2024 жылғы теміржол саласының негізгі тарихи оқиғалары
Биыл Қазақстан темір жолы өзінің 120 жылдық мерейтойын, қоғам қайраткері, тұңғыш қазақ теміржол инженері Мұхамеджан Тынышпаевтың туғанына 145 жыл толуын және халық суретшісі, қазақ кескіндемесінің негізін қалаушы және әйгілі “Түрксіб" картинасының авторы Әбілхан Қастеевтің туғанына 120 жыл толуын атап өтеді.
Қазақстан болат магистралінің дамуына 120 жыл
Қазақстанда темір жол көлігінің құрылған жылы 1904 жыл болып саналады, сол жылы Өзбек, Қазақ, Қырғыз және Тәжік КСР аумағы арқылы өткен Ресейді Орта Азиямен жалғаған Орынбор - Ташкент темір жолының құрылысы басталды. Бірінші болат магистраль аймақтың сауда, өнеркәсіп, әлеуметтік саласының дамуына ықпал етті.
Қазақтың тұңғыш инженер-жолшысы Мұхамеджан Тынышпаевтың 145 жылдығы
Мұхамеджан Тынышпаев - қазақ қоғам қайраткері, Ресейдің Екінші Мемлекеттік Думасының депутаты, Түркістан автономиясының премьер-министрі, "Алаш Орда" мүшесі, тұңғыш қазақ инженер-жолшысы.
Мұхамеджан Тынышпаев 1879 жылы 12 мамырда Жетісу облысында дүниеге келген. 1900 жылы Верный гимназиясын бітіріп, Петербургтегі Александр I атындағы байланыс инженерлерінің императорлық институтына оқуға түсті. 1905 жылы оқуды аяқтау емтихандарын сәтті тапсырып, қазақтың алғашқы инженер-теміржолшысы болды. Сібір мен Орталық Азияны байланыстыратын Түркістан-Сібір магистралін жобалауға және салуға қатысты.
Суретші Әбілхан Қастеевтің 120 жылдығы
Әбілхан Қастеев-суретші, акварельші, қазақ бейнелеу өнерінің негізін қалаушылардың бірі, Қазақ КСР Халық суретшісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, 1904 жылы 14 қаңтарда Талдықорған облысында дүниеге келген.
Суретші бала кезінен халық өнерін жақсы көретін, ағаштан және сүйектен түрлі қолөнер бұйымдарын, зергерлік бұйымдарды ойып жасаған. Оның әкесі ерте қайтыс болды, ал Әбілхан бақташы, одан кейін Түркістан-Сібір магистралінің құрылысында қара жұмысшы болып жұмыс істеді. Оның талантын құрылыс басшылығы байқап, жас жігітке өмір жолдамасын беріп, Алматыға оқуға жіберді.
Суретші 1100 астам туынды жасады, Қастеевтің ең танымал картиналары - "Жақта жинау", "Түрксіб", "Медеу таулы мұз айдыны".