«Гиннестің рекордтар кітабына» лайық жоба

Темір жол тарихы
29.12.2022, 09:16
Шахида Жұман

Маңғыстау облысы бойынша меншікті тілші

Осыдан біраз жыл бұрын, дәлірек айтсақ 2004-2005 жылдары  Қазақстан темір жолында елеулі оқиға орын алды.  Естіген елді елең еткізіп, кереметті көзімен көргендерді тамсандырып таңқалдырған оқиға -  теміржолда, тіпті әлем тәжірибесінде  бұрын-соңды болмаған екен... 

Ол Қазақстан темір жолының бес қабатты үйдің көлеміндей алып жүкті  тасымалдауы еді. Шетелден ақтау теңізі арқылы корабльге тиеліп жеткізілген тұтас бір зауыттың жабдықтарын Теңізшевройлға жеткізу миссиясын ҚТЖ-ның Маңғыстау бөлімшесі жүзеге асырды.   Ол жылдары  қазіргідей темірбетон негізге көшірілген сапалы жол да, дамыған заманауи техника да жоқ. Дегенмен көптеген қиындық кедергілерге қарамастан маңғыстаулық теміржолшылар өз миссиясын абыроймен атқарып шықты.  Сырттай қарағанда теміржолмен бейне бір алып зауыт көшіп келе жатқандай көрініс туғызатын заңғар жүкті түбектің ойы мен қырынан құлатпай, қадағалап жеткізу үшін алдын ала біраз қаншама дайындық жұмыстары жүргізілгенін сол кезде осы жобаның басы қасында болған ардагерлер әлі күнге жыр қылып айтып отырады. 

 

- Негізгі мақсат - 104 корабльге тиеліп, су жолымен әкелінген жүкті   Маңғыстау – Құлсары – ТеңізШевройлдың 8-бекетімен қауіп-қатерсіз жеткізу болды. Ол "Теңіз Шевройл" мұнай зауытының Америка, Жапония, Германиядан теңіз жолы арқылы алдырып, Ақтау портында құрастырылған жабдықтары мен бөлшектері болатын. Маңғыстаулық теміржолшылар 96 дана аса көлемді және салмақты жүкті тасымалдау үшін 61 рет пойыз жүргізді, оның әр сапары тәуекелге толы болды.   Кейбір жүктердің ауқымы да, салмағы да үлкенеді, 500 тоннаға жететін. Ең ұзыны 66 метр, бес вагонмен шамалас. Оны "Ракета" деп атадық. Бес вагонның үстіне орналастырдық. Салмақ әр оське шаққанда 18-20 тоннадан келіп, пойыз жылдамдығы тік жолда 30-40 км/сағат, бұрылысты 20-25 км/сағат, бекеттерде, бұрмаларда 5 км/сағат болуы қадағаланды. Бұрын әлем тәжірибесінде болмаған тасымалдаудың үдерісін арнайы вагон зертхана ілесіп бақылап отырды. Онша ірі емес, түрлі деңгейдегі жүктер де болғандықтан инженерлік рама тағайындалып, соған орналастырылды. Инженерлік раманың өз салмағы 150 тонна. Ені 10 метр. Биіктігі жерден есептегенде 12 метрге баратын,- деп еске алады   ардагер  теміржолшы Ізмағанбет Өмірұзақ.

Ерекше жүктің алғашқы партиясы  2004 жылдың 4 шілдесінде Маңғыстау (Маңғышлақ) станциясынан жөнелтілген. Ал зауыттың бүкіл жабдықтарын тасымалдауға бас-аяғы  бір жыл екі ай уақыт кетті. Бұған дейін мұндай жоба тәжірибеде кездеспегендіктен бүкіл ел назары Қазақстанға ауған.  Шетелдіктер де жарыса жазып жатты. Қазақстан темір жолының беделі   қыл үстінде тұрғандай еді... Сондықтан отандық теміржолшылар әрбір маршрутты мұқият жоспарлап, зерттер, үлкен дайындықпен, сақтақпен жүзеге асырды. Мұндай ерекше  жүк тиелген  пойызды алып жүру арнайы сынақтан өткен локомотив бригадаларына жүктелді. Ауыр салмаққа төтеп беретін жаңа рельстер төселіп,   габариті аса үлкен жүктің өтуіне кедергі келтірмес үшін 605 шақырым аумақтағы бағдаршамдар кішкентай ергежейлі (карликовый) түріне ауыстырылып, ауыстыруға келмейтіндері тиісті арақашықтыққа ығыстырылып қондырылған. Кей жерлдерде жол үстімен өтетін көпірлер реконструкцияланған.  

Бірақ, бір өкініштісі, осынша қажыр-қайратты талап еткен ерекше жоба  Гиннестің рекордтар кітабына кірмей қалған. Қазірге дейін түбектік теміржолшыларды қынжылтып, әтегенай дегізетін өкініш осы.   Ал бұл шын мәнінде   «Гиннестің рекордтар кітабына» лайық жоба еді.    

 

Жаңалықтар
31.01.2023
Мас екі жолаушы әйел пойыздан түсіріліп, айыппұл арқалады
Жаңалықтар
31.01.2023
ҚТЖ компаниясы HR-менеджерлердің құзыретін арттыруға ден қойып отыр
Әлеумет
31.01.2023
ҚТЖ қызметкерлердің жалақысын көтеруді жоспарлап отыр
Жолаушылар тасымалы
31.01.2023
"Жолаушылар тасымалы" АҚ билетсіз жүретіндерге бақылауды күшейтті
Қауіпсіздік
31.01.2023
2022 жылы теміржол өткелдерінде 26 жол-көлік оқиғасы тіркелген
Жаңалықтар
31.01.2023
Техникалық сабақ өткізудің маңызы зор
Аймақтар
31.01.2023
Шу белгі беру дистанциясы жақсы көрсеткішке қол жеткізді
Қауіпсіздік
31.01.2023
Пойыздардың қозғалысына нұқсан келтіретін жайттар 11%-ға кеміген
Мұрағат
31.01.2023
«Қазақстан теміржолшысы» газеті, №7 31 қантар 2023 жыл
Жаңалықтар
30.01.2023
Маңғыстау қосалқы бөлімінде кітап көрмесі ұйымдастырылды
Жаңалықтар
30.01.2023
Петропавлда отандық вагондар шығарыла бастады
Қауіпсіздік
30.01.2023
Машинистер жол бойындағы келеңсіздіктің алдын алуға барынша тырысуы керек – Прокуратура
Әлеумет
30.01.2023
«Нұрлы жол» вокзалы мүгедектігі бар жандар үшін қолайлы бола түспек
Жаңалықтар / ҚТЖ келбеті
30.01.2023
Ардагер – тоқсан жаста
Жаңалықтар
29.01.2023
Елдің мазасын алған жолаушы пойыздан түсірілді
Әлеумет
28.01.2023
Әлеуметтік жобаға қолдау көрсетілуде
Жаңалықтар
27.01.2023
ҚТЖ басшысы Президентпен кездесті
ҚТЖ келбеті
27.01.2023
Құрметті теміржолшы Алик Досанов алпыс жасқа толды
Қауіпсіздік
27.01.2023
Пойыздардың терезесін таспен атқылау әлі де кездеседі – желілік полиция
Аймақтар
27.01.2023
Қазалыдағы станция жолдарына санитарлық тазалық жүргізілді