Әлемдегі ең жылдам жүретін үш пойыз

Әлемде
12.01.2023, 18:25

Ағылшындар жасап шығарған әлемдегі алғашқы пойыз сағатына 38 шақырым жол жүріп, халықты таң қалдырған еді, оған қоса атарбамен ұзақ жол жүруді артқа қалдырды. Бүгінде алыс сапарға шығатындар негізінен әуе көлігіне басымдық береді, десе де сағатына 603 км жылдамдықпен жүретін пойыздың пайда болуы көлік түрін таңдаудағы көзқарасты түбегейлі өзгертуі мүмкін.  

Технологиялық тұрғыдан пойыздар келесі реттілікпен дамып отырды: паровоз, электрлі және магнитті төсем. Арада 90 жыл өткенде паровозды электрлі локомотивтер толықтай алмастырды. Қазіргі магниттік левитацияны меңгергеніне қарамастан электрлі локомотивтер әлі де кеңінен қолданылып келеді.  

Темір жол көлігін дамытуда жапондық инженерлер бірден екі бағытта жұмыс істеді: қолданыстағы технологияларды жетілдіру және жаңаларын әзірлеу. Сонау 1964 жылдың өзінде Жапонияда жоғары жылдамдықты Синкансен пойызы іске қосылған. Аэродинамикалық сипаттаманың жақсартылуы, қозғалтқыштың жаңа түрлері және басқа құрылымдық өзгерістердің арқасында қазір пойыздардың жылдамдығы сағатына 320 км жетіп отыр. Жоғары жылдамдықты пойыз шығаратын өзге де компаниялар осы бағытта дамыды: француздың Alstom-ы, америкалық Bombardier, испандық Talgo және немістердің Siemens-і. Бұл компаниялардың әрбірінде сағатына 200 км жылдамдықпен жүруге қабілетті жүрдек пойыздары бар. Дегенмен, жапониялық Синкансен пойыздары әлемдегі ең жылдам пойыздар рейтингінде үшінші орында.

Қазір магниттік желімен жүретін ең жылдам пойыз Қытайда, ол – Шанхай маглевы. «Маглев» сөзі магнитті левитация деген сөздердің қысқартылған түрі. Бұл технологияның сыры магниттердің өзара әрекетінде жатыр, олардың бірдей полюстері кері тебеді. Осылайша теміржол пойыздарының басты мәселесі, яғни жер бетіндегі үйкелісі оңай шешіледі. Жаңа технология тек доңғалақ жинағы жоқ жаңа пойыздарды ғана емес, сонымен қатар жаңа инфрақұрылымды қажет етті: бетон төсеміне Т-тәрізді рельс желісі тартылды. Шанхай маглевы 30 км жылдамдықты 7 минут 20 секундта еңсереді. Жоғарғы жылдамдығы сағатына 430 шақырымға дейін жетеді. Шанхай маглевы жылдам пойыздар рейтингінде күміс жүлдегер.  

Жақында жоғары жылдамдықты еңсерген көшбасшы анықталды, бұл тағы бір жапон пойызы JR-Maglev болды. Сынақ барысында ол сағатына 603 шақырым жол жүрген. Жапондық магниттік левитацияның технологиясы Қытайлардікінен біршама ерекшеленеді - левитация жоғары өткізгіш магниттер арқылы жүзеге асырылады. Іс жүзінде бұл қозғалыстың үлкен тұрақтылығын білдіреді. Оған қоса темір жолдың сыртқы түрі мен пойыздың дизайны өзгерген.  

Қазір JR-Маглев әлемдегі ең жылдам пойыз саналады. Оны коммерциялық пайдалану 2027 жылы басталады деп жоспарлануда. Пойыздың ең жоғарғы жылдамдығы сағатына 603 км дейін жетеді.  

Көптеген ел қазір жоғары жылдамдықты электр пойыздарын енгізуді қолға алып жатса, ғалымдар магнитті левитацияны дамытуды талқылап жатыр. Егер магнитті левитациялы пойызды вакуумдық туннельде жүргізсе, ауа кедергісіннен құтылуға болады, дейді ғалымдар. Іс жүзінде мұндай пойыздардың жылдамдығы сағатына 6000-8000 км-ге дейін жетеді екен.

 

Жаңалықтар
04.04.2025
ҚТЖ және Цзиньхуа Көлік-инвестициялық тобы логистикалық кешен салу туралы келісті
Жаңалықтар
04.04.2025
"KTZ Express" қытайлық серіктеспен екі меморандумға қол қойды
Жаңалықтар
04.04.2025
Теміржолшылар мен полиция бірігіп 238 рейд жүргізді
Аймақтар
04.04.2025
Бақытын Болашақтан тапқан
Станция тынысы
04.04.2025
Жұмыс қарқыны жоғары
Жолаушылар тасымалы
04.04.2025
«Ақтөбе-Қазалы» бағыты бойынша рейс ашылды
Сұхбат
04.04.2025
Александр Ширяев: Қажетті вагон паркі мен тиімді тасымал ұсынамыз
Аймақтар
04.04.2025
Бөлімше директоры шағын бекеттерді аралап, теміржолшылармен кездесті
Жаңалықтар / Мұрағат
04.04.2025
Қазақстан теміржолшысы газеті, №25 04 сәуір 2025 жыл
Аймақтар
03.04.2025
Жаңа тепловоздар қызмет көрсетуде
ҚТЖ келбеті
03.04.2025
Аягөздік ардагерге құрмет көрсетілді
Әлемде
03.04.2025
Қырғызстан Ыстықкөлді айналып өтетін теміржол жобасын әзірлеуде
Жолаушылар тасымалы
03.04.2025
ҚТЖ ревизорлары пойызда билетсіз жолаушыларды анықтады
Аймақтар
02.04.2025
Жұмысшы мамандар ұстаханасы
Әлемде
02.04.2025
Өзбекстанда жаңа жолаушылар вагондары таныстырылды
Қауіпсіздік
02.04.2025
Шымкентте жасөспірімдер пойыз вагонына жармаспақ болды
Жаңалықтар
02.04.2025
ҚТЖ-да Словения компанияларымен кездесу өтті
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
Jibek Joly туристік пойызы төртінші рет сапарға аттанады
Жолаушылар тасымалы
01.04.2025
«Астана-Алматы» бағытындағы «Тальго» пойызы енді Шу станциясына тоқтамайды
Жүк тасымалы
01.04.2025
Қаңтар-наурыз айларында темір жол көлігімен 3,6 млн тонна астық тасымалданды