешуші рөл атқарды.

Дизельді локомотер

Дизельдік тепловоздар 1920 жылдары жасалды. Мұндай локомотивтер дизельдік қозғалтқышпен жүреді. Паровоздарға қарағанда тепловоздар тиімдірек және ауаны ластау жағы да төмен. Бүгінгі таңда бұл темір жол көлігінде ең көп қолданылатын локомотивтің түрі.

Электровоздар

19 ғасырдың аяғында электровоздар іске қосылды. Электровоздар электр қуатымен жұмыс істейді. Олар тепловоздарға қарағанда ығайлы және ластағыштығы одан да аз. Ол әсіресе қалалық және қала маңындағы желілерде кеңінен қолданылады.

Ақылды локомотивтер

Бүгінде локомотив технологиясы цифрлық трансформацияның ықпалында. Пойыздардың қауіпсіздігі мен тиімділігін арттыру үшін смарт сенсорлар, жасанды интеллект және деректерді талдау сияқты технологиялар қолданылады. Ақылды локомотивтер ақауларды анықтау, техникалық қызмет көрсетуді жоспарлау және маршрутты оңтайландыру сияқты салаларда үлкен артықшылықтар береді. Бұл теміржол көлігін қауіпсіз және тиімдірек етеді.

Болашақ локомотив технологиялары

Локомотив технологиясы алдағы уақытта да үздіксіз дами береді. Сутегі отынымен жүретін пойыздар, толық автономды пойыздар және магниттік левитация технологиясы сияқты инновациялық шешімдер теміржол көлігін одан әрі дамытуға мүмкіндік береді. Болашақтың локомотивтері жасыл, жылдам және қауіпсіз болады деп күтілуде.

Алдағы уақытта локомотив технологиясы дами бермек. Жаңа технологиялар тиімдірек, экологиялық таза және жылдам локомотивтерді жасауға мүмкіндік береді.

 

Аймақтар
03.04.2025
Жаңа тепловоздар қызмет көрсетуде
ҚТЖ келбеті
03.04.2025
Аягөздік ардагерге құрмет көрсетілді
Әлемде
03.04.2025
Қырғызстан Ыстықкөлді айналып өтетін теміржол жобасын әзірлеуде
Жолаушылар тасымалы
03.04.2025
ҚТЖ ревизорлары пойызда билетсіз жолаушыларды анықтады
Аймақтар
02.04.2025
Жұмысшы мамандар ұстаханасы
Әлемде
02.04.2025
Өзбекстанда жаңа жолаушылар вагондары таныстырылды
Қауіпсіздік
02.04.2025
Шымкентте жасөспірімдер пойыз вагонына жармаспақ болды
Жаңалықтар
02.04.2025
ҚТЖ-да Словения компанияларымен кездесу өтті
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
Jibek Joly туристік пойызы төртінші рет сапарға аттанады
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
«Астана-Алматы» бағытындағы «Тальго» пойызы енді Шу станциясына тоқтамайды
Жүк тасымалы
01.04.2025
Қаңтар-наурыз айларында темір жол көлігімен 3,6 млн тонна астық тасымалданды
Жаңалықтар
01.04.2025
Асаның ақеділ азаматы еді
Жүк тасымалы
01.04.2025
Көмір тасымалы жалғасуда
ҚТЖ келбеті
01.04.2025
Техникалық білім мен тәжірибе қажет
Жаңалықтар / Мұрағат
01.04.2025
Қазақстан теміржолшысы газеті, №24 01 сәуір 2025 жыл
Жаңалықтар
31.03.2025
Транскаспий дәлізіне Словенияның «Лука Копер» теңіз порты қатысады
Қауіпсіздік
31.03.2025
Өрт сөндіру пойызы дайындықтарын шыңдады
Жаңалықтар
31.03.2025
Аягөз қалпына келтіру пойызы үшін жаңа кран сатып алынды
Аймақтар
31.03.2025
Экология айлығы аясында сенбілік өтті
ҚТЖ келбеті
31.03.2025
Тыл ардагері – тоқсан жаста