Мойынты – Шу: 70 жылдыққа орай арнайы басылым шығарылды

Инфрақұрылым
09.01.2024, 14:49

Теміржол саласының ардагері, Құрметті теміржолшы Дәулетбай Есімбеков әкесі Дасере Есімбеков қатысқан Мойынты – Шу теміржол учаскесінің құрылысы туралы аз-кем белгілі тарихи фактілерді жинады. Жеке басылымда теміржол желісінің құрылысына арналған сирек материалдар: сирек кездесетін тарихи құжаттардың көшірмелері, желі схемалары мен фотосуреттер бар.

Учаскенің құрылысы 1947 жылы соғыстан кейінгі ауыр жылдары басталып, 1953 жылы аяқталды. Ұзындығы 438 км жол Сарыарқа мен Мойынқұмның сусыз аумағымен өтті. Бүкілхалықтық құрылыстың құрылысшылары туған елінің игілігі үшін бірлік пен жанқиярлық еңбегін көрсетті.

Болат магистраль Қазақстан үшін үлкен халықтық-шаруашылық маңызға ие болды. Ол Орталық Азия Республикасында Қарағанды көмірі мен тыңныңастығына жол ашып, елдің солтүстігі мен оңтүстігін байланыстырды.

Темір жол желісінің құрылысы бір мезгілде Қарағанды темір жолының Мойынты станциясынан және Түркістан-Сібір темір жолының Шу станциясынан басталды. Құрылыста еңбек өнімділігі өсті. 1953 жылы бұл көрсеткіш 130% жетті. Өндіріс нормаларын асыра орындағаны, құрылыс объектілерін пайдалануға беру мерзімдерін қысқартқаны, желіні тұрақты пайдалануға мерзімінен бұрын тапсырғаны үшін социалистік жарыстар өрістетілді. Еңбектегі ерліктерді стахановшылар, еңбек озаттары және өндірістегі үздіктержасады. 

Бұрын иен дала деп аталған шөлдегі құрылыс арқасында ауылдар бой көтерді. Станцияларда вокзалдар мен жолаушылар платформалары, тепловоз деполары, тұрғын үйлер, мәдени тұрмыс және коммуналдық мақсаттағы объектілер, қоғамдық тамақтану, сауда және денсаулық сақтау, теміржолшылардың балаларына арналған балабақшалар мен интернаттар салынды. 22,5 мың шаршы метр тұрғын үй алаңы пайдалануға берілді. Теміржолшыларға арналған аз қабатты үй-жайлар мен тұрғын үйлер ағынды-жылдамдықты әдістермен салынды.

Шу-Мойынты желісін бүкіл Қазақстан салды, ол нағыз халықтық құрылысқа айналды, онда еңбектің ерекше ынталандыру жүйесі – келісімді-прогрессивті және аккордтық-премиальды жүйесі жұмыс істеді. Кадрлар негізінен жергілікті тұрғындардан алынды. Жер төсемін республиканың түкпір-түкпірінен келген мыңдаған колхозшылар толтырды. Жаз айларында құрылыста жұмыспен қамтылғандар саны 15 мың адамға жетті.

Қарағанды шахталары жоспардан тыс өндірген көмір тиелген ауыр пойыз жаңа желі бойынша қозғалысты ашты. Оған оңтүстіктен жанармайға арналған цистерналары, көмір тасымалдайтын жартылай вагондары, тұтыну тауарлары мен жемістері бар жабық вагондары бар басқа құрам жолға шықты. Осылайша пойыздардың тұрақты қозғалысы басталды.

Өткен жылы ҚТЖ Жамбыл бөлімшесінің ардагерлері және Ардагерлердің орталық кеңесі бастамасымен жол өтетін станцияларда мемориалдық тақталар орнатылды. Мойынты – Шу темір жолының құрылысы аяқталуына орай мерейтойлық медаль соғылды.

Жаңалықтар
15.04.2024
ҚТЖ арнайы техниканы су тасқыны болған аймақтарға жеткізуді жалғастыруда
Жаңалықтар
15.04.2024
Жыл басынан бері 4,7 млн тоннадан астам мұнай өнімі тасымалданды
Жаңалықтар
15.04.2024
Су басқан аймаққа Түркістан өңіріндегі теміржолшылар да атсалысуда
Аймақтар
15.04.2024
Талас станциясынан 24 арнайы ауыр техника тиеген құрам жолға шықты
Жаңалықтар
15.04.2024
Су тасқыны кезінде 21 мыңға жуық адам ҚТЖ пойыздарымен тасымалданды
Аймақтар
15.04.2024
Ақтөбеге ауыр техникалар келді
Аймақтар
15.04.2024
Қызылордадан БҚО-ға жүк пойыздарына тиелген 106 арнайы техника жөнелтілді
Аймақтар
15.04.2024
Атыраулық теміржолшылар су тасқынына қарсы жұмыстарға атсалысып жатыр
Жаңалықтар
13.04.2024
Қазақстан теміржолшылары жаппай сенбілік өткізді
Жаңалықтар
13.04.2024
Ұлттық тасымалдаушы тағы үш қосымша пойыз тағайындайды
Жаңалықтар
13.04.2024
ҚТЖ пойыз билеттерінің құнын бұрынғы деңгейде сақтайды
Аймақтар
12.04.2024
Маңғыстау станциясынан Атырауға техника, құрал-жабдықтар жөнелтілуде
Жаңалықтар
12.04.2024
Су тасқыны: техникалар ҚТЖ пойыздарымен тасымалданды
Қауіпсіздік
12.04.2024
Жол бойындағы төрт түлік жолаушылардың өміріне қауіп төндіріп тұр
Темір жол тарихы
12.04.2024
Қазақ темір жолының 120 жылдығына орай көрме өтті
Жүк тасымалы
12.04.2024
Жүктерді темір жол көлігімен тасымалдау бірінші тоқсанда 2,4% өсті
Жаңалықтар / Мұрағат
12.04.2024
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №32 12 сәуір 2024 жыл
Қауіпсіздік
12.04.2024
Темір жолды белгіленбеген жерден кесіп өткен 11 мыңнан астам азамат әкімшілік жауапкершілікке тартылды
Аймақтар
12.04.2024
Атырауда методикалық сабақ өтті
Жаңалықтар
12.04.2024
Вокзал маңы абаттандырылады