«Гиннестің рекордтар кітабына» лайық жоба

Темір жол тарихы
29.12.2022, 09:16
Шахида Жұман

Маңғыстау облысы бойынша меншікті тілші

Осыдан біраз жыл бұрын, дәлірек айтсақ 2004-2005 жылдары  Қазақстан темір жолында елеулі оқиға орын алды.  Естіген елді елең еткізіп, кереметті көзімен көргендерді тамсандырып таңқалдырған оқиға -  теміржолда, тіпті әлем тәжірибесінде  бұрын-соңды болмаған екен... 

Ол Қазақстан темір жолының бес қабатты үйдің көлеміндей алып жүкті  тасымалдауы еді. Шетелден ақтау теңізі арқылы корабльге тиеліп жеткізілген тұтас бір зауыттың жабдықтарын Теңізшевройлға жеткізу миссиясын ҚТЖ-ның Маңғыстау бөлімшесі жүзеге асырды.   Ол жылдары  қазіргідей темірбетон негізге көшірілген сапалы жол да, дамыған заманауи техника да жоқ. Дегенмен көптеген қиындық кедергілерге қарамастан маңғыстаулық теміржолшылар өз миссиясын абыроймен атқарып шықты.  Сырттай қарағанда теміржолмен бейне бір алып зауыт көшіп келе жатқандай көрініс туғызатын заңғар жүкті түбектің ойы мен қырынан құлатпай, қадағалап жеткізу үшін алдын ала біраз қаншама дайындық жұмыстары жүргізілгенін сол кезде осы жобаның басы қасында болған ардагерлер әлі күнге жыр қылып айтып отырады. 

 

- Негізгі мақсат - 104 корабльге тиеліп, су жолымен әкелінген жүкті   Маңғыстау – Құлсары – ТеңізШевройлдың 8-бекетімен қауіп-қатерсіз жеткізу болды. Ол "Теңіз Шевройл" мұнай зауытының Америка, Жапония, Германиядан теңіз жолы арқылы алдырып, Ақтау портында құрастырылған жабдықтары мен бөлшектері болатын. Маңғыстаулық теміржолшылар 96 дана аса көлемді және салмақты жүкті тасымалдау үшін 61 рет пойыз жүргізді, оның әр сапары тәуекелге толы болды.   Кейбір жүктердің ауқымы да, салмағы да үлкенеді, 500 тоннаға жететін. Ең ұзыны 66 метр, бес вагонмен шамалас. Оны "Ракета" деп атадық. Бес вагонның үстіне орналастырдық. Салмақ әр оське шаққанда 18-20 тоннадан келіп, пойыз жылдамдығы тік жолда 30-40 км/сағат, бұрылысты 20-25 км/сағат, бекеттерде, бұрмаларда 5 км/сағат болуы қадағаланды. Бұрын әлем тәжірибесінде болмаған тасымалдаудың үдерісін арнайы вагон зертхана ілесіп бақылап отырды. Онша ірі емес, түрлі деңгейдегі жүктер де болғандықтан инженерлік рама тағайындалып, соған орналастырылды. Инженерлік раманың өз салмағы 150 тонна. Ені 10 метр. Биіктігі жерден есептегенде 12 метрге баратын,- деп еске алады   ардагер  теміржолшы Ізмағанбет Өмірұзақ.

Ерекше жүктің алғашқы партиясы  2004 жылдың 4 шілдесінде Маңғыстау (Маңғышлақ) станциясынан жөнелтілген. Ал зауыттың бүкіл жабдықтарын тасымалдауға бас-аяғы  бір жыл екі ай уақыт кетті. Бұған дейін мұндай жоба тәжірибеде кездеспегендіктен бүкіл ел назары Қазақстанға ауған.  Шетелдіктер де жарыса жазып жатты. Қазақстан темір жолының беделі   қыл үстінде тұрғандай еді... Сондықтан отандық теміржолшылар әрбір маршрутты мұқият жоспарлап, зерттер, үлкен дайындықпен, сақтақпен жүзеге асырды. Мұндай ерекше  жүк тиелген  пойызды алып жүру арнайы сынақтан өткен локомотив бригадаларына жүктелді. Ауыр салмаққа төтеп беретін жаңа рельстер төселіп,   габариті аса үлкен жүктің өтуіне кедергі келтірмес үшін 605 шақырым аумақтағы бағдаршамдар кішкентай ергежейлі (карликовый) түріне ауыстырылып, ауыстыруға келмейтіндері тиісті арақашықтыққа ығыстырылып қондырылған. Кей жерлдерде жол үстімен өтетін көпірлер реконструкцияланған.  

Бірақ, бір өкініштісі, осынша қажыр-қайратты талап еткен ерекше жоба  Гиннестің рекордтар кітабына кірмей қалған. Қазірге дейін түбектік теміржолшыларды қынжылтып, әтегенай дегізетін өкініш осы.   Ал бұл шын мәнінде   «Гиннестің рекордтар кітабына» лайық жоба еді.    

 

Жаңалықтар
15.04.2024
ҚТЖ арнайы техниканы су тасқыны болған аймақтарға жеткізуді жалғастыруда
Жаңалықтар
15.04.2024
Жыл басынан бері 4,7 млн тоннадан астам мұнай өнімі тасымалданды
Жаңалықтар
15.04.2024
Су басқан аймаққа Түркістан өңіріндегі теміржолшылар да атсалысуда
Аймақтар
15.04.2024
Талас станциясынан 24 арнайы ауыр техника тиеген құрам жолға шықты
Жаңалықтар
15.04.2024
Су тасқыны кезінде 21 мыңға жуық адам ҚТЖ пойыздарымен тасымалданды
Аймақтар
15.04.2024
Ақтөбеге ауыр техникалар келді
Аймақтар
15.04.2024
Қызылордадан БҚО-ға жүк пойыздарына тиелген 106 арнайы техника жөнелтілді
Аймақтар
15.04.2024
Атыраулық теміржолшылар су тасқынына қарсы жұмыстарға атсалысып жатыр
Жаңалықтар
13.04.2024
Қазақстан теміржолшылары жаппай сенбілік өткізді
Жаңалықтар
13.04.2024
Ұлттық тасымалдаушы тағы үш қосымша пойыз тағайындайды
Жаңалықтар
13.04.2024
ҚТЖ пойыз билеттерінің құнын бұрынғы деңгейде сақтайды
Аймақтар
12.04.2024
Маңғыстау станциясынан Атырауға техника, құрал-жабдықтар жөнелтілуде
Жаңалықтар
12.04.2024
Су тасқыны: техникалар ҚТЖ пойыздарымен тасымалданды
Қауіпсіздік
12.04.2024
Жол бойындағы төрт түлік жолаушылардың өміріне қауіп төндіріп тұр
Темір жол тарихы
12.04.2024
Қазақ темір жолының 120 жылдығына орай көрме өтті
Жүк тасымалы
12.04.2024
Жүктерді темір жол көлігімен тасымалдау бірінші тоқсанда 2,4% өсті
Жаңалықтар / Мұрағат
12.04.2024
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №32 12 сәуір 2024 жыл
Қауіпсіздік
12.04.2024
Темір жолды белгіленбеген жерден кесіп өткен 11 мыңнан астам азамат әкімшілік жауапкершілікке тартылды
Аймақтар
12.04.2024
Атырауда методикалық сабақ өтті
Жаңалықтар
12.04.2024
Вокзал маңы абаттандырылады