Теміржолдан шыққан үш батыр

Темір жол тарихы
01.02.2022, 11:54
Қосұйым Мұқашев

Атырау облысы бойынша меншікті тілші

Атырау жол бөлімшесінде мұражайдың ашылғанына биыл отыз жыл толып отыр. Дәлірек айтқанда, өлке темір жолының елу жылдығы аталып өткен 1992 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Амангелді Селбаевтың бастамасымен ашылған музей біраз жылдардан соң жабылып қалғаны да жасырын емес…

2019 жылы сол кездегі бөлімше басшысы Мағауия Оразқұлов өткеннің тағылымды тарихынан сабақ алмай, бүгінді жасау мүмкін емес деген бастама көтеріп, шашылған мұраларды қайта жинақтап, жаңа мағлұматтарды енгізіп, мұражайды қайта жабдықтатуға күш салды. Бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесі ғимаратында орналасқан мұражай жергілікті теміржолшылардың мақтанышына айналған.

Мұнда не жоқ, көне вагон, цистерна, темір жол көпірі макеті өткен ғасырдың суреттерін көз алдыңызға әкеледі. Шыны әйнекті шкафтар ішінде ескі паровоз, тепловоздар макеттері сап түзейді. Байланыстың бастапқы кезін еске түсіретін радиостанциялар, коммутатор, телефон-телеграф аппараты, автодрезина, иінді кран, бұрма жабдығы макеттері де бар. Өлке теміржолының, бөлімше жұмысының әр жылдарынан сыр ақтаратын фотоальбомдар жасақталған. Ал енді бір бұрышта Социалистік Еңбек Ерлері Л.Шахатов пен Б.Кереевтің меншік заттары, жұмыс формалары қойылыпты. Барша атыраулықтардың мақтанышы болған даңқты тұлғалар.

Кешегі кеңес одағы кезінде бұл өлкеден үш бірдей Социалистік Еңбек Ері шыққанын көпшілік біле бермесе керек. Олар жоғарыда айтқан Л.Шахатов пен Б.Кереев, екеуі де атақты жол шеберлері болған. Ал үшіншісі А.Шүкіров – әзербайжан ұлтынан шыққан тепловоз машинисі.

Латип Озғанбайұлы Шахатов 1929 жылы Жылыой ауданы, Ұялы колхозында дүниеге келген. 15 жасынан еңбекке араласып, темір жолда жол жөндеуші болып жұмысын бастайды. Ұзақ жыл Мақат станциясында жол бригадирі, жол шебері, аға шебер қызметтерін абыроймен атқарады. Ерен еңбегімен ерекшеленіп 1966 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталып, 1971 жылы КСРО Құрметті теміржолшысы атанады. 1976 жылы темір жол саласына сіңірген айрықша еңбегі үшін «Социалистік Еңбек Ері» атағы беріліп, Ленин ордені омырауына қоса тағылады. 1991 жыл ел тәуелсіздік алған соң, Қазақстанның Құрметті теміржолшысы атағы да беріледі. Бүгінде Мақаттағы №26 мектепке, Восточное ауылына, жол дистанциясындағы өндірістік телімге Еңбек Ерінің есімі берілген.

Сондай-ақ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ Бас директорының орынбасары А.Исмухамбетовтің 2018 жылдың 17 тамызындағы №447 хаттамасымен Мақат локомотив пайдалану депосының №9269 тепловозына Латип Шахатовтың есімін беру жөнінде қаулы қабылданған. Бүгінде ұрпақтары түгел темір жол саласында еңбек етеді.

Бақай Кереев 1931 жылы Гурьев облысы, қазіргі Махамбет ауданы, Алға ауылында дүниеге келген. Гурьев жол дистанциясында бригадир, кейін дистанциядағы 13-айналымның жол мастері болып еңбек еткен. Жол жөндеу саласындағы ұзақ жылғы табысты еңбегі үшін Б.Кереев Еңбек Қызыл Ту, Октябрь Революциясы ордендерімен марапатталып, Социалистік Еңбек Ері атағына ие болған. Оның да ұрпақтары бүгінде Атырау магистральдық желі бөлімшесінде еңбек етуде.

Шүкіров Али Абдуллаоглы 1924 жылы Әзербайжанда дүниеге келген екен. Ұзақ жылдар Баку қаласындағы паровоз депосында тепловоз машинисі болған. Ауыр салмақты пойыздарды жүргізуде жанар-жағармай үнемдегені үшін ерекше көзге түскен. 1959 жылы Социалистік Еңбек Ері атағын алған. 1967 жылы Маңғышлаққа келіп тепловоз машинисі болып, 1988 жылы зейнетке шыққанша еңбек еткен. Міне, мұражайда осындай ерен тұлғалар туралы мағлұмат кейінгі буын үшін тағылымды танымдық тәрбие көзі болары анық.

Жаңалықтар
16.01.2026
Мемлекет басшысы Талғат Алдыбергеновті қабылдады
Аймақтар
16.01.2026
Шиелі өрт сөндіру пойызы жаңа орынға көшірілді
Инфрақұрылым
16.01.2026
Атырау темір жолында инфрақұрылым жаңарып жатыр
Инфрақұрылым
16.01.2026
Түбектің басты теміржол қақпасы жаңарады: құрылыс жұмыстары қарқын алды
Аймақтар
16.01.2026
Ақтөбеде пойыздар жылдамдығы артты
Қауіпсіздік
16.01.2026
«Қауіпсіздік күні»: Сексеуіл депосының басшылығы нысандарды тексерді
Қауіпсіздік
16.01.2026
Арыс өрт сөндіру пойызы 5 гектар аумақты шарпыған өртті сөндірді
Жаңалықтар / Мұрағат
16.01.2026
Қазақстан теміржолшысы газеті, №3 16 қаңтар 2026 жыл
Жаңалықтар
15.01.2026
ҚТЖ-дағы сөйлеу клубы Қадыр Мырза Әліні еске алды
Жүк тасымалы
15.01.2026
2025 жылы теміржол көлігімен 320 млн тонна жүк тасымалданды
Жаңалықтар
15.01.2026
ҚТЖ-да Армения Республикасының Елшісімен кездесу өтті
Қауіпсіздік
15.01.2026
Алғашқы көмек маңызды
Жүк тасымалы
15.01.2026
Ел шығысында көмір тасымалы қайта жанданды
Аймақтар
15.01.2026
Сексеуіл локомотив депосы жылды табыспен қорытындылады
Жаңалықтар
15.01.2026
Теміржолшылар 80 мың оқушыға қауіпсіздік бойынша дәрістер өткізді
Әлемде
14.01.2026
Таиландта пойызға кран құлап, 20-дан астам адам қаза тапты
Жаңалықтар
14.01.2026
Арыс станциясының өрт сөндіру пойызы мұнай базасындағы өртті сөндіруге көмек көрсетті
Жаңалықтар
14.01.2026
Пойызда қандай заттарды алып жүруге болмайды?
Жүк тасымалы
14.01.2026
Алтынкөл-Қорғас өткелі арқылы 2025 жылы жүк тасымалдау жоспары асыра орындалды
Әлемде
14.01.2026
Қытай темір жолдары 2025 жылы 4,6 млрд жолаушы тасымалдаған